Հայկ Մարությանը ներկա է գտնվել Մկրտիչ Արզումանյանի «Save Միլիոն» ներկայացմանը

Ինչո՞ւ Հայկ Պետրոսյանը հանդես չի գա ներկայացումներով, եւ ի՞նչ շարժառիթ է ստեղծել արտիստի առաջին սերը

Գարիկ Մարտիրոսյանը խաղում է կարաոկե «ռուլետկա»

«Խնդրում եմ Աստծուց, որ առողջ լինենք ու երջանիկ լինեն իմ բալիկները». Օլյա Հակոբյանը որդիների հետ՝ NEWS.am STYLE-ի ամանորյա ֆոտոշարքում

Համեղ թխվածք ձեր ամանորյա սեղանին․ առաջարկում է Սիլվի Բարկովան

Ինչպե՞ս խուսափել Ամանորին ավելորդ քաշ հավաքելուց

Ի՞նչ դիմահարդարմամբ դիմավորել 2020թ․-ը․ տարվա թրենդներն ու հակաթրենդները

Սիլվի Բարկովան՝ Ամանորը Հայաստանում անցկացնելու եւ ամուսնուն սպասելու մասին

«Գրեմմի»-ի 10-ակի դափնեկիր Take 6 խմբի անդամները ժամանեցին Հայաստան

Արամեի մենահամերգն ու հայտնի հյուրերը

«Մահանալու ժամանակ չկա». պաշտոնական թրեյլերը

Ինչ է սպասվում կենդանակերպի նշաններին 2020 թվականին. Գուրգեն Հովհաննիսյան

Հրապարակվել է Ջեյմս Բոնդի մասին նոր ֆիլմի թիզերը

Ի՞նչ է կատարվել «Women’s Club»-ի հետնաբեմում եւ ինչեր են մնացել կադրից դուրս

Ո՞վ է արժանացել «Միսս Երեւան 2019» տիտղոսին և ի՞նչ նվեր է ստացել հաղթողը

Նոր հեռուստասերիալ Աշոտ Տեր-Մաթեւոսյանի, Սոֆյա Պողոսյանի, Սամվել Թոփալյանի եւ Լուիզա Ղամբարյանի մասնակցությամբ

Եվրոպայի ամենաէլեգանտ կնոջ՝ Մոնակոյի հմայիչ իշխանուհի Շարլինի ոճը

Էմոցիոնալ «Սիրո կինո». Միհրան Ծառուկյանի առաջին մենահամերգի հետաքրքիր դրվագները

Երեւանյան էսքիզներ. Մեր սիրելի մետրոն (ֆոտո)

20:05, 29 մայիսի

Երեւանցիներն իրենց մետրոն սիրում են, որը նրանց փրկեց 1990-ականների «մութ» տարիներին, երբ տրանսպորտը գրեթե չէր աշխատում: Իսկ հիմա փրկում է խցանումներից, երբ տրանսպորտը դժվարությամբ է առաջ ընթանում ավտոմեքենաների խիտ հոսքի միջով:

Ամեն ինչ սկսվեց Հայկական ԽՍՀ Նախարարների խորհրդի` 1971 թվականի օգոստոսի 4-ի №481 որոշումից՝ Երեւանում «Տրամվայի ցանցի վերակառուցում՝ քաղաքային տրանսպորտի ստորգետնյա արագընթաց տրամվայի երթեւեկությամբ» ծրագրի իրականացման մասին: Բայց բոլորն էլ հասկանում էին, որ խոսքը մետրոյի մասին է: Սակայն միայն վեց տարի հետո ՀԽՍՀ Նախարարների խորհուրդը որոշում ընդունեց մետրոպոլիտենի շինարարությունը սկսելու մասին: Առաջարկվում էր հինգ կայարաններով առաջին յոթ կիլոմետրանոց գիծը շահագործման հանձնել 1981 թվականին:

Ամբողջ վեց տարի ահռելի նախապատրաստական հետախուզական եւ նախագծային աշխատանք կատարվեց: Բազմիցս Երեւան են ժամանել «Կավգիպրոտրանսի» մասնագետները, կազմվում էր տեխնիկատնտեսական հիմնավորումը, մշակվում էր նախագծային փաստաթղթավորումը: «Հայգիպրոտրանս» ինստիտուտը թունելներն էր նախագծում, «Երեւաննախագիծ» ինստիտուտը՝ կայարանների սպասասրահները: Ամեն ինչ հաշվարկված էր ըստ մետրոյի չափերի եւ տեխնիկական պահանջների: Մայրաքաղաքի մետրոյի ընդհանուր գլխավոր սխեման նախատեսում էր քաղաքի տարբեր շրջանները միացնող երեք գծի շինարարություն, 32 կայարաններ, որոնցից երկուսը՝ գնացքը փոխելու համար:

Կասկածներ կային «Սարալանջ» («Մարշալ Բաղրամյան») կայարանի տեղի ընտրության հարցում, բայց այն որոշվել էր ՀԿԿ ԿԿ քարտուղար Անտոն Քոչինյանի պնդմամբ:

Կայարանների կառամատույցները նախագծվում էին հինգ վագոնից կազմված շարժակազմ ընդունելու հաշվարկով՝ 1,5 րոպե միջակայքով մեկ ժամում 40 գնացք բաց թողնելով: Մի քանի կայարաններ՝ «Երիտասարդական-Ուսանողական», «Հոկտեմբերյան» («Զորավար Անդրանիկ»), ըստ նախագծի երկու ելք ունեին:

1970-ական թվականների վերջի օգոստոսյան մի շոգ օր ես իջա «Ուսանողական-Երիտասարդական» կայարանի կառուցվող ստորգետնյա սպասասրահ: Այն, ինչ տեսա, տպավորիչ էր: Այն դեռեւս պատրաստ չէր եւ վիթխարի քարանձավի էր նման՝ եզակի լամպերով աղոտ լուսավորված: Շուրջս աշխատանքը եռում էր, հնչում էր հանքահատ մուրճերի զարկը, բանվորները ռելսերն էին տեղադրում: Վերեւից ստորգետնյա ջրերի անձրեւ էր թափվում, որի հետեւանքով ես վեր բարձրացա ոտքից գլուխ թրջված՝ հարուցելով անցորդների զարմանքը: Բայց ես համոզվեցի, որ Երեւանը մետրո կունենա:

Առաջին պայթյունը որոտաց «Բարեկամություն-1» կայարանում՝ Կիեւյան փողոցի հատվածում: Ինչո՞ւ «Բարեկամություն-1»: Որովհետեւ այն գնացքը փոխելու համար էր, այստեղ նախատեսված էր անցում շինարարության երկրորդ հերթի՝ «Բարեկամություն-2» կայարան: Սկզբում կայարանների անունները պայմանական էին:

«Բարեկամությունն» առաջարկվում էր «Արեւիկ» անվանել, «Զորավար Անդրանիկը»՝ «Հոկտեմբերյան»: Թունելները փորվում էին հարեւան կայարաններից հանդիպակաց երկու ուղղությամբ՝ 20-50 մետր խորությամբ, օրական 1-3 մետր արագությամբ: Եթե շինարարության սկզբում հարեւան հանրապետություններից հրավիրված շատ մասնագետներ կային, ապա շինարարության ավարտին շինարարների 80 տոկոսը   տեղացիներ էին:

Ստորգետնյա թունելների անցկացման ուղղությունների հաշվարկը հեշտ գործ չէ: Հորիզոնական եւ ուղղաձիգ անկյունների որոշումը ոսկերչական ճշգրտություն է պահանջում: «Սարալանջի» («Մարշալ Բաղրամյան») եւ «Երիտասարդական» կայարանների միջեւ թունելների միացման ժամանակ առանցքների տարբերությունը ընդամենը 1,5 մմ էր կազմում: Սակայն «Երիտասարդական» կայարանից մինչեւ «Լենինի հրապարակ» («Հանրապետության հրապարակ») կայարան թունելն անցկացնելիս անկյունների սխալ հաշվարկի պատճառով տարբերությունը կազմեց 20 սմ: Ստիպված էին տյուբինգային երեսապատման 25 մետրը նորից անցկացնել:

Երեւանի մետրոպոլիտենի մասին մի քանի հետաքրքիր փաստ.

 «Շենգավիթ» կայարանի կամարը նախագծային նիշից 35 սմ ցածր է, ինչի պատճառով դահլիճը փոքր-ինչ տափակացած է թվում...

«Մարշալ Բաղրամյան» կայարանի դրսի սպասասրահի ծածկը ջրատարներ չունի: Ծածկը միակտուր քարից է, եւ մթնոլորտային բոլոր տեղումները մնում են հարթ ծածկի վրա մինչեւ բնական ճանապարհով գոլորշիանում են։

Մեքենավարների համար մեկ «օղակը» 45 րոպե է, օրական կատարում են 10-12 «օղակ»։

«Մարշալ Բաղրամյան» կայարանի կառամատույցը 60 սմ-ով ընդարձակ է, քան համանման կայարաններինը՝ թունելների հորատանցման ժամանակ տարածաերկրաբանական չափումների սխալի պատճառով։

Գնացքների արագությունը կազմում է ժամում 40-ից մինչեւ 70 կմ: Սակայն թույլատրելի է նաեւ նախագծային արագությունը՝ ժամում 90 կմ։

Կառամատույցում ուղեւորները նկատում են, որ յուրաքանչյուր ժամը մեկ գնացքներից մեկը առաջ է սլանում առանց կանգնելու: Այն ուղեւորվում է դեպի պարտադիր տեխնիկական զննում անցնելու։

Մայրաքաղաքային մետրոյի այժմյան երկարությունը 12,1 կմ է։

Մետրոն օրական տեղափոխում է մոտ 50 հազար ուղեւորի: Առաջին տարիներին այս թիվը հինգ անգամ ավելի էր...

Այսօր Երեւանի մետրոն վերածվել է այն նույն երկվագոն ստորգետնյա տրամվային, ինչպես որ հայտարարվել էր նախնական փաստաթղթերում: Հույս կա՞, որ այն երբեւէ կհամապատասխանի իր անվանմանն ու կոչմանը...

 

Պավել Ջհանգիրով


Հետևեք NEWS.am STYLE-ին Facebook-ում, Twitter-ում և Instagram-ում






  • Այս թեմայով



@NEWSam_STYLE

  • Արխիվ
Որոնել
  • Հարցում
«Եվրատեսիլ 2019». ձեզ դո՞ւր է գալիս Սրբուկի մրցութային «Walking out» երգը
Այո
Ոչ