Հայազգի Էնդի Սերկիսը նմանակել է Թերեզա Մեյին

«Հայ տղամարդիկ լավ ամուսիններ են»․ Ելենա Յամպոլսկայա

Հայուհի Էրմոնիան ֆրանսիական «Մանկական Ձայն»-ի եզրափակչում կատարեց Շառլ Ազնավուրի La bohème երգը

Ռուսական «Ձայնում» Շահեն Օգանեսյանին փրկեց Բաստան

POPcorn blog. Ի՞նչ հագնել 2019-ի ձմռանը

Թռչող մոտոցիկլետ, սադո-մազո Ալյոնկան` Comedy club-ի նոր եթերում

«Գահերի խաղը» սերիալի 8 եթերաշրջանի նոր թիզերը

Հայուհի Էրմոնիան ֆրանսիական «Մանկական Ձայնի» եզրափակչում է

«Որդան Կարմիր». Ավանդական հայկականը` ժամանակակից հավաքածուում

«Գոլոս»․ Արփի Աբգարյանի եւ Ամիրխան Ումաեւի ելույթը վեճ է առաջացրել ժյուրիի անդամների շրջանում

POPcorn blog. Սխալներ, որ պետք չէ թույլ տալ բաժանվելիս

«Երջանկության 100 ժամ». Մարիամ Մերաբովայի մեծ մենահամերգը Երեւանում

PROFFY. Դիզայնի ու ձեռագործ արվեստի դասեր Արցախում

«Իմ կյանքը սա է». Ջիվան Գասպարյանի 90 տարիների պատմությունը՝ երեւանյան բեմում

Լեւոնի ելույթը «Մանկական Եվրատեսիլ 2018» մրցույթում

Ռուս միլիարդատեր, ֆինն գեղեցկուհի, Թոնի Ռոբինսոնին ծաղրել եւ մղձավանջային դետեկտիվ նոր Comedy club-ում

Նարեկ Գեւորգյանն ու Լեւան Կբիլաշվիլին իրենց ելույթով «պայթեցրել» են ռուսական «Գոլոս»-ի բեմը

Շահեն Օգանեսյանը ռուսական «Ձայնում» հոյակապ երգեց եւ անցավ հաջորդ փուլ

Երեւանյան էսքիզներ. Երեւանի կայարանամերձ հրապարակի պատմության էջերից

20:08, 10 փետրվարի

Ժամանակին այս հրապարակը Երեւանի ամենաաշխույժ վայրերից էր: Գնացքներ էին ժամանում եւ մեկնում մեծ երկրի շատ քաղաքներից, Հայաստանի տարբեր վայրերից: Հետո «Երեւան» երկաթուղային կայարանը վերածվեց Անդրկովկասյան երկաթուղու փակուղու, եւ այսօր կապ ունի միայն հարեւան Վրաստանի հետ:

«Էրիվան» երկաթուղային կայարանը սկսել է կառուցվել 19-րդ դարի վերջին, իսկ առաջին գնացքն էրիվանյան կայարան է ժամանակ 1902 թվականի դեկտեմբերի 6-ին:

Խորհրդային շրջանում մայրաքաղաքի բնակչության թվի աճը կայարանի ընդլայնման անհրաժեշտություն առաջացրեց: Նոր շենքի բացումը 1956 թվականի հուլիսի 22-ին էր:

Կայարանը կառուցել է «Անդրտրանսշին»-ի երեւանյան մասնաճյուղը, ճարտարապետ Էդմոնդ Տիգրանյանի նախագծով:

1950-58 թ.թ. ճարտարապետն աշխատում էր Հանրապետական նախագծային ինստիտուտում. նա կոմպոզիտոր Արմեն Տիգրանյանի որդին է: Հետո դարձավ Հայաստանի վաստակավոր շինարար, ճարտարապետության դոկտոր: Նրա հայտնի գործերից են Գիտությունների ակադեմիայի նուրբ օրգանական քիմիայի ինստիտուտի շենքը Զեյթունում, Երեւանի պետական համալսարանի համալիրը:

Այն վայրում, որտեղ հիմա կիսակառույց հյուրանոցի կմախքն է, գտնվում էր մայրաքաղաքի ամենահայտնի կինոթատրոններից մեկը՝ մեկ դահլիճով «Սասունցի Դավիթ»-ը:

Կինոթատրոնը բացվել է 1960-ականներին եւ մեծ ճանաչում ուներ հատկապես հնդկական ֆիլմերի սիրահարների շրջանում: Այն կառուցվել է Աննա Տեր-Ավետիքյանի նախագծով: Նա առաջին հայ կին ճարտարապետն էր։ Պատանեկության տարիներին աշխատել է Ալեքսանդր Թամանյանի եւ Նիկոլայ Բունիաթյանի արվեստանոցներում:

Նրա առավել հայտնի գործերից են Աբովյան փողոցի եւ Սայաթ-Նովա պողոտայի խաչմերուկում գտնվող Լեզվի ինստիտուտը (որը տարիներ առաջ քանդվեց), Մոսկովյան փողոցի եւ Բաղրամյան պողոտայի անկյունում գտնվող բնակելի տունը, Մաշտոցի պողոտայի վերջնամասում գտնվող բնակելի շենքը, որտեղ տեղակայված է «Պոնչիկանոցը»: Նա կյանքից հեռացավ 2013 թվականին՝ 100-ամյակից երեք ամիս առաջ:

Իսկ կինոթատրոնը քանդեցին 1980-ական թվականներին՝ կայարանամերձ հյուրանոց կառուցելու համար, սակայն շինարարությունն այդպես էլ ավարտին չհասավ:

Սակայն հրապարակի մարգարիտը, անկասկած, հայկական էպոսի հերոս Սասունցի Դավթի հուշարձանն է: Այն տեղադրելու գաղափարը ծնվել է դեռեւս 1939 թվականին, երբ պետք է նշվեր էպոսի հազարամյակը: Մեծ թվով հյուրերի էին սպասում, եւ հանրապետական իշխանություններն ուզում էին, որ «քաղաքի դարպասներից» դուրս եկողներին դիմավորի էպոսի հերոսը: Դիմեցին հայտնի քանդակագործներ Այծեմիկ Ուրարտուին, Արա Սարգսյանին, Սուրեն Ստեփանյանին, բայց ժամկետները շատ սեղմ էին, եւ ոչ ոք չէր համաձայնում ստանձնել:

Տոնակատարությանը մեկուկես ամիս էր մնացել, երբ վերջերս Փարիզից վերադարձած Երվանդ Քոչարը համաձայնեց՝ պայմանով, որ իրեն գիպս կտրամադրեն եւ թույլ կտան հենց տեղում աշխատել: Քչերն էին հավատում, որ քանդակագործին կհաջողվի գործը ժամանակին ավարտել: Քոչարն ինքն էլ հետագայում խոստովանել է, որ որոշ պահերի իրեն էլ թվում էր, որ չի հասցնի: Հարուստ երեւակայությունը նրան օգնում էր կերպարը քանդակել հենց տարածության մեջ: Դավիթը փոքր-ինչ այլ էր, քան հիմա մեզ ծանոթ տարբերակը: Հուշարձանի հիմքում արաբի ֆիգուր էր: Եվ միայն այն ժամանակ, երբ քանդակագործն ավարտեց նժույգի իրանը, ինքն էլ հավատաց, որ կհասցնի ժամանակին: Գործն արվեց 18 օրում: Գիպսե քանդակը դեմքով կայարանին էր նայում՝ մայրաքաղաք ժամանող հյուրերին: Դավթի այդ տարբերակը երկու տարի կանգնեց հրապարակում: 1941 թվականին քանդակագործին ձերբակալեցին, իսկ հուշարձանը հանեցին:

Նոր հուշարձանը որոշեցին տեղադրել 1957 թվականին, այդ ժամանակ Քոչարն արդեն քանդակի նոր մտահղացում ուներ, եւ նա սկսեց աշխատել: Ինժեներ Մկրտիչ Ամիրխանյանի հետ համատեղ քանդակագործը 3.5 տոննա կշռող պղնձից հուշարձան ստեղծեց: Քանդակի հիմնաքարի հեղինակն էլ ճարտարապետ Միքայել Մազմանյանն է: 1959 թվականի հոկտեմբերի 3-ին հուշարձանը հանդիսավորությամբ բացվեց: Այն անմիջապես դարձավ Երեւանի խորհրդանիշերից մեկը:

Բայց հայտնի հուշարձանը փոքրիկ գաղտնիք ունի: Երբեմն քանդակագործին հարցնում էին. իսկ ո՞ւր մնաց խաչը: Նա վստահեցնում էր, որ այն հուսալիորեն թաքցրել է Դավթի թիկնոցի տակ:

 

Պավել Ջհանգիրով


Հետևեք NEWS.am STYLE-ին Facebook-ում, Twitter-ում և Instagram-ում






  • Այս թեմայով



@NEWSam_STYLE

  • Արխիվ
Որոնել
  • Հարցում
Հայաստանի ամենահայտնի տղամարդը
Նիկոլ Փաշինյան
Սերժ Թանկյան
Մկրտիչ Արզումանյան
Հայկ Մարության