Maitre Gims-ը երգել է «Մի գնա» երգը՝ Նիցցայի կենտրոնում

Բլոգ Լի. Գրավիչ Էջմիածինը

Ինչպես են սրճում Հոկտեմբերյանում՝ Անդրանիկ Հարությունյանի հումորային տեսանյութը

Հայ հայտնիները պաղպաղակ եւ քաղցր ձողիկներ վաճառեցին բարեգործական նպատակով

Blog Li. Սարի Թաղ

Shine&Food. Ի՞նչ են ուտում ֆուտբոլասերներն Աշխարհի առաջնության ժամանակ

Հայ միլիոնատեր Դեն Բիլզերյանը հավաքույթ է կազմակերպել 485 աղջիկների հետ

POPcorn blog Բիձայի հետ․ 10 բան, որ պետք չէ անել առաջին ժամադրությանը

VARDA-յի նոր ֆոտոշարքը

Food Fest

Բլոգ Լի. Կոնդ

Shine and Food. Burger Challenge

Նոբել Արուստամյանը, «չարագործ» Ռոնալդուն ու բնակարանի գները ֆուտբոլի ԱԱ ժամանակ՝ Comedy Club-ում

POPcorn blog. պորտուգալական խոհանոց

Գարիկ Մարտիրոսյանը՝ հայկական մաֆիայի, «Comedy club»-ի համասեռամոլների եւ «ճիշտ» խորովածի մասին ՝ Բաստայի «GAZLIVE» շոուի ժամանակ

Հայկ Պետրոսյանի «Ամեն ինչ ԼԱՅՎ ա լինելու կամ հեղափոխության 55 երանգները» ներկայացման պրեմիերան

Ի՞նչ են մտածում առողջ սննդի մասին մեր համաքաղաքացիները. Հարցում

«Նորաձեւության ֆորում Երեւան 2018»

Երեւանյան էսքիզներ. «Մոսկվա» կինոթատրոնի ամառային դահլիճը. «Իսկապես հիասքանչ կինոթատրոն էր»

20:11, 17 փետրվարի

1960-ականների կեսերին Թումանյան փողոցում` «Մոսկվա» կինոթատրոնի մոտ, հայտնվել էր մի արտասովոր շենք։ Այն այնքան ներդաշնակ էր այդ հատվածում, ասես միշտ եղել էր այդտեղ։ Հասարակ ձեւերը, երկու մակարդակները, շատրվանները, ծառը, որն աճում էր վերեւի մակարդակի հարթակի միջով, նկարիչ Հովհաննես Մինասյանի խճանկարով պատը, կոնսոլային աստիճանները, որոնք տանում էին դեպի երկրորդ մակարդակ։ Սյուները, որոնք նման էին ծառերի ցողուններին, պահում էին դահլիճի թեք կոնստրուկցիան։ Այն դժվար է դահլիճ անվանելը, քանի որ չուներ ոչ պատեր, ոչ ծածկ․․․ Ամեն ինչ ներդաշնակեցված էր Հայաստանի մայրաքաղաքի նոր ճարտարապետության միասնական խորհրդանշական կերպարանքին։ Այդ գեղեցկությունը դրսեւորվում էր պարզության ու ֆունկցիոնալության մեջ։

Արտասովոր կառույցի հեղինակները «Երեւան նախագիծ» ինստիտուտի ճարտարապետներ Սպարտակ Կնթեխցյանն ու Թելման Գեւորգյանն էին։ 1967-ին նրանք իրենց աշխատանքի համար արժանացել էին Ալ․ Թամանյանի անվան Հայաստանի Լենինյան կոմսոմոլի մրցանակին։ Իսկ ամառային դահլիճը դարձել էր սիրված հանգստի վայր երեւանցիների համար ու ճարտարապետական տեսարժան վայր՝ մայրաքաղաքի հյուրերի համար։
Թերեւս կինոթատրոն այցելությունից իր տպավորությունները պատկերավոր նկարագրել է ռուս գրող Անդրեյ Բիտովը «Հայաստանի դասերը» գրքում։

«Իրոք սքանչելի կինոթատրոն էր, որն այնքան յուրահատուկ ձեւով էր կառուցված, որ երեկոյան լուսավորության ժամանակ ես այդպես էլ չկարողացա պատկերացնել դրա ընդհանուր տեսքը՝ թվում էր, թե այն կախված էր երկրի վրա, ինչպես վայրէջք կատարող թռչող ափսե․․․ Բացօթյա դահլիճը ֆորում էր հիշեցնում։ Մեր վերեւում խոշոր հարավային աստղերն էին փայլփլում, ինչպես պլանետարիումում, ինձ թվում էր, թե մենք երկինք են բարձրացել ու եթե համարձակվենք մոտենալ եզրին ու այնտեղից ներքեւ նայել, ապա ներքեւում կտեսնենք մեր սիրելի, դեռ ոչ այնքան շքեղ կառուցապատված Երկիրը ու հուզված ներքեւ նայելով՝ կկարդանք երկարաշունչ բանաստեղծություններ Երկրում մնացած սիրո մասին․․․»։

1970-ականներին սկսվել է «Մոսկվա» կինոթատրոնի հիմնական շենքի վերակառուցումը, ինչի արդյունքում ձմեռային դահլիճներից մեկից հանդիսատեսը պետք է ելք ունենար դեպի ամառային կինոթատրոնի երկրորդ մակարդակ։ Հաշվարկները ցույց էին տվել, որ դրա կոնստրուկցիան նախատեսված չէր միաժամանակ մեծաքանակ մարդկանց ներկայության համար։ Երկրորդ մակարդակը քանդել էին, որպեսզի ուժեղացնեն կոնստրուկցիան ու նորից կառուցեն։

Միաժամանակ որոշել էին անձրեւից պաշտպանվելու նպատակով դահլիճի վրա ծածկ կառուցել թեթեւ մետաղական կոնստրուկցիաներից։ Նույնիսկ նախագծային լուծումների մի քանի տարբերակներ էին մշակվել։
Սակայն ժամանակն անցնում էր, ու ֆինանսական պատճառներով ոչինչ չէր ձեռնարկվում շենքի վերականգնման համար։ Ձմեռային դահլիճից հանդիսատեսի ելքի ուղղությունը փոխեցին, իսկ ամառային դահլիճով ոչ ոք չէր ուզում զբաղվել։

2010-ին որոշում կայացվեց ամառային կինոթատրոնի տարածքը փոխանցել Հայ առաքելական եկեղեցուն, որը այդտեղ մտադիր էր եկեղեցի կառուցել։ Սակայն հասարակայնությունն ընդվզեց այդ որոշման դեմ, հավաքվեցին տասնյակ հազարավոր ստորագրություններ՝ ճարտարապետական գլուխգործոցի պահպանման պահանջով։

Տարիներ անց հասկանում ես, որ կինոթատրոնի շենքը կամերտոնի դեր էր կատարել 1960-70 ականների հայկական ճարտարապետության ստեղծագործությունների մի ամբողջ շերտի համար, որոնք այսօր աշխարհի կողմից ճանաչված են որպես խորհրդային մոդերնիզմի ճարտարապետության հուշարձաններ։

Ու այսօր ավելի հաճախ կարելի է լսել ձայներ, որոնք կոչ են անում վերականգնել ամառային դահլիճն իր նախաստեղծ տեսքով։


Պավել Ջհանգիրով


Հետևեք NEWS.am STYLE-ին Facebook-ում, Twitter-ում և Instagram-ում






  • Այս թեմայով



@NEWSam_STYLE

  • Արխիվ
Որոնել
  • Հարցում
Մեկնե՞լ, թե՞ մնալ. ինչպես է իր ապագան տեսնում հայ երիտասարդությունը
Այո, մեկնել
Ոչ, մնալ