Ահեղ դատաստանի օրվա ժամացույցն այժմ ավելի մոտ է կեսգիշերին, քան երբեւէ

The Bulletin of the Atomic Scientists-ը 2025-ին առաջ է տվել իր Ահեղ դատաստանի օրվա ժամացույց՝ հայտարարելով, որ այն այժմ դրված է մինչև կեսգիշեր 89-րդ վայրկյանի վրա, ինչն աղետին ամենամոտ ժամանակն է:

Այս լուրը հրապարակվել է Վաշինգտոնում՝ Անվտանգության խորհրդի և կազմակերպության Հովանավորների խորհրդի նիստից հետո, որի կազմում ընդգրկված են Նոբելյան ինը դափնեկիրներ։ Անցյալ տարի ժամացույցը դրվել էր մինչեւ կեսգիշեր 90-րդ վայրկյանի վրա:

«Քանի որ աշխարհն արդեն վտանգավոր կերպով մոտ է եզրին, նույնիսկ մեկ վայրկյան տեղաշարժը պետք է ընկալվի որպես ծայրահեղ վտանգի ցուցիչ եւ միանշանակ նախազգուշացում, որ ուղղությունը փոխելու ամեն վայրկյան ուշացումը մեծացնում է գլոբալ աղետի հավանականությունը»,-ասում է նախագահ Դանիել Հոլցը: .

2025 թվականին հաշվի են առնվել բազմաթիվ գլոբալ սպառնալիքներ, ներառյալ միջուկային զենքի տարածումը, խանգարող տեխնոլոգիաները, ինչպիսիք են արհեստական ​​ինտելեկտը, Ուկրաինայի պատերազմը, Իսրայելի և Համասի պատերազմը, Իսրայելի և Հեզբոլլահի միջև հակամարտությունը, կենսաբանական սպառնալիքները և շարունակվող կլիմայական ճգնաժամը:

1945 թվականին Ալբերտ Էյնշտեյնի, Ռոբերտ Օպենհայմերի և Չիկագոյի համալսարանի գիտնականների կողմից հիմնադրված «Ատոմային գիտնականների տեղեկագիրը», որոնք օգնեցին ստեղծել առաջին ատոմային զենքը Մանհեթենի նախագծում, երկու տարի անց ստեղծեց «Ահեղ դատաստանի օրվա ժամացույցը»՝ որպես փոխաբերություն այն մասին, թե որքան մոտ է մարդկությունը ինքնաոչնչացման։ 1947 թվականին դատաստանի օրվա ժամացույցը դրվել էր մինչև կեսգիշեր 7-րդ րոպեի վրա:

Ժամացույցը ծառայում է որպես գործողության կոչ՝ գտնելու ուղիներ՝ հաղթահարելու աշխարհի «ամենահրատապ, մարդածին էկզիստենցիալ սպառնալիքները»՝ սլաքները կեսգիշերից ավելի հեռու տեղափոխելու համար:

Ժամացույցը ստեղծվել է՝ օգտագործելով ապոկալիպսիսի պատկերները (կեսգիշեր) և միջուկային պայթյունի ժամանակակից արտահայտությունը (հետհաշվարկը մինչև զրոյի): Կեսգիշերն այն ժամանակն է, որը ներկայացնում է դատաստանի օրը:

Այս տարվա հայտարարության մեջ Bulletin of the Atomic Scientists-ը բացատրել է ժամացույցները մեկ վայրկյանով առաջ տանելու իր պատճառները:

«2024 թվականին մարդկությունը մոտեցավ աղետին»,- ասում են նրանք։ «Գիտության և անվտանգության խորհրդին խորապես հուզող միտումները շարունակվեցին, և չնայած վտանգի հստակ նշաններին, ազգային առաջնորդները և նրանց հասարակությունները չկարողացան անել այն, ինչ անհրաժեշտ էր ուղղությունը փոխելու համար»: