22:30 16 մայիսի, 2025Երբ մահանում է սիրելի մեկը, և սիրտդ ցավում է վշտից, դա պարզապես փոխաբերական արտահայտություն չէ։ Այս վիճակն ունի բժշկական անվանում՝ Տակոցուբո կարդիոմիոպաթիա, կամ ինչպես այն հաճախ անվանում են՝ կոտրված սրտի համախտանիշ։ Դա լուրջ վիճակ է, որի դեպքում սթրեսի հորմոնները, ինչպիսին է ադրենալինը, խանգարում են սրտի բնականոն գործունեությանը՝ խանգարելով դրա ճիշտ բաբախմանը։
Չնայած համախտանիշն ավելի հաճախ ախտորոշվում է կանանց մոտ, տղամարդիկ կրկնակի ավելի հավանական է, որ մահանան դրանից, ասում են Journal of the American Heart Association ամսագրում հրապարակված նոր ուսումնասիրության հեղինակները։
Հետազոտողները 2016-ից 2020 թվականներին վերլուծել են Տակոցուբոյի կարդիոմիոպաթիայի գրեթե 2000 դեպք՝ 18 տարեկանից բարձր հիվանդների մոտ։ Նրանք եզրակացրել են, որ՝
․Կանանց մոտ սինդրոմը հաճախ տեղի է ունենում հուզական սթրեսի ֆոնին:
․Տղամարդկանց մոտ՝ ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության կամ ֆիզիկական հիվանդության հետևանքով։
․Ավելին, տղամարդկանց շրջանում մահացության մակարդակը կազմել է 11.2%, մինչդեռ կանանց շրջանում՝ ընդամենը 5.5%։
Ջոնս Հոփքինսի համալսարանի սրտաբան, բժիշկ Իլան Ուիթշտեյնի խոսքով՝ տղամարդիկ, որպես կանոն, ավելի քիչ են տառապում այս համախտանիշով, բայց երբ նրանք դա անում են, այն առաջանում է ավելի ծանր և վտանգավոր գործոններից, ինչը մեծացնում է մահվան ռիսկը։
Սրտանոթային հիվանդություններով մարդիկ առավել հակված են կոտրված սրտի համախտանիշի.
․հիպերտոնիա,
․բարձր խոլեստերին,
․սրտի անբավարարություն։
Դժբախտաբար, Տակոցուբոյի համախտանիշի բուժում չկա։ Բժիշկները երբեմն նշանակում են այլ սրտային հիվանդությունների համար օգտագործվող դեղամիջոցներ, սակայն սա անհատական է և կախված է կլինիկական պատկերից:
Ինչպե՞ս պաշտպանել սիրտը։
Մասնագետները խորհուրդ են տալիս չանտեսել կրծքավանդակի ցավը կամ այլ անսովոր ախտանիշները և դիմել բժշկի։ Բացի այդ, կարևոր է վերահսկել ձեր սթրեսի մակարդակը, ինչը ժամանակակից աշխարհում հեշտ գործ չէ։
«Տարիքի հետ մեկտեղ և մեր կյանքում ու աշխատանքում ավելի մեծ պատասխանատվություն ստանձնելուն զուգընթաց մենք բախվում ենք սթրեսի ավելի բարձր մակարդակի», - Ամերիկյան սրտի ասոցիացիայի ամսագրի հետ զրույցում ասել է սրտաբան, բժիշկ Սյուզան Չենգը։ «Եվ կյանքի բոլոր ասպեկտների թվայնացման հետ մեկտեղ, սթրեսի գործոնները միայն աճում են»։
Քունը նույնպես կարևոր դեր է խաղում սրտի առողջության մեջ։ Մեկ այլ ուսումնասիրություն ցույց է տվել, որ քնի պակասը մեծացնում է սրտանոթային հիվանդությունների զարգացման ռիսկը, նույնիսկ եթե մարդը վարում է ակտիվ կենսակերպ։
«Ֆիզիկական վարժությունները կարող են մասամբ փոխհատուցել վատ քնի պատճառած վնասը,- ասում է բժիշկ Ջոնաթան Սեդերնեսը,- բայց դրանք չեն փոխարինի քնի ընթացքում մարմնի կատարած բոլոր գործառույթները»։
Առաջարկությունները պարզ են, բայց կարևոր. մեծահասակները պետք է ամեն գիշեր քնեն 7-ից 9 ժամ՝ ռիսկերը նվազեցնելու համար։
Այսպիսով, եթե քնելուց առաջ հեռախոսը թերթում եք, մտածեք այդ մասին. գուցե լավ քունն ավելի կարևոր է՝ նաև սրտի համար։