Միկրոպլաստիկները հասել են ձվաբջիջներին և սերմնահեղուկին

Միկրոպլաստիկները արդեն հայտնաբերվել են մեր թոքերում, լյարդում, երիկամներում, արյան մեջ և նույնիսկ ուղեղում: Այժմ «Human Reproduction» ամսագրում հրապարակված նոր հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ այս փոքրիկ մասնիկները հասել են նաև մեր վերարտադրողական համակարգին:

Գիտնականները առաջին անգամ միկրոպլաստիկ են հայտնաբերել սերմնահեղուկում և ձվարաններում, ինչը լուրջ մտահոգություններ է առաջացնում ապագա սերունդների առողջության և բերրիության համար:

Մասնագետները վերլուծել են 29 կանանց և 22 տղամարդկանց ֆոլիկուլային հեղուկը և սերմնաժայթքումը: Արդյունքում, միկրոպլաստիկները հայտնաբերվել են սերմնահեղուկի նմուշների 55%-ում և ֆոլիկուլային հեղուկի նմուշների 69%-ում:

«Մենք արդեն գիտեինք, որ միկրոպլաստիկները կարող են կուտակվել մարդու տարբեր օրգաններում», - ասաց ուսումնասիրության ղեկավար դոկտոր Էմիլիո Գոմես-Սանչեսը Մարդու վերարտադրողականության և սաղմնաբանության եվրոպական ընկերության տարեկան հանդիպման ժամանակ.«Այսպիսով, այն փաստը, որ այն հայտնաբերվել է վերարտադրողական հեղուկներում, մեզ համար ցնցող չէր, բայց մեզ զարմացրեց այս երևույթի տարածվածությունը»: Սերմի մեջ ամենատարածված «խախտիչները» PTFE-ն էին, որը հայտնի տեֆլոնի քիմիական անվանումն է։ Այս մասնիկները հայտնաբերվել են նմուշների 41%-ում։ Հաջորդը ցանկում են պոլիստիրոլը (նման է փրփուրին)՝ 14%, պոլիէթիլեն տերեֆտալատը (պոլիեսթերների ընտանիք)՝ 9%, պոլիամիդը (նեյլոն)՝ 5%, և պոլիուրեթանը (օգտագործվում է ծածկույթներում և փրփուրներում)՝ 5%։

Դեռևս պարզ չէ, թե ինչպես է միկրոպլաստիկան ազդում մարդու վերարտադրողական առողջության վրա, բայց քիչ հավանական է, որ կարելի է որևէ լավ բան ակնկալել։

«Կենդանիների վրա կատարված ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ հյուսվածքները, որտեղ կուտակվում են միկրոպլաստիկան, կարող են բորբոքում զարգացնել, ազատ ռադիկալներ արտադրել, վնասել ԴՆԹ-ն, ծերացնել բջիջները և խաթարել էնդոկրին համակարգը», - բացատրեց Գոմես-Սանչեսը։ «Դա, հավանաբար, կարող է վատթարացնել մարդկանց ձվաբջիջների և սերմի որակը, բայց մենք դեռևս բավարար տվյալներ չունենք դա հաստատելու համար»։ Այնուամենայնիվ, գիտնականը կոչ է անում խուճապի չմատնվել։

«Դեռ վաղ է տագնապ հնչեցնելու համար։ Միկրոպլաստիկան բազմաթիվ գործոններից միայն մեկն է, որը կարող է ազդել բերրիության վրա», - նշեց նա։ «Սակայն ողջամիտ է քայլեր ձեռնարկել դրանց ազդեցությունը նվազեցնելու համար: Օրինակ, դուք կարող եք սնունդը պահել և տաքացնել ապակե տարաների մեջ և կրճատել պլաստիկե շշերից ջրի օգտագործումը»:

Իտալիայից գիտնականների առանձին խումբ վերջերս միկրոպլաստիկներ է հայտնաբերել նաև ուսումնասիրությանը մասնակցած 18 կանանցից 14-ի ձվարանների ֆոլիկուլյար հեղուկում:

Ուսումնասիրության գլխավոր հեղինակ Լուիջի Մոնտանոն այս տվյալները անվանել է «շատ մտահոգիչ»՝ ընդգծելով, որ իր նախորդ ուսումնասիրությունները ցույց են տվել սերմնահեղուկի քանակի և որակի նվազում միկրոպլաստիկների առկայության դեպքում:

Նախկինում գիտնականներն արդեն հայտնաբերել են միկրոպլաստիկներ արգանդում, ընկերքում և նույնիսկ ամորձիներում՝ և հաճախ զարմանալիորեն բարձր կոնցենտրացիաներով:

Օրգանիզմը աղտոտվում է երկու հիմնական եղանակով՝ օդից մասնիկներ ներշնչելով կամ սննդի միջոցով:

Ցավոք, միկրոպլաստիկները ամենուր են. գնահատվում է, որ ամեն տարի շրջակա միջավայր է արտանետվում 10-ից 40 միլիոն տոննա նման մասնիկներ:

Տարբեր գնահատականներով՝ մարդը շաբաթական ուտում է մոտ 5 գրամ միկրոպլաստիկ՝ սա մոտավորապես մեկ գդալ ապուր է: Մեկ տարվա ընթացքում սա կազմում է մոտ 250 գրամ՝ ըստ էության՝ «մի ամբողջ ափսե սնունդ, բայց պատրաստված պլաստիկից»։