21:22 2 փետրվարի, 2026Երբ իսկապես ուզում ես փախչել աշխարհից, երբեմն նույնիսկ հեռավոր կղզին բավականաչափ հեռավոր չի թվում։ Բայց եթե որոշ հավակնոտ ձեռնարկատերերի և դիզայներների հաջողվի, մենք շուտով կարող ենք բառացիորեն անցնել Երկրից այն կողմ։
Galactic Resource Utilization Space (GRU) ընկերության 22-ամյա գործադիր տնօրեն Սքայլեր Չանը վերջերս հայտարարեց, որ ընդունում է ամրագրումներ Լուսնի վրա առաջիկա 10 տարիների ընթացքում բացվելիք հյուրանոցի համար։ Նա այնքան վստահ է նախագծի հաջողության մեջ, որ խնդրում է 250,000-ից մինչև 2,000,000 դոլար վերադարձվող կանխավճար։
GRU-ի լուսնային հյուրանոցի առաջին տարբերակը կլինի փչովի՝ Երկրից նյութերի տեղափոխման արժեքը նվազեցնելու համար։
Ավելի շքեղ օբյեկտի համար Չանը մտադիր է ստեղծել հունա-ֆուտուրիստական մթնոլորտ։ «Լուսինը միայն սկիզբն է. մենք ուզում ենք կառուցել առաջին քաղաքները Մարսի վրա՝ օգտագործելով նույն տեխնոլոգիան և ճարտարապետությունը», - ասել է Չանը The Post-ին։
Այնուամենայնիվ, նա զգուշացրել է, որ «սա բոլորի համար տեղ չէ. յուրաքանչյուր տեխնոլոգիական հեղափոխություն հանդիպում է դիմադրության»։ «Նրանք, ովքեր վախենում են, կասկածամիտ են, աղքատ կամ ընտրող, ավելի լավ է մնան Երկրի վրա», - ավելացրել է նա։
Սկզբում Լուսնի վրա կացարանը հեռու կլինի Mandarin Oriental-ի հարմարավետություններից։ Հյուրանոցը կունենա ընդամենը չորս մահճակալ, իսկ կառույցը կլինի փչովի՝ Երկրից նյութեր տեղափոխելու ծախսերը խնայելու համար։
Սենյակային սպասարկման կամ հայտնի խոհարարի հետ ռեստորանի փոխարեն, հյուրերը կճաշեն նույն սառեցված չորացրած սնունդը, ինչ տիեզերագնացները Միջազգային տիեզերակայանում։
Հյուրերը կճամփորդեն տիեզերական համազգեստներով և հատուկ լուսնային մարսագնացներով՝ մասնակցելու Չանի առաջարկած գործունեությանը։
«Ես պատկերացնում եմ, որ մարդիկ կքայլեն Լուսնի վրա, կուսումնասիրեն այն մարսագնացներով, ինչպես անապատում, և կգլորեն գոլֆի գնդակներ», - ասել է նա։ Չանը նախատեսում է, որ հյուրերը կմնան Լուսնի վրա հինգ գիշեր, չնայած մեկ լուսնային օրը համարժեք է մոտավորապես 29 երկրային օրվա։ Նա կանխատեսում է, որ հյուրանոց առաքումը կիրականացվի Blue Origin-ի կամ SpaceX-ի կողմից։ «Մենք սպասում ենք, որ մեկնարկի ծախսերը կշարունակեն զգալիորեն նվազել», -հավելել է նա։
Ապագայում Չանը հույս ունի ստեղծել հյուրանոցի ավելի մեծ, ավելի շքեղ տարբերակ։
«Մեր փաստաթուղթը ներկայացնում է Սան Ֆրանցիսկոյի Գեղարվեստի պալատից ոգեշնչված [դելյուքս հյուրանոցի] ուրվագիծ. դա հունա-ֆուտուրիզմի նման է։ Մենք պատկերացնում ենք, որ հազարավոր տարիներ անց մարդիկ կգան Լուսնի վրա գտնվող այս մեծ հյուրանոց և կասեն. «Սա այստեղ առաջին արհեստական շենքն է»։ Այն շատ հուշարձանային է», - ասում է նա։
Չանի նախագիծը մշակվել է Y Combinator ստարտափ աքսելերատորի շրջանակներում, որտեղից էլ Airbnb-ն և Reddit-ը սկսել են իրենց գործունեությունը։ Սա հավակնոտ նպատակ է, բայց նա լիովին նվիրված է դրան։
«Ես մեծացել եմ՝ երազելով տիեզերագնաց դառնալու մասին, բայց հասկացա, որ ավելի կարևոր է ստեղծել մի բան, որը թույլ կտա բոլորին թռչել տիեզերք։ Իմ նպատակն է մարդկությունը դարձնել միջմոլորակային իմ կյանքի մնացած մասի համար», -նշում է նա։
Չանը միակը չէ, ով ցանկանում է նվաճել տիեզերքը։
Միլիարդատեր Կամ Գաֆարյանի կողմից հիմնադրված Axiom Space-ը նպատակադրվել է մինչև 2028 թվականը Միջազգային տիեզերակայանի փոխարեն ունենալ առևտրային տիեզերական կայան։ Ընկերության խոսնակը The Post-ին ասել է. «Սա հնարավորություն կտա առևտրայնացնել տիեզերքը և զարգացնել գլոբալ տիեզերական տնտեսությունը»։
Չնայած մշտական լուսնային կառույցի կառուցման ժամանակացույցը շատ սեղմ է, խոսնակը նշել է, որ տեխնոլոգիան արագ զարգանում է. «50 տարուց էլ պակաս ժամանակում մենք անցել ենք Ռայթ եղբայրների առաջին թռիչքից մինչև Լուսնի վրա վայրէջք»։
Ջեֆ Բեզոսը նախատեսում է միլիոնավոր մարդկանց տեղավորել ուղեծրային տիեզերական կայաններում։ «Հաջորդ մի քանի տասնամյակների ընթացքում միլիոնավոր մարդիկ կապրեն տիեզերքում», - ասել է նա Italian Tech Week 2025-ում։
Ալաբամայում գործող Above Space-ը 2023 թվականին հայտարարեց Արեգակնային համակարգում շքեղ տիեզերական կայան՝ Voyager Station կառուցելու ծրագրերի մասին։ Նախագիծը գնահատվել է 1 միլիարդ դոլար։
Այլ մշակողներ, ինչպիսին է հնդիկ ճարտարապետ Սվեյն Շայնը, 40 տարվա ընթացքում պլանավորում են հյուրանոց կառուցել Մարսի վրա։ «Կարծում եմ՝ այն կդառնա զբոսաշրջային տեսարժան վայր, որտեղ մարդիկ կկարողանան ուսումնասիրել խառնարանները, իսկ ընթրիքները կպատրաստվեն 3D տպիչներով»,-ասել է Շայնը։
Չնայած նախագծերի հավակնոտ բնույթին՝ մասնագետները կարծում են, որ տիեզերքի նկատմամբ հետաքրքրությունն իսկապես աճում է, և վերջին տարիների նվաճումները տպավորիչ են։