21:38 6 ապրիլի, 2026Երբ «Արտեմիս II» առաքելությունը, որի մեջ էին Ռիդ Ուայզմանը, Վիկտոր Գլովերը, Քրիստինա Քոչը և Ջերեմի Հանսենը, սլացավ դեպի Լուսին, անձնակազմը բախվեց ոչ միայն գիտական, այլև ուղեծրում առօրյա կյանքի մարտահրավերների։
Զրոյական ձգողականության պայմաններում կյանքը պահանջում է առօրյայի լիակատար վերանայում։ Ջուրը անսովոր վարքագիծ ունի. հոսելու փոխարեն այն կուտակվում է լողացող, կպչուն կաթիլների տեսքով, իսկ երկար մազերը բարձրանում և ազատորեն լողում են բոլոր ուղղություններով։
Փոշիացված միջոցները և օծանելիքները փոխարինվում են կրեմային հիմքով միջոցներով՝ մասնիկներից թոքերը կամ սարքավորումները վնասելուց խուսափելու համար, իսկ հիգիենայի ընթացակարգերը պարզեցվում են սահմանափակ ջրամատակարարման պատճառով։
Տիեզերագնաց Քելլի Ջերարդին Glamour-ին ասել է, որ «NASA-ում յուրաքանչյուր տիեզերագնաց ստանում է անձնական հիգիենայի հավաքածու, որը կարող է հարմարեցվել, օրինակ՝ ընտրելով սիրելի ատամի մածուկը։ Տիեզերագնացները հազվադեպ են կրում լիարժեք դիմահարդարում, ինչպես Երկրի վրա, բայց իրենց հետ տանում են այն, ինչը նրանց խնամված է դարձնում»։
Մազերը, մաշկը և դիմահարդարումը զրոյական ձգողականության պայմաններում
Մազերը տիեզերքում լվանալը տևում է մոտ 20-25 րոպե և կատարվում է հատուկ փայլաթիթեղի կամ պլաստիկե տոպրակների մեջ՝ չլվացվող շամպունով։ Երկար առաքելությունների ժամանակ սափրվելու միակ տարբերակներն են ածելին և անհոտ սափրվելու քսուքը: Երկար մազերը սովորաբար թողնվում են ազատ՝ ավելի լավ օդափոխության և ֆոլիկուլների խցանումը կամ մանրէների աճը կանխելու համար։
Տիեզերագնաց Սունիտա Ուիլյամսը, որը 288 օր անցկացրել է տիեզերքում, հայտնի է դարձել իր երկար մազերով, բայց երբ նա վերադարձել է Երկիր, դրանք ամբողջությամբ մոխրագույն էին դարձել՝ սթրեսի և հորմոնների հետևանքով, որոնք արագացրել են մազերի պիգմենտացիայի համար պատասխանատու ցողունային բջիջների սպառումը։
Մաշկի խնամքին հատուկ ուշադրություն է դարձվում. եվրոպացի տիեզերագնաց Սամանտա Քրիստոֆորետին տեսանյութում ցույց է տվել, թե ինչպես է օգտագործում հատուկ օճառի տոպրակ մաշկը մաքրելու համար, որտեղ ջուրը բառացիորեն «լողում է» մաշկի մակերեսին՝ մակերեսային լարվածության շնորհիվ: Ավելորդ մասը հեռացվում է սրբիչով, որը չորացվում է օդափոխման ցանցի մոտ։
Կոսմետիկայի վերաբերյալ տիեզերագնաց Սերենա Աունոն-Չանսելորը նշում է. «Ես ինձ հետ բերում եմ աչքի մատիտ, ստվերաներկ և հոնքերի մատիտ, բայց դա գրեթե ավելի շատ դժվարություն է, քան արժեք ունի: Մյուս կին տիեզերագնացները ամեն օր դիմահարդարում են անում»։
Նրանք ատամները լվանում են՝ կամ կուլ տալով ատամի մածուկը, կամ թքելով այն սրբիչի մեջ, և իրենք են կտրում եղունգները՝ փոշեկուլով մաքրելով կտրվածքները, որպեսզի դրանք չթռչեն կայանի շուրջը։
Կանացի հիգիենայի պատմությունը տիեզերքում
1963 թվականից ի վեր, երբ Վալենտինա Տերեշկովան դարձավ առաջին կին տիեզերագնացը, տիեզերքում կանանց կարիքների նկատմամբ մոտեցումը զգալիորեն փոխվել է։ 1978 թվականին ՆԱՍԱ-ն առաջին կին տիեզերագնացների համար ներկայացրեց հատուկ հիգիենայի և դիմահարդարման հավաքածուներ՝ թարթչաներկ, շրթներկ և կարմրաներկ։
Տիեզերքում առաջին ամերիկացի կինը՝ Սալի Ռայդը, հիշում է, թե ինչպես է ստիպված եղել լուծումներ գտնել կանանց համար ավելի հարմար տամպոնների, կանացի լոսյոնների և քսուքների համար, որոնք փոխարինում էին տղամարդկանց կոսմետիկային և անձնական խնամքի միջոցներին։
Բոլոր սահմանափակումներից անկախ, կին տիեզերագնացները գտնում են եղանակներ՝ պահպանելու խնամված տեսք և հարմարավետություն ուղեծրում՝ ապացուցելով, որ նույնիսկ զրոյական ձգողականության պայմաններում հնարավոր է հոգ տանել ինքդ քո մասին։