22:19 18 մայիսի, 2026«Երկու օր Լոնդոնում, երկու օր Փարիզում, երկու օր Բրյուսելում, երկու օր Վենետիկում... Դա, պարզապես, վատ տրամադրություն է ստեղծում ինձ համար»,-ասում է TEFAF-ի՝ արվեստի և հնաոճ իրերի առաջատար տոնավաճառի VIP նախադիտման ժամանակ աշխարհով մեկ շրջող այցելուներից մեկը։
Կինը և նրա ուղեկիցը միացել էին հարյուրավոր այլ հարուստ այցելուների, որոնք հերթ էին կանգնել Պարկ Ավենյու Արսենալում՝ ասես սպասելով «ստարտին»՝ ձեռքներին բռնած իրենց Birkin պայուսակները, որպեսզի ծաղիկներով զարդարված միջանցքներով անցնեն գորգապատ դահլիճներ, որոնք լի են բոլոր դարաշրջանների նյութական հրաշքներով, գրում է NYT-ը։
Սա որոշակի կանոնավորությամբ տեղի է ունեցել վերջին տասը տարիների ընթացքում, երբ Եվրոպական գեղարվեստի հիմնադրամը «վայրէջք կատարեց» Մանհեթենում Նիդեռլանդների Մաաստրիխտ քաղաքում գտնվող իր գրասենյակից՝ բեմադրելու «Սուպերմարկետների մաքրում» դասական հեռուստաշոուի միլիարդատերերի այս տարբերակը։
Եվ եթե այս անգամ մթնոլորտը հատկապես էլեկտրական էր, գուցե դա արձագանք էր ֆոնդային շուկայի վերականգնմանը կամ անվճար վարդագույն շամպայնի սկուտեղներով շրջող մատուցողներին։
Գարնանային մի գեղեցիկ օր տոնավաճառում մի քանի զբոսանքների ժամանակ թվում էր՝ գոնե մակերեսորեն, որ պատերազմները, գնաճը, նավթի խցանումները և կառավարության լճացումը քիչ ազդեցություն են ունեցել այն խմբի վրա, որը, ամենայն հավանականությամբ, տուժելու է երկրորդ տան հարկից։ Այսինքն՝ միլիարդատերերի դասի վրա։
«Փող, փող, փող, փող, փող», - ասել է «Նյու Յորք ամսագիր»-ի դիզայնի խմբագիր Վենդի Գուդմանը, նայելով հսկայական «Արսենալե»-ին, որը այդ օրը արձագանք գտավ գերմաներեն, ֆրանսերեն, իտալերեն և իսպաներեն, ինչպես նաև ամերիկյան և բրիտանական անգլերեն լեզուներով աշխույժ զրույցներով։
Արվեստի վաճառքը և մթնոլորտը
«Քրիստիս», «Սոթբի» և «Ֆիլիպս» աճուրդի տները նախատեսում են հաջորդ շաբաթվա ընթացքում վաճառել ավելի քան 2.6 միլիարդ դոլարի արվեստի գործեր։
Նկարների մեծ մասն ունի անթերի ծագում և անգերազանցելի որակ։
Հրատարակչական մագնատ Ս.Ի. Նյուհաուսի, բարերար Ագնես Գունդի և դիլերներ Մարիան Գուդմանի և Ռոբերտ Մինուչինի կալվածքների ստեղծագործությունները կներկայացվեն աճուրդի, և հավաքածուների այս հազվագյուտ միաձուլումը խթանող ազդեցություն է ունեցել վերջերս անկման մեջ գտնվող շուկայի վրա։
Տասնմեկ լոտ պահպանողականորեն գնահատվում է, որ կվաճառվեն ավելի քան 50 միլիոն դոլարով։ «Մեր ամբողջ կարգավիճակի համակարգը շրջվել է դեպի փողը»,-ասում է արվեստի դիլեր Ժաննա Գրինբերգ Ռոխատինը։ «Բայց մենք նախկինում առաջնահերթություն էինք տալիս մշակույթին, սակայն այդ համակարգը վերանում է, և մենք պետք է խոսենք դրա մասին»։
Մթբոլորտը տոնավաճառի ներսում
Շրջելով 55,000 քառակուսի ոտնաչափ տարածք զբաղեցնող դահլիճում, որտեղ այս տարի աշխարհի տարբեր ծայրերից 88 պատկերասրահներ ցուցադրում էին իրենց աշխատանքները հսկայական կամարակապ առաստաղի տակ՝ տղամարդիկ և կանայք շրջում էին կաշվե գոգնոցներով, շղթայական ձեռնոցներով և խեցգետնի կեղևը հեռացնող սպառնալի գործիքներով։
Ալյումինե դույլերից, որոնք ամրացված էին իրենց գոտիներին, նրանք զգուշորեն հանեցին և կեղևազատեցին աղի խեցգետինները։ «Դա կոչվում է խեցգետնի կուլտուրա», - ասում է մատուցողներից մեկը՝ Հայդն Հարվեյը։ Իրականում, «Խեցգետնի կուլտուրա»-ն Նյու Յորքում գործող Red Oyster ընկերության գրանցված ապրանքանիշ է։
Զրույցներ հարուստ գնորդների մասին
Ինչպես պարզվեց, Հարվեյը կեղևազատում էր խեցգետինները Galerie Chastel-Maréchal-ի՝ Փարիզի հնաոճ իրերի պատկերասրահի տաղավարի կողքին, որը մասնագիտացած է 20-րդ դարի բարձրակարգ ֆրանսիական դեկորատիվ արվեստներում։
Պատկերասրահի ընտանիքի ժառանգ Ալեքսանդր Մարեշալը կանգնած էր մուտքի մոտ։ Երբ նրան հարցրին անցյալի հավաքորդների և ժամանակակից միլիարդատերերի աճող թվի միջև եղած տարբերությունների մասին, նա պատասխանեց մեկ բառով՝ «խորհրդատուներ»։ «Նոր հարուստներն ունեն մեկ, երկու, երեք խորհրդատու», - ասում է նա։
«Եվ նրանք ավելի շատ մտածում են գնվածի ներդրումային արժեքի մասին, թե ինչ կարժենա այն երեք տարի անց վերավաճառելիս»։
Արվեստի խորհրդատուի կարծիքը
Ցյուրիխից արվեստի խորհրդատու Սիմոնա Ֆանտինելլին ասում է, որ TEFAF-ի նման տոնավաճառների գրավչությունը հարուստ գնորդների համար տարածվում է շատ ավելի հեռու, քան գործարքները։ «Գեղեցիկ իրերի հետապնդումը մնում է մեր աշխարհի կախարդական կողմը»,-համոզված է նա։ «Դա շատ ավելին է, քան պարզապես բուխարու համար ճիշտ արվեստի գործ գտնելը»։
Նա ինքը հաճախորդին առաջարկել է Լուսիո Ֆոնտանայի հազվագյուտ աշխատանք, որը պատրաստված է ծակոտկեն ալյումինից։ Այն ցուցադրվել է Միլանի ML Fine Art պատկերասրահի կողմից՝ մոտավորապես 1 միլիոն դոլարով։
«Մարդիկ, իհարկե, զգույշ են և խուսափում են ռիսկի դիմելուց, և ես դա հասկանում եմ»,-ասում է Ֆանտինելլին։ «Բայց մի մոռացեք, թե որքանով կարող է գեղեցիկ առարկաներով շրջապատված սենյակ մտնելը փոխել ձեր կյանքը»։