Forbes-ի ցուցակում ընդգրկված ժլատ մարդը. ինչու էր IKEA-ի հիմնադիրը մազերը կտրում միայն երրորդ երկրներում և հագնվում մատչելի շուկաներում
20:27 29 հունիսի, 2026IKEA-ի հանգուցյալ հիմնադիր Ինգվար Կամպրադը բյուջետային ապրանքների հանդեպ իր սերը բիզնեսից, բառացիորեն, տեղափոխել էր կյանք։
Չնայած իր տպավորիչ կարողությանը, որը գնահատվում է 58.7 միլիարդ դոլար, մոլորակի ամենահարուստ մարդկանցից մեկը հագուստը գնում էր շուկաներից և մինչև իր վերջին օրերը վարում հին Volvo։
«Ես չեմ կարծում, որ հիմա հագնում եմ որևէ բան, որը չես կարող գնել հագուստի շուկայում»,-խոստովանել է Կամպրադը 2016 թվականին շվեդական TV4 հեռուստաալիքով նկարահանված վավերագրական ֆիլմում։ «Ես ուզում եմ լավ օրինակ ծառայել»։
Կամպրադը կարող էր իրեն թույլ տալ բացարձակապես ամեն ինչ։ Բայց, ինչպես ցանկացած սովորական մարդ, նա գաղտնի տուն էր տանում աղի և պղպեղի փաթեթներ ռեստորաններից։ Իր խնայողությունն ավելի խորացնելով՝ նա վերօգտագործում էր թեյի տոպրակներ, ճաշում էր իր սեփական ցանցի կորպորատիվ սրճարաններում և թռչում էր բացառապես էկոնոմ դասով։
«Սիդսվենսկան» թերթին տված հարցազրույցում նա մի անգամ բողոքել է, որ Նիդեռլանդներում 22 եվրո արժողությամբ սանրվածքը գերազանցում է իր բյուջեն, ուստի նախընտրում է մազերը կտրել զարգացող երկրներ կատարած ուղևորությունների ժամանակ: «Վերջին անգամ Վիետնամում էի»,-հավելել է միլիարդատերը։
Եվ չնայած նրան, որ նա, անշուշտ, փողի կարիք չուներ, Կամպրադը շարունակել է աշխատել IKEA-ում մինչև 87 տարեկանը․ նա մահացել է 2018 թվականին՝ 91 տարեկանում։
Խնայողությունը արյան մեջ է. Ուորեն Բաֆեթից մինչև երիտասարդ հարուստներ
Եթե ավելի ուշադիր նայեք գերհարուստներին, նրանցից շատերը գիտակցաբար հրաժարվում են գումար ծախսել կարգավիճակի իրերի վրա, որոնք սպառում են նրանց հարստությունը, այլ ոչ թե մեծացնում այն։
Ամենաերիտասարդ կին միլիարդատեր Լյուսի Գուն, IKEA-ի հանգուցյալ հիմնադիր Ինգվար Կամպրադը և դերասանուհի Կիկի Պալմերը բոլորն էլ ունեն ինչ-որ ընդհանրություն՝ հին, մաշված մեքենա։
Շերատոն հյուրանոցների և Պերդու Ֆարմս ցանցերի միլիարդատեր ժառանգորդ Միցի Պերդյուն նույնիսկ մեքենա չունի, առավել ևս՝ շքեղ մեքենա։ Փոխարենը, նա երթևեկում է մետրոյով։
«Մեր ընտանիքները երբեք չեն խրախուսել շռայլությունը», - ասել է Պերդյուն Fortune-ին։ «Ոչ ոք միավորներ չի ստացել դիզայներական հագուստի համար»։
Հարուստների շրջանում, թերևս, ամենահայտնի ժլատը մնում է լեգենդար ներդրող Ուորեն Բաֆեթը։ Նա երբեք չի ծախսում ավելի քան 3.17 դոլար նախաճաշի վրա, ապրում է նույն տանը, որը գնել է 31,500 դոլարով 1958 թվականին և վարում է ավելի քան 20 տարեկան մեքենա։
144 միլիարդ դոլար կարողություն ունեցող մարդը հաճախ ասում է. «Ես չեմ հետաքրքրվում մեքենաներով, և իմ նպատակը մարդկանց նախանձելը չէ։ Մի շփոթեք կյանքի արժեքը կենսամակարդակի հետ»։
Շվեդական մտածելակերպը և IKEA-ի «կարդինալ մեղքը»
Կամպրադը միշտ պնդում էր, որ իր՝ կոպեկ խնայելու սովորությունը իր դաստիարակության հետևանքն է։ «Սմոլանդերի բնույթին է պատկանում խնայող լինելը»,-ասել է նա։
Սմոլանդը հարավային Շվեդիայի գյուղական նահանգ է, որտեղ մեծացել է Կամպրադը և որտեղ 1943 թվականին, 17 տարեկանում, նա հիմնադրել է IKEA-ն: Ընկերության աշխատակիցների վարքագծի կանոնագրքում Կամպրադը հստակ նշել է. «IKEA-ում ռեսուրսների վատնումը մահացու մեղք է»:
«Քեռի Սքրուջի» վիճահարույց ժառանգությունը
Ոմանց համար հիմնադրի վարքագիծը թվում էր բացարձակ ժլատ: Կամպրադը ստացել է «Քեռի Սքրուջ» և «Ժլատ» մականունները: Նա նաև խիստ քննադատության է ենթարկվել հարկերից խուսափելու սխեմաների համար: Ավելին, իր ուշ տարիներին նա լուրջ հարցերի է բախվել երիտասարդության տարիներին ֆաշիստական խմբավորումների հետ իր նախկին կապերի վերաբերյալ (Շվեդիայի անվտանգության ոստիկանությունը փաստաթղթավորել է նրա գործունեությունը 1943 թվականին, նույն թվականին, երբ հիմնադրվել է IKEA-ն):
Դա բարդ և հակասական ժառանգություն է: Այնուամենայնիվ, IKEA-ն գոյատևել է իր հիմնադրից ավելի երկար, և խնայողությունը մնացել է նրա ԴՆԹ-ում: Պարզությունը, արդյունավետությունը և մատչելիությունն են, որոնք տասնամյակներ անց պահպանել են ընկերության հաջողության գագաթնակետին: Այսօր IKEA-ն ունի 504 խանութ 63 երկրներում, անցյալ տարի վաճառքը կազմել է գրեթե 50 միլիարդ դոլար և գրեթե մեկ միլիարդ հաճախորդ, որոնք քվեարկում են դրամապանակներով խնայելու փիլիսոփայության օգտին։