Չափից շատ Հոլիվուդ, չափից քիչ Հունաստան. Ինչպես Քրիստոֆեր Նոլանի «Ոդիսականը» բաժանեց Հոմերոսի հայրենիքը  

Սըր Քրիստոֆեր Նոլանի «Ոդիսականի» նոր, հավակնոտ էկրանավորումը կարողացել է խորը մշակութային պառակտում առաջացնել Հունաստանում դեռևս պաշտոնական թողարկումից առաջ: Բլոկբաստերը՝ Մեթ Դեյմոնի, Անն Հեթուեյի, Թոմ Հոլանդի և Զենդայան մասնակցությամբ, քննադատության է ենթարկվել հույն դերասաններին անտեսելու և Հոլիվուդյան «օրակարգով» չափազանց զբաղված լինելու համար, գրում է Telegraph-ը:

«Մենք դեռ այստեղ ենք». Բաց նամակ հունական լրատվամիջոցներից

Նկարահանումների ողջ ընթացքում հունական և կիպրական լրատվամիջոցները փորձել են կապ հաստատել Նոլանի թիմի և Հոլիվուդի ղեկավարների հետ: Մամուլում հրապարակվել են բաց նամակներ, որոնք հիշեցնում են կինոգործիչներին, որ հույն ժողովուրդը «չի անհետացել երկրի երեսից» և մնում է կենդանի ազգ, որի պատմությունը շարունակում է գրվել: «Մենք չենք պահանջում բացառում կամ խիստ սահմանափակումներ: Մենք դեմ չենք դասականների բազմազան ընտրությանը կամ վերաիմաստավորմանը: Հունական մշակույթն ինքնին ձևավորվել է դարավոր միգրացիայի և փոխանակման արդյունքում: Մենք խնդրում ենք ավելի պարզ և մարդկային մի բան. որ երբ հունական պատմությունները վերապատմվում են աշխարհին, հույներն իրենք անտեսանելի չդառնան»։ Այս մասին ասված է Greek City Times-ի բաց նամակում։

Ի վերջո, բլոկբաստերի հսկայական դերասանական կազմում ընդգրկված էր միայն մեկ հույն դերասան՝ Յանիս Կոկիասմենոսը, որը ստացել է սովորական ափամերձ բնակչի ավելի քան համեստ դերը:

Քասթինգային պատերազմներ. Լուպիտա Նիոնգոյից մինչև Էլիոթ Փեյջ

Տրոյացի Հեղինեի դերը քենիացի դերասանուհի և Օսկարի դափնեկիր Լուպիտա Նիոնգոյին տալու որոշումը առաջացրել է ամենամեծ վրդովմունքը:

Հույն ռեժիսոր Յանիս Սմարագդիսը Նոլանի քայլը անվանել է «նողկալի», եթե նա նման ընտրություն է կատարել միայն Ակադեմիայի ռասայական քվոտաները բավարարելու համար: Տեխնոլոգիական միլիարդատեր Էլոն Մասկն ավելի կոշտ էր՝ մեղադրելով Նոլանին Հոմերոսի ստեղծագործությունները «պղծելու» մեջ:

Նոլանն ինքը անսասան է. Elle ամսագրին տված հարցազրույցում նա նշել է, որ Նիոնգոն իր սկզբնական ընտրությունն էր, քանի որ նա օժտված է «ուժի և նրբագեղության» հազվագյուտ համադրությամբ։

Տրանս դերասան Էլիոթ Փեյջի ընտրությունը ոչ պակաս իրարանցում է առաջացրել սոցիալական ցանցերում։ Սկզբում լուրեր էին շրջանառվում, որ նա կխաղա Աքիլեսի դերը, ինչը զայրույթի ալիք է առաջացրել պատմական ճշգրտության վերաբերյալ։ Հետագայում պարզվել է, որ Փեյջը ընտրվել էր Սինոնի՝ այն հույնի դերի համար, որը խաբեությամբ ստիպել է տրոյացիներին քաղաք բերել հայտնի փայտե ձիուն։

«Ոդիսականի» բարձր գնահատված թարգմանության հեղինակ, հումանիտար գիտությունների պրոֆեսոր Դանիել Մենդելսոնը անսպասելիորեն պաշտպանել է ռեժիսորին։ «Hay Festival»-ում ելույթ ունենալով՝ նա Նիոնգոյի շուրջ առաջացած վեճը անվանել է «հիմար»՝ հիշեցնելով, որ բնօրինակ էպոսում Հեղինեի դերը աննշան է։ Մենդելսոնը Նոլանի ընտրությունը համարում է սադրիչ, բայց արդարացված, քանի որ Տրոյայի առասպելը, ամենից առաջ, ստիպում է վերանայել գեղեցկության բնույթը և դրա հետևանքները։

Սկանդալը հասել է նույնիսկ Հունաստանի խորհրդարան, երբ պարզվել է, որ Հունաստանի մշակույթի նախարարությունը նախագծին հատկացրել է 6,5 միլիոն եվրո սուբսիդիա։ Հանրային բողոքի ֆոնին մշակույթի նախարար Լինա Մենդոնին ստիպված է եղել արդարացնել մի ֆիլմի ֆինանսավորումը, որում գրեթե ոչ մի հույն չի նկարահանվել։

LiFO աթենյան ամսագրին տված հարցազրույցում Մենդոնին նշել է, որ 2019 թվականից ի վեր կառավարությունը ֆիլմը դիտարկում է որպես պատմական վայրերի տարածման ռազմավարական ներդրում (ֆիլմում կներկայացվեն Պիլոսի Նեստորի պալատը և Մեթոնի քաղաքը), հավելելով. «Արվեստը չի կարող գրաքննվել պետության կողմից»։

Ֆիլմը քննադատության է ենթարկվել ոչ միայն Հունաստանում։ Մայիսին թրեյլերի թողարկումից հետո անգլիախոս օգտատերերը քննադատել են ստեղծողներին կերպարների արտահայտված ամերիկյան առոգանության համար։ Դիտողներին նաև զայրացրել է Անտինոսը (Ռոբերտ Փեթինսոն), որը ծաղրում է Ոդիսևսի որդուն՝ Տելեմաքոսին (Թոմ Հոլանդ)՝ օգտագործելով «հայրիկ» բառը, որը, մեկնաբանների կարծիքով, ակնհայտորեն տեղ չուներ Հին Հունաստանում։

Լրիվ էմբարգո

Ֆիլմը ինտերնետային տրոլներից պաշտպանելու փորձի շրջանակներում Universal Studios-ը և Քրիստոֆեր Նոլանը աննախադեպ քայլ են ձեռնարկել։ Հուլիսի 6-ին քննադատների համար փակ ցուցադրությունից հետո խիստ արգելք է սահմանվել ցանկացած գրախոսության կամ կարծիքի հրապարակման վրա: Ստուդիան միտումնավոր հրաժարվել է Հոլիվուդի ստանդարտ պրակտիկայից՝ բլոգերներին և ազդեցիկ անձանց հրավիրելով նախնական ցուցադրությունների՝ սոցիալական ցանցերում հիացմունքի արժանանալու համար:

«Ոդիսական»-ի լայնածավալ համաշխարհային պրեմիերան սկսվում է հուլիսի 17-ին: Չնայած բոլոր վիճահարույց փաստերին, ֆիլմի առևտրային հաջողությունը, կարծես, երաշխավորված է. BFI Imax-ի բացառիկ ցուցադրությունների տոմսերը մեկ տարի առաջ ամբողջությամբ վաճառվել էին: