Ազգային պատկերասրահում բացվել է մեծածավալ ցուցահանդես՝ նվիրված Ռուբեն Շահվերդյանի 125-ամյակին
16:23 8 հուլիսի, 2026Արվեստի բազմաթիվ ստեղծագործություններ տասնամյակներ շարունակ մնում են թաքնված թանգարանային հավաքածուներում: Միայն տարիներ անց են դրանք կրկին հայտնվում հանրության առջև: Այս անգամ Հայաստանի ազգային պատկերասրահը հանրությանը բացահայտել է Ռուբեն Շահվերդյանի բազմակողմանի ժառանգությունը՝ ներկայացնելով նկարչի 125-ամյակին նվիրված խոշոր ցուցահանդես:
Հուլիսի 7-ին բացվեց «Ռուբեն Շահվերդյան. Նախշապատումներ» ցուցահանդեսը, որը ներառում էր վարպետի մոտ 90 աշխատանք՝ գեղանկարներ, գրաֆիկական աշխատանքներ, կերամիկա և նկարչի հայտնի դեկորատիվ ափսեները: Ազգային պատկերասրահի հավաքածուի աշխատանքներից բացի, ցուցահանդեսում ներկայացված են նաև Ժողովրդական արվեստի թանգարանի և մասնավոր հավաքածուների ստեղծագործություններ:
Ցուցահանդեսը եզակի է նրանով, որ ստեղծագործություններից շատերը լայն հանրությանը ներկայացվում են առաջին անգամ: Ինչպես նշել են կազմակերպիչները, ստեղծագործությունների զգալի մասը երկար տարիներ գտնվել է թանգարանային հավաքածուներում և նախկինում երբեք չի ցուցադրվել:
Ըստ կազմակերպիչների, ներկայիս հետահայաց ցուցահանդեսը Շահվերդյանի աշխատանքը այդքան համապարփակ ներկայացնելու առաջին փորձն է: Նկարիչը կենդանության օրոք ունեցել է միայն մեկ անհատական ցուցահանդես, ինչը ներկայիս ցուցահանդեսը դարձնում է նրա ժառանգության առաջին լայնածավալ հետահայացը:
Ցուցահանդեսի կազմակերպիչ Զառա Դիլանյանը բացատրել է, որ ցուցահանդեսը ներառում է մոտ 90 աշխատանք, որոնցից շատերը կցուցադրվեն առաջին անգամ: Նա հույս հայտնեց, որ ցուցահանդեսը կօգնի վերագտնել նկարչի աշխատանքը և դրան կբերի արժանի ուշադրություն:
Արվեստի պատմաբան և կազմակերպիչ Վիգեն Գալստյանը նշեց, որ Ռուբեն Շահվերդյանի աշխատանքը ձևավորվել է մի քանի մշակութային և քաղաքական դարաշրջանների ազդեցությամբ: Նա նշել է, որ նկարչին հաջողվել է համատեղել հայկական ժողովրդական արվեստի ավանդույթները եվրոպական մոդեռնիզմի գեղարվեստական ուսումնասիրությունների հետ:
«Զարդանախշերը և նախշերը նրա համար երբեք մակերեսային չեն եղել: Դրանք ունեն խորը փիլիսոփայական և գաղափարախոսական հիմքեր», - ընդգծել է Գալստյանը:
Նա նաև կարծում է, որ Շահվերդյանի ստեղծած գեղարվեստական աշխարհը յուրօրինակ այլընտրանք էր պաշտոնական խորհրդային արվեստին: Արդյունաբերական իրականության փոխարեն նկարիչը դիմել է արևելյան ավանդույթների, ժողովրդական պատկերների, երաժիշտների, կինտոների և գյուղացիների անհետացած աշխարհին, դրանք վերածելով մշակութային հիշողության և ազգային ինքնության խորհրդանիշների:
ՀՀ Ազգային պատկերասրահի տնօրեն Մարինա Հակոբյանը նշեց, որ ցուցահանդեսն առաջին անգամ ներկայացնում է Շահվերդյանին որպես բազմակողմանի նկարիչ:
«Մենք Ռուբեն Շայվերդյանին ներկայացրել ենք որպես ամբողջական ստեղծագործական անհատականություն, որի արվեստը մնում է արդիական առ այսօր»,-ասաց նա:
Հակոբյանի խոսքով՝ հենց արևելյան ավանդույթների, հայկական արվեստի և նորարարական գեղարվեստական լուծումների համադրությունն է, որը վարպետի ժառանգությունը դարձնում է ժամանակակից և արդիական: Նա հույս հայտնեց, որ ցուցահանդեսը կծառայի որպես ելակետ նկարչի աշխատանքի նոր ըմբռնման համար և նոր գլուխ կբացի նրա ժառանգության ուսումնասիրության մեջ։