Ատամնաբույժն… նորե՞ն. ներկայացում, որտեղ ծիծաղը չի դադարում մինչև վարագույրի փակվելը
15:05 11 հուլիսի, 2026Եթե կարծում եք, որ Հակոբ Պարոնյանին այլևս հնարավոր չէ նորովի բացահայտել, ապա Հենրիկ Մալյանի անվան կինոդերասանի թատրոնի «Ատամնաբույժն… նորե՞ն» ներկայացումը հաճելիորեն կզարմացնի ձեզ։ Սա այն դեպքերից է, երբ դասական տեքստը ոչ թե պարզապես բեմադրվում է, այլ վերաիմաստավորվում՝ պահպանելով հեղինակի սրամտությունը և միաժամանակ խոսելով այսօրվա հանդիսատեսի լեզվով։
Հակոբ Պարոնյանի «Ատամնաբույժն արևելյան» կատակերգության հիման վրա ստեղծված բեմադրության դրամատուրգիական նոր տարբերակի հեղինակն ու ռեժիսորը Ժիրայր Բաբազյանն է։ Նրա ձեռագրին բնորոշ համարձակ մոտեցումները դասական գործին հաղորդել են նոր շունչ՝ այն դարձնելով ոչ միայն զվարճալի, այլև ժամանակակից թատերական հետաքրքիր փորձառություն։
Ներկայացման առաջին իսկ րոպեներից դահլիճում ստեղծվում է յուրահատուկ էներգիա։ Դերասանները կարծես հանդիսատեսին ներքաշում են իրենց խաղի մեջ, և ծիծաղը դառնում է ներկայացման անբաժանելի ուղեկիցը։ Կատակները հաջորդում են միմյանց այնպիսի տեմպով, որ հաճախ դերասանները ստիպված են մի քանի վայրկյան սպասել, մինչև դահլիճը հանդարտվի և հնարավոր լինի շարունակել հաջորդ երկխոսությունը։ Այդ անկեղծ, ինքնաբուխ արձագանքն արդեն իսկ խոսում է ներկայացման հաջողության մասին։
Լուսային ձևավորումները, զգեստները և բեմանկարչական լուծումները ներկայացման ամբողջ ընթացքում ստեղծում են գունեղ, երբեմն խորհրդավոր, երբեմն էլ բացարձակ խենթ մթնոլորտ։
Հատկապես տպավորիչ է այն, թե որքան բնական է փոխանցվում հումորը։ Այն երբեք չի դառնում արհեստական կամ չափազանցված։ Ծիծաղը ծնվում է իրավիճակներից, կերպարների փոխհարաբերություններից, խոսքի նուրբ երանգներից և դերասանների ճշգրիտ խաղից։ Հենց սա է պատճառը, որ ներկայացման ընթացքում դահլիճում գրեթե անհնար է գտնել հանդիսատեսի, որը չի ծիծաղում։
Պարոնյանի սատիրան, գրված ավելի քան մեկ դար առաջ, այս բեմադրության մեջ շարունակում է հնչել զարմանալիորեն արդիական։ Մարդկային թուլությունները, ինքնասիրությունը, հասարակական հարաբերություններն ու կեղծ բարոյականությունը ներկայացվում են այնպիսի թեթևությամբ, որ հանդիսատեսը միաժամանակ և՛ ծիծաղում է, և՛ ճանաչում մեր օրերի իրականությունը։
«Ատամնաբույժն… նորե՞ն»-ը պարզապես հերթական դասական ներկայացումը չէ։ Այն հաջողված օրինակ է, թե ինչպես կարելի է հարգել գրական սկզբնաղբյուրը, բայց միաժամանակ ստեղծել ամբողջովին նոր բեմական կյանք։ Ժիրայր Բաբազյանի ռեժիսորական լուծումները, դերասանական բարձրակարգ խաղը, բեմական համարձակ էքսպերիմենտներն ու անընդհատ պահպանվող բարձր ռիթմը ներկայացումը դարձնում են թատերական սեզոնի ամենահաջող կատակերգական բեմադրություններից մեկը։
Եթե վաղուց չեք եղել թատրոնում կամ պարզապես ցանկանում եք մի քանի ժամ մոռանալ առօրյան, անկեղծ ծիծաղել և վայելել բարձրակարգ դերասանական արվեստ, ապա «Ատամնաբույժն… նորե՞ն»-ը հաստատ այն ներկայացումներից է, որն արժի տեսնել։
