Իսրայելցի նախարարին դուր չի եկել Գազայի բնակիչների սպանությունների մասին պատմող ֆիլմը. նա պահանջել է օսկարակիր ռեժիսորներին զրկել քաղաքացիությունից  

Իսրայելի մշակույթի նախարարը կոչ է արել զրկել Գազայում խաղաղ բնակիչների զանգվածային մահվան մասին պատմող «NAZA» վավերագրական ֆիլմի հեղինակներ՝ իսրայելցի ռեժիսորներ Յուվալ Աբրահամին և Ռեյչել Սորին քաղաքացիությունից։ Պաշտոնյան մեղադրել է կինոգործիչներին «պետությանը դավաճանության մեջ»։

The Guardian-ի կողմից թողարկված NAZA-ն իր անվանումը վերցրել է հապավումից, որը իսրայելական հետախուզությունն օգտագործում է Գազայի հատվածում ավիահարվածի հետևանքով զոհված խաղաղ բնակիչների գնահատված թիվը:

Ֆիլմում իսրայելցի ռեժիսորներ Յուվալ Աբրահամը և Ռեյչել Սզորը խոսել են իսրայելական բանակի և հետախուզության 24 նախկին պաշտոնյաների հետ Գազայի հատվածին հարվածելու համար օգտագործվող արհեստական ինտելեկտի թիրախավորման համակարգերի մասին: Ֆիլմի համաձայն՝ այս հարձակումները տասնյակ հազարավոր խաղաղ բնակիչների են սպանել։

Զրուցակիցներից մեկը պնդում է, որ թույլտվություն է տրվել սպանել «ՆԱԶԱ» կոչվող 500 մարդու՝ ՀԱՄԱՍ-ի մեկ զինյալի ոչնչացման համար։

80 րոպե տեւողությամբ վավերագրական ֆիլմը շաբաթ օրը Վենետիկի կինոփառատոնում արժանացել է ժյուրիի հատուկ մրցանակի: Պրեմիերայից հետո ֆիլմը արժանացել է 25 րոպե բուռն ծափահարությունների՝ սա դարձել է փառատոնի ռեկորդ։

Հաջորդ օրը Իսրայելի մշակույթի նախարար Միկի Զոհարը քննադատել է ռեժիսորներին։ X սոցիալական ցանցում նա մեղադրել է նրանց, որ պատրաստ են «վնասել իրենց հայրենիքին՝ հանուն ամբողջ աշխարհի հակասեմականների ծափահարությունների»։

«Ես անմիջապես կսկսեմ քայլեր ձեռնարկել՝ դավաճանության համար այս նողկալի ստեղծագործողների Իսրայելի քաղաքացիությունից զրկելու համար», - գրել է Զոհարը:

Իսրայելի մյուս նախարարները նույնպես կոշտ քննադատության են ենթարկել տնօրեններին։ 2025 թվականին Աբրահամն ու Սզորը «Օսկար» են ստացել «No Other Land» վավերագրական ֆիլմի համար, որը ուսումնասիրում է իսրայելցի վերաբնակիչների բռնությունները օկուպացված Արևմտյան ափում:

«Դուք խայտառակություն և ծաղրի առարկա եք ողջ Իսրայելի ժողովրդի համար: Դուրս եկեք»,- X-ում գրել է ծայրահեղ աջ ազգային անվտանգության նախարար Իտամար Բեն-Գվիրը:

«Ես վստահ եմ, որ ձեր ընկերները, այսինքն՝ մեր թշնամիները՝ ՀԱՄԱՍ-ը Գազայում, կընդունեն ձեզ գրկաբաց», - հավելել է նա։

Իսրայելում քաղաքացիությունից զրկելը օրինականորեն հնարավոր է, բայց չափազանց հազվադեպ: 2022 թվականին Գերագույն դատարանը հաստատել է, որ պետությունը կարող է անձին զրկել քաղաքացիությունից, եթե նա «հավատարմություն» չի դրսևորել երկրին, օրինակ՝ կատարել է լրտեսություն կամ դավաճանություն։

2023 թվականին օրենքը ընդլայնվել է՝ ներառելով «ահաբեկչության համար» դատապարտված մարդկանց։

Նախկինում Յուվալ Աբրահամի ընտանիքն արդեն դարձել էր հարձակումների թիրախ։ 2024 թվականին No Other Land ֆիլմի համաշխարհային պրեմիերայից հետո նրա ընտանիքի տունը հարձակման է ենթարկվել աջակողմյան ամբոխի կողմից: Ֆիլմում խոսվում էր, մասնավորապես, օկուպացված Արեւմտյան ափում պաղեստինյան դիմադրության մասին։

«Մենք ռիսկի ենք դիմում մի համակարգում, որը մեզ արտոնություն է տալիս և որը հիմնված է հրեա-իսրայելական գերակայության վրա», - ասել է Աբրահամը The Guardian-ին:

«Այսքան շատ պաղեստինցիների համար աջակողմյան ամբոխը չէ, որ գալիս է իրենց տուն, այլ ԱՄՆ-ի կողմից ֆինանսավորվող բուլդոզերներն ու զենքերը: Պատկերացրեք, եթե Գազայում պաղեստինցի լրագրողը փորձեր անել այն, ինչ մենք արեցինք, և զանգահարեր իսրայելցի բարձրաստիճան պաշտոնյաներին: Հնարավոր չէ համեմատել այս իրավիճակները: Ամենայն հավանականությամբ, նա կսպանվեր», - ասել է ռեժիսորը:

Իսրայելցի զինվորականները պատասխանել են NAZA-ի ֆիլմին՝ ասելով, որ այն «կտրականապես մերժում է» դրանում պարունակվող մեղադրանքները։ Բանակը նաև քննադատել է անանուն ապացույցների օգտագործումը՝ ասելով, որ տեղեկատուների ինքնությունը «հնարավոր չէ ճշտել»: