21:30 18 սեպտեմբերի, 2026Telegraph-ի հաղորդմամբ՝ նոր ուսումնասիրության համաձայն՝ կանայք, ովքեր պարբերաբար թարթիչներ են կրում, մեծ հավանականությամբ կարող են ունենալ մանրադիտակային տզեր։
Ուկրաինացի գիտնականները մանրադիտակի տակ ուսումնասիրել են 25 կանանց թարթիչներ և բոլոր նմուշներում, բացառությամբ մեկի, հայտնաբերել են Demodex folliculorum տեսակի տզեր։
Այս փոքրիկ գիշերային սարդոստայնները բնակվում են մարդու մազերի ֆոլիկուլներում և գիշերը սնվում են մաշկի մեռած բջիջներով և ճարպով։ Սակայն որոշ դեպքերում դրանք կարող են առաջացնել ցավոտ մաշկային ռեակցիա՝ դեմոդեկոզ, որը ուղեկցվում է աչքերի գրգռմամբ և այտուցով։
Ուսումնասիրության շատ մասնակիցներ ցուցաբերել են աչքերի գրգռման և թարթիչների մոտ գտնվող մեյբոմյան գեղձերի խցանման նշաններ։ Այս գեղձերը արտազատում են յուղոտ նյութ, որը կանխում է աչքի մակերեսի չորացումը։
Վիննիցայի Ն.Ի. Պիրոգովի անվան ազգային բժշկական համալսարանի դոկտոր Տատյանա Ժմուդը նշել է, որ թարթիչների երկարացումը այսօր չափազանց տարածված կոսմետիկ միջամտություն է երիտասարդ կանանց շրջանում, քանի որ դրանք ապահովում են ավելի երկար, խիտ թարթիչների տեսք՝ առանց թարթչաներկի։
«Միևնույն ժամանակ, աճում են ապացույցները, որ այս ընթացակարգը կարող է խնդիրներ առաջացնել աչքի մակերեսին, այդ թվում՝ գրգռում, չոր աչքի ախտանիշներ և մեյբոմյան գեղձերի դիսֆունկցիա», - նշել է նա։
Գիտնականի խոսքով՝ արդյունքները կարող են օգնել գեղեցկության ոլորտի մասնագետներին մշակել կոպերի հիգիենայի առաջարկություններ և տեղեկացնել հաճախորդներին թարթիչների կանոնավոր երկարացման հետ կապված աչքերի առողջության հնարավոր ռիսկերի մասին։
Ուսումնասիրության համար հետազոտողները հարցում են անցկացրել 16-ից 28 տարեկան 345 կանանց շրջանում։ Պարզվել է, որ գրեթե մեկ քառորդը առնվազն մեկ անգամ թարթիչներ է երկարացրել, և այդ մասնակիցների գրեթե կեսը ընթացակարգից հետո զգացել է անհարմարություն, կարմրություն, արցունքահոսություն կամ քոր։
Թարթիչների առնվազն 10 անգամ երկարացում կատարած կանանց 85%-ը ցուցաբերել է մեյբոմյան գեղձերի դիսֆունկցիայի նշաններ։
Թարթիչների նմուշների ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ մեծ մասը ունեցել է Demodex folliculorum տզեր։ Մասնակիցների յոթանասուներկու տոկոսը նաև ունեցել է կոպերի շուրջ մաշկի գրգռման նշաններ, այդ թվում՝ կարմրություն, այտուցվածություն, թարթիչների կույտ և հիմքում թեփոտում։
Գիտնականները զգուշացրել են, որ թարթիչների երկարացում ունեցող կանանց մոտ տզերի առկայությունը հայտնաբերելը կարող է ավելի դժվար լինել։ Դա պայմանավորված է նրանով, որ սոսինձը կիրառվում է բնական թարթիչների հիմքի մոտ և կարող է քողարկել դրանց առկայության մասին վկայող նշանները։
Տզերը թարթիչների հիմքում թողնում են մոմե «օղակներ», որոնք բաղկացած են մեռած մակաբույծներից, դրանց կղանքից և մաշկի մասնիկների ու ճարպի հետ խառնված ձվերից։ Այս գոյացությունները, գուցե, դժվար լինի նկատել արհեստական թարթիչների տակ։
Այնուամենայնիվ, հետազոտողները ընդգծել են, որ կանայք պարտադիր չէ, որ ամբողջությամբ հրաժարվեն թարթիչների երկարացումից։ Նրանք խորհուրդ են տալիս օրական երկու անգամ մանրակրկիտ մաքրել թարթիչները և օգտագործել հակամակաբույծային միջոց, եթե տզեր հայտնաբերվեն։
Ուսումնասիրության արդյունքները ներկայացվել են Եվրոպական կատարակտի և ռեֆրակցիոն վիրաբուժության ընկերության (ESCRS) կոնգրեսում։
ESCRS եղջերաթաղանթի հիվանդությունների կոմիտեի նախագահ, պրոֆեսոր Սորչա Նի Դուբհգայլը ընդգծել է, որ Demodex folliculorum-ի առկայությունը միայն հիվանդության մասին չի վկայում։ «Կարևոր է ընդգծել, որ Demodex folliculorum-ի առկայությունը պարտադիր չէ, որ հիվանդության մասին վկայի, քանի որ այս տզերը կարող են լինել աչքի նորմալ միկրոբիոտայի մաս», - ասել է նա։
Այնուամենայնիվ, նա հավելել է, որ դրանք պետք է հայտնաբերվեն այն դեպքերում, երբ կապված են ախտանիշների, բորբոքման նշանների և մեյբոմյան գեղձերի դիսֆունկցիայի ի հայտ գալու հետ։ «Չնայած այս տզերը բավականին տարածված են, մենք սովորաբար դրանք մեծ թվով չենք տեսնում երիտասարդ կանանց մոտ»,- հավելել է պրոֆեսորը։