«Բերանների ոչ ագրեսիվ շփում». Օքսֆորդի գիտնականները բացատրել են, թե ինչ է համբույրը

22:19   18 սեպտեմբերի, 2026

Կարող եք մտածել, որ բոլորը գիտեն, թե ինչ է համբույրը։ Այնուամենայնիվ, Օքսֆորդի համալսարանի երկու գիտնականներ ստիպված էին այս ռոմանտիկ ժեստին տալ խիստ գիտական ​​սահմանում, որի համար նրանք ստացան Շնոբելյան մրցանակ, որը շնորհվում է այն հետազոտությունների համար, որոնք նախ մարդկանց ծիծաղեցնում են, ապա ստիպում մտածել։

Դոկտոր Մաթիլդա Բրինդլը և պրոֆեսոր Ստյուարտ Ուեսթը ցանկանում էին ուսումնասիրել համբույրի էվոլյուցիոն ծագումը, բայց նախ նրանք պետք է համաձայնության գային ակտի հստակ և համընդհանուր նկարագրության շուրջ։

Նրանք, ի վերջո, համաձայնվեցին հետևյալ սահմանման հետ. «ոչ ագրեսիվ փոխազդեցություն, որը ներառում է ուղղորդված միջտեսակային բանավոր շփում՝ շուրթերի կամ բերանի մասերի որոշակի շարժումով և առանց սննդի փոխանցման»։

The Times-ին տված հարցազրույցում դոկտոր Բրինդլը նշել է, որ համբույրի իրենց սահմանումը լիովին համապատասխանում է գիտական ​​չափանիշներին, բայց խոստովանել է. «Ես վստահ չեմ, որ կօգտագործեի այն ինձ ներկայացնելու համար»։

Հետազոտողները կազմել են կապիկների և մարդանման կապիկների ցանկ, որոնց համբույրները գրանցվել են իրենց սահմանման համաձայն, ապա համեմատել են այս տվյալները պրիմատների էվոլյուցիոն ծառի հետ՝ այս սովորույթի ծագումը որոշելու համար։

Հաշվարկները ցույց են տվել, որ առաջին համբույրները կարող են հայտնվել 16.9-ից 21.5 միլիոն տարի առաջ։ Սա, հնարավոր է, հաստատում է Պլատոնի հին գաղափարը, որ սերը ավելի հին է, քան մարդկությունը։

Ավելին, գիտնականները եզրակացրել են, որ նեանդերթալցիները, որոնք ժամանակակից մարդկանց հետ սերտորեն կապված տեսակ են, շատ հավանական է, որ համբուրվել են։

«Մի փոքր տարօրինակ կլիներ, եթե նեանդերթալցիները չհամբուրվեին», - ասել է Բրինդլը՝ նշելով, որ նման վարքագիծ նկատվում է շիմպանզեների, գորիլաների, բոնոբոների, օրանգուտանների և կապիկների մի քանի տեսակների մոտ։

Հետաքրքիր է, որ գիտնականները հայտնաբերել են նեանդերթալցիների և ժամանակակից մարդկանց միջև բերանի խոռոչի միկրոբիոմի փոխանակման ապացույցներ։ Սա նշանակում է, որ երկու տեսակների անդամները, հավանաբար, փոխանակվել են թքով։



© NEWS.am STYLE