22:31 24 սեպտեմբերի, 2026Տարիներ շարունակ մեզ ասել են, որ ճարպոտ սնունդը վնասակար է մեզ համար. մեզ խորհուրդ են տվել փոխարինել ամբողջական կաթը յուղազերծ կաթով, կարագը՝ մածուկներով և որքան հնարավոր է քիչ պանիր ուտել: Սակայն նոր հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ ամեն ինչ այդքան պարզ չէ։
«Սննդի ամսագրում» հրապարակված ուսումնասիրությունը պարզել է, որ օրական ամբողջական կաթնամթերքի երեք բաժինը բացասական ազդեցություն չի ունեցել քաշի, նյութափոխանակության կամ արյան մեջ ճարպերի մակարդակի վրա։
Սննդաբան Ռոբ Հոբսոնի խոսքով՝ կարևոր է ոչ միայն հագեցած ճարպերի քանակը, այլև դրանց պարունակությունը: Սպիտակուցը, կալցիումը և խմորման գործընթացը կարող են ազդել մարմնի մարսողության և ճարպերի կլանման վրա։
Պանիր
Մեկ ունցիա պանիրը պարունակում է մոտ 5-6 գրամ հագեցած ճարպ, բայց հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ դրա ազդեցությունը խոլեստերինի վրա կարող է ավելի աննշան լինել, քան միայն ճարպի պարունակությունը կարող է ենթադրել: Կալցիումը և պանրի այլ բաղադրիչները կարող են նվազեցնել որոշ ճարպաթթուների կլանումը։
Եթե դուք բարձր խոլեստերին ունեք, պետք է վերահսկեք պանրի քանակը, բայց մարդկանց մեծ մասը պարտավոր չէ հրաժարվել դրանից: Օպտիմալ բաժինը մոտ 30 գ է։
Լիարժեք յուղայնությամբ մածուն
150 գ լիարժեք յուղայնությամբ մածունը պարունակում է մոտավորապես 5 գ հագեցած ճարպ, սակայն դրա ազդեցությունը խոլեստերինի վրա համարվում է համեմատաբար չեզոք: Խմորումը և կենդանի բակտերիալ մշակույթները նույնպես կարող են բարենպաստ ազդեցություն ունենալ աղիքների և նյութափոխանակության վրա:
Լավ է ընտրել պարզ, չքաղցրացված մածուն և ավելացնել մրգեր, ընկույզներ կամ սերմեր:
Ամբողջական կաթ
Ամբողջական կաթը պարտադիր չէ, որ ավելի շատ բարձրացնի LDL խոլեստերինը, քան յուղազրկված կաթը: 200 մլ-ը պարունակում է մի փոքր պակաս քան 5 գ հագեցած ճարպ, իսկ սպիտակուցի, կալցիումի, յոդի և վիտամին B12-ի քանակը մոտավորապես համեմատելի է ցածր յուղայնությամբ տարբերակների հետ:
Կեֆիր
240 մլ կեֆիրը պարունակում է մոտավորապես 4.5-5 գ հագեցած ճարպ: Խմորումը կարող է ազդել ճարպերի և սպիտակուցների կլանման վրա, իսկ կենդանի մանրէները կարող են պոտենցիալ նվազեցնել խոլեստերինի կլանումը: Այնուամենայնիվ, հետազոտությունները բավարար չեն: Լավագույն ընտրությունը պարզ, չքաղցրացված կեֆիրն է:
Ի՞նչը պետք է սահմանափակել
Կարագ: Մեկ ճաշի գդալը պարունակում է մոտ 7.3 գրամ հագեցած ճարպ և համեմատաբար քիչ սննդանյութեր: Հետևաբար, լավագույնն է կարագն օգտագործել փոքր քանակությամբ, հիմնականում համի համար, և ավելի հաճախ ձիթապտղի յուղ ընտրել խոհարարության համար։
Սերուցք։ Այն պարունակում է շատ կենտրոնացված ճարպ և զգալիորեն ավելի քիչ սպիտակուց և կալցիում, քան մյուս կաթնամթերքները։ Դեսերտի կամ սոուսի մեջ մի փոքր սերուցք ընդունելի է, բայց այն չպետք է օգտագործվի որպես ամենօրյա հիմնական սնունդ։
Կոկոսի կաթ։ Չնայած բուսական ծագման լինելուն, լիարժեք յուղայնությամբ տեսակները կարող են պարունակել ավելի քան 13 գրամ հագեցած ճարպ 100 մլ-ի համար։ Կանոնավոր օգտագործման համար լավագույնն է ընտրել ցածր յուղայնությամբ տարբերակներ։
Կարմիր միս։ Ճարպային կտորները, ինչպիսիք են րիբայը և խոզի փորիկը, կարող են զգալիորեն մեծացնել հագեցած ճարպերի ընդունումը։ Վերամշակված միսը, ինչպիսիք են բեկոնը, երշիկեղենը և սալյամին, նույնպես կապված է հաստ աղիքի քաղցկեղի առաջացման ռիսկի բարձրացման հետ՝ կանոնավոր օգտագործման դեպքում։
Միևնույն ժամանակ, նիհար կարմիր միսը մնում է սպիտակուցի, երկաթի, ցինկի և վիտամին B12-ի աղբյուր։ Բրիտանական ուղեցույցները խորհուրդ են տալիս օրական օգտագործել ոչ ավելի, քան 70 գրամ կարմիր միս։
Գիտնականների գլխավոր եզրակացությունն այն է, որ մի՛ համարեք ապրանքը անառողջ միայն այն պատճառով, որ այն պարունակում է հագեցած ճարպեր։ Կարևոր են արտադրանքի ամբողջական բաղադրությունը, մշակման աստիճանը, չափաբաժնի չափը և սննդակարգում դրա հայտնվելու հաճախականությունը։