«Աշխարհի վերջը» նշանակված է 2026–ի նոյեմբերի 13-ին. գիտնականները կանխատեսել են ապոկալիպսիսը 66 տարի առաջ
16:21 13 հոկտեմբերի, 2026Դատաստանի օրվան մնացել է ընդամենը մեկ ամիս՝ առնվազն 66 տարի առաջ հրապարակված գիտական հոդվածի համաձայն։ 1960 թվականին հեղինակավոր Science ամսագրում հրապարակված ուսումնասիրությունը կանխատեսել էր, որ Դատաստանի օրը կլինի ուրբաթ՝ 2026 թվականի նոյեմբերի 13-ին, ըստ Independent-ի։
Ուսումնասիրության հեղինակներն էին ավստրիացի ծագումով ամերիկացի ֆիզիկոս Հայնց ֆոն Ֆյորստերը և նրա գործընկերները Իլինոյսի համալսարանից։ Նրանք ուսումնասիրել են պատմական բնակչության թվաքանակի միտումները և եզրակացրել, որ Երկրի բնակչության աճը հիպերէքսպոնենցիալ հետագիծ ունի, այսինքն՝ այնքան կտրուկ է արագանում, որ ի վերջո կարող է հանգեցնել աղետալի հետևանքների։
«Այդ ամսաթվին Երկրի բնակչության թիվը կմոտենա անվերջությանը, եթե այն շարունակի աճել նույն տեմպերով, ինչ որ վերջին երկու հազարամյակների ընթացքում», - նշվում է հոդվածում։ «Մեր ծոռները սովամահ չեն լինի։ Նրանք կտրորի գերբնակեցումը», - զգուշացրել են հետազոտողները։
Հրապարակման պահին աշխատանքը հակասություններ էր առաջացրել ժողովրդագիրների շրջանում։ Այնուամենայնիվ, համաշխարհային բնակչության աճի կանխատեսումները, ընդհանուր առմամբ, իրականությանը մոտ էին մնում մինչև 1990-ական թվականները։
Այդ ժամանակվանից ի վեր ծնելիության մակարդակը շատ երկրներում կտրուկ նվազել է։ ՄԱԿ-ի վերջին կանխատեսումների համաձայն, որոնք ներկայացվել են «Աշխարհի բնակչության հեռանկարներ» զեկույցում, համաշխարհային բնակչությունը գագաթնակետին կհասնի՝ հասնելով մոտավորապես 10.3 միլիարդի 2084 թվականին, որից հետո այն կսկսի նվազել։
1960 թվականի ուսումնասիրությունը հայտնվել է Սառը պատերազմի գագաթնակետին, երբ համաշխարհային աղետի վախերը կապված էին բնական պաշարների պակասի և միջուկային զենքի տարածման հետ։
Վեց տասնամյակ անց ապոկալիպտիկ կանխատեսումները կրկին ավելի ու ավելի տարածված են դառնում, այժմ՝ արհեստական բանականության արագ զարգացման ֆոնին։
Այսպես կոչված «Ահեղ դատաստանի ժամացույցը», որը ստեղծվել է 1947 թվականին «Ատոմային գիտնականների տեղեկագրի» գիտնականների կողմից, ներկայումս գտնվում է կեսգիշերից 85 վայրկյան առաջ։ Մեկ տարի առաջ ժամացույցի սլաքները գտնվում էին կեսգիշերից 89 վայրկյան առաջ։
Սա ժամացույցի խորհրդանշական կեսգիշերից ամենամոտն է եղել։ Գիտնականները մարդկությանը սպառնացող հիմնական սպառնալիքները համարում են համաշխարհային պատերազմը, կլիմայի փոփոխությունը և անկառավարելի արհեստական բանականության զարգացումը։
Այսպիսով, 2026 թվականի նոյեմբերի 13-ի ամսաթիվը գիտական հոդվածում ներկայացված է որպես բնակչության աճի միտումների վրա հիմնված մաթեմատիկական կանխատեսում, այլ ոչ թե որպես աշխարհի վերջի հաստատված կանխատեսում։ Ավելի վերջին ժողովրդագրական գնահատականները ցույց են տալիս, որ իրադարձությունները զարգացել են այլ սցենարով։