«Երբ նստում ես ինքնաթիռ, այն չի հարցնում՝ տղամարդ ես, թե կին». «Թռչող դաշնակահարուհին»՝ Նարինե Մելքումյան

Նարինե Մելքումյանը ծնվել է Հայաստանում, բայց այժմ ապրում է Նիդեռլանդներում, որտեղ աշխատում է որպես թռիչքի հրահանգիչ։ Նա ունի առևտրային օդաչուի լիցենզիա, գործիքային թռիչքների որակավորում՝ բազմաշարժիչ ինքնաթիռների համար։ Նա նաև վարում է Extra 330LX և Extra 330NG աէրոբատիկ ինքնաթիռներ և զբաղվում է աէրոբատիկայով։ Այսօր, որպես թռիչքի հրահանգիչ ինքնուրույն աշխատելուց բացի, Նարինեն նաև ներկայացնում է իտալական ինքնաթիռաշինարար Tecnam-ը Նիդեռլանդներում՝ բրիտանական Oriens Aviation ընկերության միջոցով։ Նրա պարտականությունների մեջ են մտնում վաճառքի զարգացումը, ապրանքանիշի ներկայության ընդլայնումը հոլանդական շուկայում և Tecnam ինքնաթիռների նոր մոդելների ցուցադրական թռիչքների անցկացումը։

Սակայն նրա պատմության մեջ կա նաև մեկ այլ կողմ՝ երաժշտությունը։ Մանկության տարիներին Նարինեն ավարտել է երաժշտական ​​դպրոցը՝ մասնագիտանալով դաշնամուրի վրա, իսկ տարիներ անց վերադարձել է գործիքին։ Այսօր՝ «Թռչող դաշնակահար» կեղծանվամբ, նա երաժշտություն է գրում՝ ոգեշնչված թռիչքներից, հիշողություններից և իր սեփական կյանքի պատմությունից։

NEWS.am STYLE-ը Նարինեի հետ խոսել է Հայաստանում և Ուկրաինայում մեծանալու, կորպորատիվ ոլորտում տասը տարի աշխատելու, 34 տարեկանում օդաչու դառնալու նրա որոշման, ավիացիայում կանանց մասին և այն մասին, թե ինչու երբեմն, նոր սկզբի համար, բավական է դադարել հավատալ, որ արդեն ուշ է։

Ի՞նչ հիշողություններ են մնացել ձեզ հետ Հայաստանի մասին՝ հինգ տարեկանում մեկնելուց հետո։

Ես ծնվել եմ Հայաստանում, ծնողներս հայեր են։ Մայրս Արցախից է, իսկ հայրս՝ Սևանի շրջանից։ Բայց ես հինգ տարեկանում լքել եմ Հայաստանը և մեծացել Ուկրաինայում, որտեղ հաճախել եմ և՛ սովորական դպրոց, և՛ երաժշտական ​​դպրոց։

Ես 18 տարեկանից ապրում եմ Նիդեռլանդներում։

Իհարկե, հայկական մշակույթի մեծ մասը մնացել է մեր ընտանեկան կյանքում։ Ընտանիքը, հյուրընկալությունը, խոհանոցը, երաժշտությունը և հայոց լեզուն մեր առօրյա կյանքի մի մասն էին։ Սրանք պարտադիր չէ, որ ավանդույթներ լինեին, որոնք մենք գիտակցաբար փորձում էինք պահպանել։ Դրանք պարզապես միշտ մեր շուրջն էին։

Ինչպե՞ս է երաժշտությունը մտել ձեր կյանք։

Իմ պատմությունը դաշնամուրի հետ սկսվեց, երբ ես մոտ վեց տարեկան էի։ Ես հաճախել եմ ուկրաինական մի դպրոց, որտեղ երեխաները մնում էին դասերից հետո՝ կազմակերպված միջոցառումների համար։ Ճաշից հետո մենք քնում էինք, երբ պետք է հանգստանայինք և քնեինք։ Բայց ես գաղտնի դուրս էի գալիս սենյակից, որտեղ բոլորը պառկած էին, և վերադառնում էի դասարան՝ փորձելով չարթնացնել ոչ մեկին։

Այնտեղ ես նստում էի սեղանիս շուրջ և նկարում դաշնամուրի ստեղներ թղթի վրա։ Այնուհետև նկարը դնում էի դարակում՝ թողնելով այն բաց, և երկար ժամանակ մատներս սահեցնում էի թղթե ստեղների վրայով՝ պատկերացնելով, որ նվագում եմ իսկական գործիք։

Իմ ուսուցիչները հավանաբար նկատում էին, թե ինչ էի անում օր օրի, բայց նրանք չէին կանգնեցնում ինձ։ Դրա փոխարեն նրանք պատմում էին ծնողներիս, թե ինչպես էի անցկացնում քնիս ժամը։ Այդ ժամանակ ծնողներս հասկացան, թե որքան ուժեղ էի ես հրապուրված դաշնամուրով և որոշեցին ինձ ընդունել երաժշտական ​​դպրոց։ Դաշնամուրի բաժինը ընդունում էր միայն յոթ տարեկանից սկսվող երեխաներին, ուստի ես ստիպված էի մի փոքր սպասել։

Յոթ տարեկանում ես սկսեցի սովորել Ուկրաինայի դասական երաժշտության դպրոցում և ավելի ուշ ավարտեցի այն։ Ես այնտեղ սովորել եմ յոթ տարի։

Ինչպե՞ս երաժշտական ​​​​կրթություն ունեցող մարդը հայտնվեց կորպորատիվ աշխարհում։ 

Դպրոցն ավարտելուց հետո տեղափոխվեցի Նիդեռլանդներ, որտեղ շարունակեցի կրթությունս միջազգային բիզնեսի ոլորտում։ Ստացա երկու աստիճան՝ սովորելով Նիդեռլանդների HAN կիրառական գիտությունների համալսարանում և Մոսկվայի Պլեխանովի անվան ռուսական տնտեսագիտական ​​համալսարանում։ Ավելի ուշ ավարտեցի ֆինանսական տեխնոլոգիաների (FinTech) ծրագիրը Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում (MIT)։

Դրանից հետո մոտ տասը տարի աշխատեցի միջազգային բիզնեսի ոլորտում։

Երբ լրացավ 34 տարեկանս, սկսեցի օդաչու դառնալու համար մարզվել և գրեթե միաժամանակ վերադարձա դաշնամուրի։ Այսպիսով սկսվեց իմ կյանքի բոլորովին նոր գլուխը, որտեղ միաձուլվեցին ավիացիան և երաժշտությունը։

Ինչո՞ւ ավիացիա։

Երբ մենք Հայաստանից մեկնում էինք Արցախ, ստիպված էինք ճանապարհորդել ավտոբուսով։ Այն ժամանակ ավտոճանապարհորդությունը կարող էր տևել մինչև տասնչորս ժամ։ Հիշում եմ այդ անվերջ, ոլորապտույտ լեռնային ճանապարհները, լեռներն ու կիրճերը։ Մանկուց ես ուզում էի մեկ բան. բարձրանալ երկինք և պարզապես թռչել լեռների վրայով՝ ընտրելով ամենակարճ ճանապարհը, այլ ոչ թե ժամերով վարել անվերջ շրջադարձերով լի ճանապարհով։

Հնարավոր է՝ այդ ժամանակ էր, որ թռիչքի մասին իմ երազանքը սկսեց իրականություն դառնալ։ Ինձ գրավում էր ամբողջ երթուղին վերևից տեսնելու և այնտեղ կողմնորոշվելու գաղափարը, որտեղ ցամաքային ճանապարհորդությունը գրեթե անհնար էր թվում։

Երկար ժամանակ ես ոչ մեկին չէի պատմում այս երազանքիս մասին։ Այն այնքան հեռու էր թվում իմ իրականությունից, որ նույնիսկ չէի կարող պատկերացնել, թե ինչպես մի օր կիրականացնեմ այն։ Տարիներ անց, կորպորատիվ կարիերայումս թոշակի անցնելուց հետո, ես մեկ տարի արձակուրդ վերցրի՝ վերանայելու իմ ուղին և հասկանալու, թե իրականում ինչ եմ ուզում անել։

Եվ հետո մտածեցի. ինչու՞ վերջապես չփորձել իրականացնել այն երազանքը, որը մանկուց կրել եմ ինձ հետ։

Ես 34 տարեկան էի։

Մտավախություն չկա՞ր, որ 34 տարեկանում, գուցե, արդեն ուշ է ամեն ինչ նորից սկսելու համար։

Իհարկե, ես հասկանում էի, որ դա հսկայական պատասխանատվություն է։ Երբ 34 տարեկան ես և սովորում ես նոր մասնագիտություն, ռիսկին մոտենում ես բոլորովին այլ կերպ։ Բայց պարզապես պետք է անել առաջին քայլը։ Հետո՝ երկրորդը։ Հետո՝ երրորդը։ Եվ աստիճանաբար հասկանում ես, որ կարող ես առաջ շարժվել։

Կարծում եմ՝ ամենադժվարը պարզապես սկսելն է։ Մինչև չիմանաք, թե ինչպես է ամեն ինչ աշխատում, դա  աներևակայելի բարդ է թվում։ Բայց երբ սկսում եք, շատ բան պարզ է դառնում։

Ի՞նչ ընդհանրություններ ունեն երաժշտությունն ու ավիացիան։

Մարդիկ հաճախ երաժշտությունն ու ավիացիան ընկալում են որպես երկու բոլորովին տարբեր աշխարհներ։ Բայց իմ կյանքում դրանք ինչ-որ կերպ միավորվել են։ Եթե մտածեք դրա մասին, դրանք շատ ընդհանրություններ ունեն։ Երաժշտությունն ունի կառուցվածք, ռիթմ և ներդաշնակություն։ Այն պահանջում է ճշգրտություն և կարգապահություն։ Ավիացիան գործում է գրեթե նույն կերպ։ Ինձ համար դրանք երկու տարբեր լեզուներ են, որոնք արտահայտում են նույն բանը։

Ե՞րբ թռիչքը դարձավ երաժշտություն։

Իմ ավիացիոն կարիերայի գրեթե սկզբից թռիչքը դարձավ ոգեշնչման նոր աղբյուր, իսկ երաժշտությունը՝ զգացողություններ և փորձառություններ արտահայտելու միջոց, որոնք երբեմն դժվար է բառերով արտահայտել։

Իմ որոշ ստեղծագործություններ ուղղակիորեն կապված են իմ թռիչքային կարիերայի որոշակի իրադարձությունների հետ։ Օրինակ՝ «The Night Flight»-ը ոգեշնչվել է գիշերային թռիչքից, իսկ «Get Up In The Air»-ը կապված է իմ առաջին ինքնուրույն թռիչքի և ավիացիայով զբաղվելու հետագա որոշման հետ։

«Above the Cotton Clouds» ստեղծագործությունը ոգեշնչվել է գործիքներով թռիչքից, երբ անցնում ես ամպերի միջով և հայտնվում դրանց վերևում: «Airborne»-ը նվիրված է իմ օդաչու ընկերների հիշատակին, ովքեր, ցավոք, այլևս մեզ հետ չեն։

Իմ ստեղծագործություններից շատերը պատմություններ են պատմում: Որոշները ուղղակիորեն կապված են ավիացիայի հետ: Ի վերջո, մենք երբեք չենք ապրում միայն մեկ իրականության մեջ: Կա այն, ինչ մեզ հետ կատարվում է այստեղ և հիմա, և կան հիշողություններ, հույզեր և այն ամենը, ինչ մենք կրում ենք ներսում:

Եվ այս ամենը դառնում է երաժշտության նյութ:

Այսպիսով ծնվեց The Flying Pianist-ը/«Թռչող դաշնակահարուհին»՝ կեղծանուն, որը միավորում է նրա կյանքի երկու կողմերը:

Բայց Ձեր երաժշտությունը միայն երկնքի մասին չէ: Արդյո՞ք այն ներառում է նաև Հայաստանը:

Այո: Օրինակ՝ «The Stairs to Her Door» և «The Yard Gate to Her Home» ստեղծագործությունները նվիրված են իմ տատիկին: Դրանք Ղարաբաղում նրա տան հիշողություններն են: Այդ տունը այլևս գոյություն չունի:

Բայց ես չէի ուզում ստեղծել կորստի մասին մի պատմություն, որը կլիներ բացառապես հոռետեսական: Ինձ համար երաժշտությունը դարձավ հիշողությունը պահպանելու միջոց: Ես կարծում եմ, որ կարևոր է հիշել նաև լավ բաները։ Դուք պարտավոր չեք միայն ցավոտ հիշողություններ պահել։

Անցյալը պահպանելու տարբեր եղանակներ կան։ Ոմանք նկարում են, ոմանք գրքեր են գրում, ոմանք էլ երաժշտություն են ստեղծում։ Արվեստի միջոցով մենք կարող ենք պահպանել այն, ինչը այլապես կարող էր անհետանալ։ Նույնիսկ իմ թռչելու ցանկությունը սերտորեն կապված է Արցախ տանող այդ ճանապարհի հետ։ Վերջին հաշվով, ամեն ինչ փոխկապակցված է։

2023 թվականին դուք վերադարձաք Հայաստան ոչ միայն որպես տուն վերադարձող անձ, այլև որպես օդաչու․․․

Այո։ 2023 թվականին ես Հայաստան եկա որպես օդաչու։ Գերմանիայից իմ գործընկերներից մեկը պատմեց ինձ Գերմանիայից Հայաստան թռչող ինքնաթիռի մասին, և ինձ հրավիրեցին օգնելու այս ինքնաթիռի առաջին կուրսանտներին մարզելուն։ Այսպիսով, ես հայտնվեցի Հայաստանում, բայց բոլորովին այլ դերում։

Ո՞վքե՞ր էին ձեր ուսանողները Հայաստանում։

Նրանց երիտասարդներ էին, ովքեր ցանկանում էին սովորել թռչել, ինչպես նաև ավելի մեծ տարիքի ուսանողներ, որոնք հաստատված փորձ ունեին այլ մասնագիտություններում։ Ոմանք օդաչուներ էին վավերական լիցենզիաներով, բայց ցանկանում էին լրացուցիչ փորձ ձեռք բերել ինքնաթիռի որոշակի մոդելի հետ, նախքան մեկ այլ տեսակի անցնելը։

Կանանցից մեկը, որի հետ ես աշխատել եմ, շատ երիտասարդ էր։ Նա մոտ 17 տարեկան էր և արդեն ուզում էր օդաչու դառնալ։

Ավիացիայում կանայք դեռևս համեմատաբար քիչ են։ Դուք երբևէ հանդիպե՞լ եք Ձեր նկատմամբ վերաբերմունքի՝ որպես «կին օդաչուի», այլ ոչ թե պարզապես օդաչուի։

Ամենից հաճախ այս հարցը գալիս է այն մարդկանցից, ովքեր սովոր են տեսնել տղամարդկանց ավիացիայում։ Եվ հետո ես առաջարկում եմ մտածել. որտեղի՞ց է առաջացել այս գաղափարը։ Ինչո՞ւ է մեկը կարծում, որ օդաչուն պետք է տղամարդ լինի։

Ես սովորաբար առաջարկում եմ մտածել ձեր մոր կամ տատիկի մասին, ընտանիքի այն կնոջ, որը ձեզ մեծացրել է։ Որքա՞ն պատասխանատվություն է նա կրել։ Որքա՞ն ֆիզիկական, հուզական և մտավոր աշխատանք է կատարել։ Հիմա մտածեք օդաչուի մասնագիտության մասին։

Երբ դուք նստում եք ինքնաթիռին, այն չի հարցնում, թե դուք տղամարդ եք, թե կին։ Դրա համար կարևոր չէ, թե ինչ գույնի են ձեր մազերը կամ ինչ լեզվով եք խոսում։ Այն գնահատում է ձեր հմտությունները, թե ինչ կարող եք անել և որքան լավ եք կատարում ձեր աշխատանքը։

Ի՞նչ կասեիք այն մարդկանց, ովքեր կարծում են, որ իրենց երազանքները անիրագործելի են։

Ես կասեի՝ մի հրաժարվեք ձեր երազանքներից միայն այն պատճառով, որ դրանք այսօր անիրագործելի են թվում։ Երբեմն մենք սահմանափակումներ ենք դնում մեզ համար՝ նույնիսկ չփորձելով պարզել, թե արդյոք դրանք իրականում գոյություն ունեն։

Դուք պարտավոր չեք իմանալ, թե ինչպես հասնել ձեր նպատակին սկզբից։ Երբեմն պարզապես առաջին քայլն անելը բավարար է։ Ապա երկրորդը, երրորդը, և աստիճանաբար այն, ինչ նախկինում անհնար էր թվում, սկսում է շատ իրական ձև ստանալ։

Եվ կարևոր չէ՝ 17, 34, թե 50 տարեկան եք։ Տարիքը չպետք է որոշի, թե երբ է մեզ թույլատրվում նոր բան սկսել։ Մեզանից յուրաքանչյուրն ունի իր սեփական ուղին, իր սեփական հանգամանքները և իր սեփական ժամանակը։

Ամեն ինչ կախված է միայն մեր ցանկություններից։ Ճանապարհին անխուսափելիորեն կլինեն դժվարություններ, կասկածներ և անհաջողություններ։ Բայց մենք ենք որոշում՝ թույլ տալ, որ հանգամանքները մեզ կանգնեցնեն, թե՞ գտնենք առաջ շարժվելու քաջություն։

Լիանա Աղաջանյան