Փարավոնները չեն լրացրել պահանջվող փաստաթղթերը. Շոտլանդիայի թանգարանը հեռացրել է մումիաները համաձայնության բացակայության պատճառով  

16:33   23 հոկտեմբերի, 2026

Շոտլանդիայում սկանդալ է բռնկվել, որը արժանի է թանգարանային ցուցահանդեսի. Գլազգոյի թանգարանից հանվել են հին եգիպտական մնացորդներ, քանի որ հազարավոր տարիներ առաջ մահացածները հրաժարվել են համաձայնություն տալ իրենց մարմինների հանրային ցուցադրությանը: Այժմ, մումիաների փոխարեն, այցելուներին դիմավորում են բացատրական ցուցանակներ։

Լուքսորի Թագավորների հովտում հայտնաբերված մումիֆիկացված տղամարդու գլուխը, ոտքը և աջ ձեռքը, ինչպես նաև Նեկտես անունով քահանայի մնացորդները, անհետացել են Քելվինգրոուի արվեստի պատկերասրահից և թանգարանից: Այս ամենը տարիներ շարունակ Հին Եգիպտոսին նվիրված ցուցահանդեսի մաս էր կազմում: Սակայն այժմ թանգարանը որոշել է, որ եթե անձը չի ստորագրել իր մնացորդների ցուցադրման համաձայնության ձևը, ապա ավելի հարգալից կլինի դրանք հեռացնել հանրային տեսադաշտից:

Նույնիսկ եթե նրա մահից անցել է մի քանի հազարամյակ: Քաղաքի մշակութային հաստատությունները կառավարող Glasgow Life կազմակերպությունը որոշումը վերագրել է ժամանակակից թանգարանային գործելակերպին: 2026 թվականի հունիսին Թանգարանների միջազգային խորհուրդը թարմացրել է իր էթիկայի կանոնագիրքը՝ կոչ անելով հարգել մարդկային մնացորդների արժանապատվությունը: Իսկ Glasgow Life Museums-ի նոր քաղաքականությունը սահմանում է, որ դրանք կարող են ցուցադրվել միայն մահացածի կամ, որոշ դեպքերում, նրանց սերունդների փաստաթղթավորված համաձայնությամբ։

Այսպիսով, հին եգիպտացի քահանան, որը ապրել է ժամանակակից թանգարանների ի հայտ գալուց շատ առաջ, պետք է որ ինչ-որ կերպ կանխատեսեր ապագա ցուցահանդեսը, սովորեր մնացորդների ցուցադրման կանոնները և թողներ նոտարական համաձայնություն: Եթե չի կանխատեսել, ուրեմն հիմա նրա թանգարանային կարիերան ավարտվել է։

Այս որոշումը առաջացրել է կանխատեսելի արձագանք. քննադատները մեղադրել են թանգարանին չափազանց քաղաքական կոռեկտության և պատմությունը վերաշարադրելու փորձի մեջ՝ համապատասխանեցնելով այն ժամանակակից ընկալմանը:

X սոցիալական ցանցի մի օգտատեր տվել է լիովին ողջամիտ հարց. ո՞վ էր շահում մումիաների հեռացումից: Մյուսները բողոքում էին, որ թանգարանային արդյունաբերությունը գնալով ավելի է նմանվում գաղափարախոսական կոմիտեի, որտեղ յուրաքանչյուր ցուցանմուշ պետք է ստուգվի՝ համապատասխանելու ներկայիս բարոյական հրամայականներին:

Քրիս ՄակԳովերնը՝ «Իրական կրթության արշավի» նախագահ և Մեծ Բրիտանիայի վարչապետի գրասենյակի նախկին քաղաքականության խորհրդական, ավելի անկեղծ էր: Նա որոշումը անվանել է «անիմաստ քաղաքական կոռեկտություն» և հայտարարել, որ այն ցույց է տալիս «կրթական հիմարության և անտեղյակության հաղթանակը»։

«Դուք չեք կարող թույլտվություն ստանալ հազարավոր տարիներ առաջ մահացած մարդկանցից», - նշել է ՄաքԳովերնը։ Նա հատկապես հիասթափեցնող էր համարում, որ այս որոշումը կվնասի երեխաներին, որոնք թանգարաններ են գալիս պատմությունը սեփական աչքերով տեսնելու, այլ ոչ թե ցուցանակներ կարդալու, որոնք բացատրում են, թե ինչու այլևս չեն կարող այն տեսնել։ Նա կոչ է արել շոտլանդական հաստատություններին հետևել Եգիպտոսի խոշոր թանգարանների օրինակին, որտեղ մումիաները շարունակում են հարգանքով ցուցադրվել հանրությանը։

Այցելու Ջոնի ՄաքՖարլեյնը նույնպես հիասթափված էր։ Նա իր դստերը բերել է Քելվինգրոուվ, այն բանից հետո, երբ նա հիացել է Հին Եգիպտոսով՝ շնորհիվ մումիաների մասին գրքի։ Սակայն իրենց սպասած ցուցանմուշի փոխարեն ընտանիքը գտել է մի հայտարարություն, որը տեղեկացնում էր դրա հեռացման մասին։ Թվում է, թե կրթական զբոսանքը վերածվել է ժամանակակից թանգարանային էթիկայի դասի, չնայած դա, հավանաբար, այն չէ, ինչ երեխան խնդրել է։

Շոտլանդական պահպանողական մշակույթի խոսնակ Մերդո Ֆրեյզերը նույնպես քննադատել է որոշումը։ Նա ասել է, որ հասարակությունն այնքան է տարվել ընդունելիի մասին ժամանակակից պատկերացումներով, որ կորցրել է իր հեռանկարի զգացումը։ «Մարդիկ թանգարաններ են գալիս հին քաղաքակրթությունների մասին իմանալու, այլ ոչ թե թաքնված պատմությունը տեսնելու, քանի որ այն չի համապատասխանում այսօրվա գաղափարախոսական չափանիշներին», - ասել է նա։

Սակայն թանգարանի վերանորոգումը դրանով չի ավարտվում։ Glasgow Life-ը մտադիր է հեռացնել այլ մարդկային մնացորդներ՝ ոչ միայն Քելվինգրոուվից, այլև Սուրբ Մունգոյի կրոնական արվեստի և կյանքի թանգարանից։ Այսպիսով, այցելուները, հնարավոր է, ստիպված լինեն սովորել թանգարանի նոր հայեցակարգին. հին արտեֆակտները մնում են իրենց տեղում, մինչդեռ մարդիկ, որոնց դրանք ցուցադրվել են, կարող են հայտնվել կուլիսներում։ Գլխավորն այն է, որ համոզվենք, որ ոչ ոք անհարմար չի զգա, նույնիսկ եթե դա նշանակում է թաքցնել մի քանի հազարամյակների պատմություն։



© NEWS.am STYLE