Ջ. Ք. Ռոուլինգ. «Եթե տղամարդը կարող է կին լինել, ապա կանայք գոյություն չունեն»

22:18   23 հոկտեմբերի, 2026

Հեղինակ Ջ.Ք. Ռոուլինգը հրապարակել է նոր էսսե, որում նա վերադառնում է կանանցիրավունքների և տրանս ակտիվիզմի թեմային: Այս հարցի վերաբերյալ իր առաջին կարևորհայտարարությունից վեց տարի անց նա պնդում է, որ իր տեսակետները չեն փոխվել, բայցհանրային վեճի հետևանքները շատ ավելի լուրջ են դարձել: Ռոուլինգի խոսքով՝ սա այլևս միայնտեսական բանավեճ չէ, այլև կոնկրետ իրավիճակների քննարկում, որոնցում, նրա կարծիքով, խախտվում են կանանց իրավունքները։

Վերջին տարիներին հեղինակը հրատարակել է գիրք Շոտլանդիայում գենդերայինգաղափարախոսությանը մարտահրավեր նետող կանանց մասին, հիմնադրել է Բեյրայի տեղը՝Էդինբուրգում ճգնաժամային կենտրոն, որը աջակցություն է ցուցաբերում բացառապեսբռնաբարությունից փրկված կանանց, և ստեղծել է Ջ.Ք. Ռոուլինգի կանանց հիմնադրամը: Վերջինսնվիրված է Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի այն կանանց ֆինանսական աջակցությանը, ովքերփորձում են պաշտպանել իրենց իրավունքները դատարանում։

Ռոուլինգը շեշտում է, որ շարունակում է իր երկարատև աշխատանքը՝ կանանց և աղջիկների, մասնավորապես՝ խոցելի իրավիճակներում գտնվողների պաշտպանության համար: Գրեթե 30 տարի նա ֆինանսավորել է ընտանեկան բռնության ապաստարաններ, ճգնաժամայինկենտրոններ և այլ օգնության նախագծեր: Այնուամենայնիվ, նա ասում է, որ վերջին տարիներին իրհասցեին քննադատությունը վերածվել է մահվան սպառնալիքների, քանի որ նա դեմ է տրանսակտիվիստների շրջանում տարածված մոտեցմանը, որը պնդում է, որ կին համարվող տղամարդիկբոլոր հանգամանքներում պետք է ունենան նույն իրավունքները և հասանելիություն ունենան նույնտարածքներին, ինչ կանայք։

Մասնավորապես, հեղինակը դեմ է նման տղամարդկանց կանանց հանդերձարաններ, սպորտային թիմեր, բռնաբարության ճգնաժամային կենտրոններ և կանանց բանտեր մուտքգործելուն։ Նա նաև կարծում է, որ նման մոտեցումը խաթարում է լեսբուհիների՝ իրենցհարաբերությունները ինքնուրույն որոշելու իրավունքը։

Ռոուլինգը ընդունում է, որ տրանսգենդեր մարդիկ կարող են խոցելիության ենթարկվել ևպաշտպանության կարիք ունենալ։ Նա ընդգծում է, որ չի աջակցում բնակարանային կամաշխատանքային խտրականությանը և չի պաշտպանում որևէ մեկին մարդու իրավունքներից կամանձնական անվտանգությունից զրկելը։ Այնուամենայնիվ, հեղինակը պնդում է, որ տրանսգենդերմարդկանց պաշտպանությունը չպետք է զրկի կանանց անձնական կյանքի և անվտանգությանիրավունքներից։ Նրա կարծիքով, ժամանակակից տրանս ակտիվիզմը հիմնարարորենտարբերվում է 20-րդ դարի քաղաքացիական իրավունքների, կանանց իրավունքների և գեյերիիրավունքների շարժումներից։ Մինչդեռ այդ շարժումները, ինչպես պնդում է Ռոուլինգը, միավորումէին սովորական մարդկանց հզոր ինստիտուտների կողմից խտրականության դեմ, այսօրվագենդերային գաղափարախոսությունը, նրա կարծիքով, տարածվել է հիմնականումհամալսարանների, քաղաքականության, պետական ​​​​գործակալությունների և խոշորկազմակերպությունների միջոցով, և հետագայում վերևից պարտադրվել է հասարակությանը։

Հեղինակը պնդում է, որ ազդեցիկ լոբբիստական ​​​​կազմակերպությունները, այդ թվում՝ Սթոունվոլը, համոզել են բազմաթիվ ընկերություններին և պետական ​​​​գործակալություններին, որ կանանցտարածքները այլևս չպետք է լինեն բացառապես կանանց համար։ Այնուամենայնիվ, նա նշում է, որնման որոշումները կասկածի տակ դնող կանայք հաճախ մեղադրվում ենանհանդուրժողականության մեջ և ենթարկվում են ոտնձգությունների։

Ռոուլինգը նաև անդրադառնում է անվտանգության հարցին։ Նա պնդում է, որ չկա որևէ հիմքկարծելու, որ կին համարվող տղամարդիկ չեն ներկայացնում նույն ռիսկերը, ինչ տղամարդիկընդհանրապես։ Այնուամենայնիվ, նա զգուշացնում է, որ ինքը բոլոր նման մարդկանցհանցագործներ չի համարում։ Նրա կարծիքով, առանձին հանդերձարանները, զուգարանները ևճգնաժամային կենտրոնները անհրաժեշտ են ոչ թե տրանսգենդեր անձանց նկատմամբատելությունից ելնելով, այլ այն պատճառով, որ կանայք, հատկապես նրանք, ովքեր ենթարկվել ենսեռական բռնության, ունեն յուրահատուկ կարիքներ։

Էսսեում Ռոուլինգը նաև նկարագրում է դեպքեր, երբ, ըստ նրա, կանայք աշխատանքի վայրումենթարկվել են կարգապահական պատասխանատվության, ոտնձգությունների և ոստիկանականհետաքննությունների՝ իրենց կենսաբանական սեռի մասին խոսելու համար։ Նա կարծում է, որ որոշգործատուներ և կրթական հաստատություններ փաստացի զրկել են կանանց և աղջիկներին իրենցանվտանգության, անձնական կյանքի գաղտնիության և խոսքի ազատության իրավունքներից։

2025 թվականին Մեծ Բրիտանիայի Գերագույն դատարանը պարզաբանեց, որ «կին» տերմինըօրենքում վերաբերում է կենսաբանական սեռին։ Սակայն, Ռոուլինգը կարծում է, որ միայն այսորոշումը չի անդրադարձել երկարատև քաղաքականության հետևանքներին, որոնցում կանանցիրավունքները, ինչպես նա տեսնում է, զոհաբերվել են գենդերային գաղափարախոսությանհամար։

Հեղինակը նշում է, որ դատարանի որոշումից հետո մասնավոր ընկերությունները ավելի քիչդատական ​​​​հայցերի են բախվել կանանց իրավունքների սահմանափակումների վերաբերյալ. նրանցից շատերը, իր կարծիքով, ընդունել են դատավճիռը և փորձում են պահպանել օրենքը։ Մյուսկողմից, պետական ​​​​հաստատությունները շարունակում են դիմադրել դրա կիրառմանը։ Ռոուլինգըսա վերագրում է գենդերային գաղափարախոսության ազդեցությանը քաղաքական ևկառավարչական վերնախավի վրա, ինչպես նաև քննադատում է արհմիություններին, որոնք, իրկարծիքով, բավարար չափով չեն պաշտպանում աշխատող կանանց շահերը։

Նրա հիմնադրած «Բեյրայի տեղը» կենտրոնը հատուկ տեղ է զբաղեցնում էսսեում։ Ռոուլինգիխոսքով՝ բացումից անմիջապես հետո կազմակերպությունը բախվել է հեռախոսային և առցանցհարձակումների, որոնք ուղղված են եղել իր գործունեությունը խաթարելուն։ Չնայած դրան, կենտրոնը շարունակում է օգնություն ցուցաբերել կանանց: Հոդվածագիրը պնդում է, որ որոշ զոհեր աջակցություն չեն խնդրել Էդինբուրգի այլ հաստատություններից, քանի որ չէին ցանկանումքննարկել իրենց բռնության փորձը տղամարդկանց ներկայությամբ։

Ռոուլինգը կտրուկ քննադատում է նրանց, ովքեր նման կանանց մտահոգությունները համարում ենիռացիոնալ կամ դաժան։ Նա նաև մեղադրում է Amnesty International կազմակերպությանը, որին նանախկինում աջակցում էր, որ այժմ, իր կարծիքով, ընդունում է խոսքի ազատությունըսահմանափակող քաղաքականություն։

Գրողը ընդունում է իր այսօրվա արտոնյալ դիրքը և կարող է իրեն թույլ տալ չաշխատել, բայց հիշումէ, որ ինքն անցել է ֆինանսական դժվարությունների միջով և անձամբ ենթարկվել է ընտանեկանբռնության և սեռական ոտնձգությունների։ Հետևաբար, նա ընդգծում է, որ հատկապես զգայուն էայն կանանց քննադատության նկատմամբ, ովքեր փորձում են պաշտպանել իրենց իրավունքներըայլ կանանցից, ովքեր իրենց ֆեմինիստ են անվանում։

Ռոուլինգն ասում է, որ կշարունակի խոսել այս հարցի շուրջ, ֆինանսավորել կանանց համարիրավաբանական օգնությունը և աջակցել ճգնաժամային կենտրոնի աշխատանքին, որտեղկանայք օգնություն են ստանում բռնաբարությունից հետո։

Նա իր ակնարկը եզրափակում է Ջորջ Օրուելի մեջբերումով, որը գրել է, որ ազատությունը սկսվում էակնհայտը ասելու ունակությունից, օրինակ՝ որ երկուսին գումարած երկու հավասար է չորսի։Ռոուլինգը իր դիրքորոշումը ձևակերպում է ծայրահեղ ուժով. եթե տղամարդը կարող է կին լինել, ապա կնոջ հասկացությունն ինքնին կորցնում է իր իմաստը։ Նա պնդում է, որ սա կարող է աննշանթվալ նրանց համար, ովքեր նման խնդիրների չեն բախվում, բայց դա չափազանց կարևոր էմիլիոնավոր կանանց համար, ովքեր չեն կարող անտեսել իրենց կենսաբանական սեռը։



© NEWS.am STYLE