Կանանց զուգարանից՝ հասարակության հայելի. «Toilet կանանց համար»

Մանկությանս տիկնիկը կուզեի վերադարձնել

Armenia Marriott-ում կրկին համաշխարհային գաստրոնոմիկ շոու է՝ Le Petit Chef-ը վերադարձել է Երևան

Երբևէ ասե՞լ եք «Ես քեզ սիրում եմ»՝ իրականում այդպես չզգալով

«The Last Breath». Սևան Շահմիրյանը հանդիսատեսին է ներկայացնում իր երաժշտական աշխարհը

Լողազգեստով լուսանկարներ. ազատ ինքնարտահայտո՞ւմ, թե՞ չափի զգացում

Կարմիր խնձորը… Արդյո՞ք այն դեռ ակտուալ է

Տղամարդիկ ուժեղ չեն. դերասանուհի Մարի Գրիգորյան

Մեկնարկեց «Ոսկե ծիրան» Երևանի 23-րդ միջազգային կինոփառատոնը

Արսեն Ալբարյան․ բեմի լույսերի տակ՝ զգացմունքների, ընտրությունների ու անկեղծության մասին

Հրաժեշտ Արտիստին. Արտաշես Ալեքսանյանի հոգեհանգիստը՝ Կոնդի Սուրբ Հովհաննես եկեղեցում

Դերասան լինելու որոշումն եմ կայացրել՝ չնայած բոլորի դեմ կարծիքին. Հովհաննես Դիշչյան

Վահե Վայան. Ինչքան մարդիկ շատ են իմանում մարդու մասին, այնքան բարդ է դառնում ապրելը

Նիկոս Վերտիսը «ԱԿՎԱ ԲԻԼԴԻՆԳՍ» ընկերության հրավերով արդեն 3-րդ անգամ ելույթ կունենա Հայաստանում

Մալյան թատրոնի դերասանները՝ Թումանյանի «Հեքիաթներ» ներկայացման զվարճալի դեպքերի մասին

Մի երեկո Նեմրայի հետ․ զրույցներ և պատմություններ, որոնք մնում են երաժշտությունից հետո

Մեկ բաժակ ավել՝ հյուրի համար․ սուրճ, արվեստ և Գյումրվա ժպիտը «Վառեմ-Մարեմ»-ում

«Վառեմ-Մարեմ». Գյումրու ստեղծարար ոգին՝ արվեստի և հիշողությունների հանդիպման վայրում

Ապագա հարսնացուի օրագիր: Իսկական հայկական հարսանիքի 12 ավանդույթ (մաս 2)

22:07, 25 հունվարի

Հնարավոր է՝ մեր ծնողները դեռ կհիշեն աղվեսի պոչով զարդարված մեքենաները Այո, այո…

Սա նույնպես հին հայկական ավանդույթ է. իսկական հայկական ավանդույթներին պետք է պարտադիր աղվեսի պոչ լիներ:

Դրա դերում հանդես էր գալիս փեսայի տոհմից ամենաաշխույժ երիտասարդը: Հարսանիքի աղվեսի պարտականություն էր հարսի ընտանիքի հավաբնից հավ գողանալն ու փեսայի գալուստն ավետելը, իսկ հետո նա առաջինը պետք է փեսայի մորն ասեր հարսի գալու լուրը: Իսկ երիտասարդությունը պետք է ամեն կերպ խոչընդոտեր այս լուրերը հաղորդելուն:

Մեր հարսանիքին, ամենայն հավանականությամբ, մեզ կբերեն քողը, կոշիկներն ու ձեռնոցը: Իսկ նախկինում փեսայի բարեկամները քավորի գլխավորությամբ գալիս էին հարսի տուն, մերկացնում նրան ու հետո սկսում հագցնել: Այդ կարեւորագույն գործը վստահում էին ամենաերիտասարդ կնոջը, ում առաջնեկը տղա էր: Ահա թե ինչպես էր ամեն ինչ ծրագրվում: Հագցնելու արարողության ընթացքում եւս մեկ կարեւոր արարողություն կար. հարսնացուի սանրվածքը փոխարինում էին երկու հյուսքով: Վերնիսաժում քայլելիս հիմա էլ կարելի է տեսնել, որ ժողովրդական տիկնիկները երկու հյուսք ունեն, որոնք կանացիություն ու հասունություն են խորհրդանշում:

Առանձին իրադարձություն կարելի է համարել եկեղեցական արարողությունը: Օդ կրակելը, երգն ու պարը, իսկ ամենակարեւորը՝ որեւէ մեկին չէր թույլատրվում անցնել հարսի եւ փեսայի մեջտեղով: Եվ ահա նրանք եկեղեցում են…

Քահանան եկեղեցական արարողությունն անցկացնելիս փեսայի եւ հարսի պարանոցին, ճակատին ու ձեռքերին կանաչ եւ կարմիր հյուսված թելեր էր կապում (երբեմն՝ խաչով զարդարված), իսկ թելերի ծայրն ամրացնում էր մեղրամոմով: Պսակը հանելու արարողությունը տեղի էր ունենում 3 կամ 7 օր հետո: Քահանան ինքն էր գալիս նորապսակների տուն, նրանք ծնկի էին իջնում, գլուխ գլխի տալիս եւ աղոթում: Միաժամանակ հանում էին կարմիր ու կանաչ թելերը, հարսանեկան ծառի մրգերն ու քաղցրավենիքը: Եվ միայն այս ամենից հետո հարսն ու փեսան իրավունք ունեին ամուսնական անկողին մտնել:

Կռվի թեման նույնպես արդիական էր, իհարկե՝ կատակով կռվի մասին է խոսքը: Օրինակ` փեսայի հայրն ու մայրը կռիվ էին բեմադրում, որտեղ անպայման պետք է կինը հաղթեր: Եվ բոլոր հյուրերը սկսում էին ծիծաղել, երգել եւ ուրախանալ՝ կարծելով, որ առավել զվարճալի բան չկա, քան կռվի մեջ ամուսնուն հաղթած կինը: Ինչպես նկատեցինք՝ երգերն ուղեկցում են հայկական գրեթե բոլոր ավանդույթները, նույնիսկ երգեր էին հնարում այն մասին, թե հարսն ինչպես պետք է տնային գործերում օգնի սկեսուրին ու երբեմն ինչպես պետք է ծեծի նրան: Եվ նորից բոլորը ծիծաղում եւ ուրախանում էին: Հարսանիքը բավական լուրջ էր անցնում, այդ պատճառով արարողությունն ընդմիջել դիմակահանդեսային փոքրիկ ներկայացումներով:

Կատակը կատակ, բայց ուտել է պետք: Հյուրասիրության հարցերին հատկապես լուրջ էին վերաբերվում: Սկզբում ընտրում էին մեծահասակներին, ովքեր հյուրասիրություն կազմակերպելու մեծ փորձ ունեին, որպեսզի կարողանային հաշվարկել, թե ինչից որքան է պետք: Հետո փեսացուի ընտանիքը հարսնացուի ընտանիքին ուղարկում էր այն ամենը, ինչ անհրաժեշտ էր միջոցառմանը պատրաստվելու համար (ի դեպ, ոչ միայն հարսանիքի, այլեւ նշանադրության ժամանակ): Ինչպես եւ մեր օրերում, թամադան ու երաժիշտները բարձր էին պահում հարսանիքի հյուրերի տրամադրությունը:

Քանի որ նախկինում ԴՆԹ հետազոտություն գոյություն չուներ, համոզմունքը, որ առաջնեկը նրանց հետնորդն է, վկայում էր միայն կուսության ինստիտուտը: Այդ պատճառով էլ դեռեւս հին ժամանակներից հարսնացուի կուսությանը մեծ կարեւորություն էին տալիս: Նախկինում հարսանեկան առաջին գիշերը դռան մոտ կանգնում էր հարսնացուի ամուսնացած ընկերուհին կամ խոհարարուհի, ով բոլորին առաջինն էր հայտնում ուրախ լուրն ու փոխարենը նվերներ ստանում: Եվ միայն խորհրդային տարիներին առաջացավ «կարմիր խնձորի» ավանդույթը: Ի դեպ, եթե առանց դրա հնարավոր չէ, ապա պետք է հարսանիքի համար գեղեցիկ թեմա հնարել՝ կարմիր գույնի տարրերով: Կարծում եմ՝ վատ միտք չէ:

Ահա այսպիսի հետաքրքիր արարողություններով լի են եղել հայկական հարսանիքները: Իհարկե, ժամանակակից աշխարհում բոլոր ավանդույթները պահպանել չի ստացվի, սակայն կարծում եմ, որ դրանցից որոշները կարելի է օգտագործել, թեկուզ հանուն բազմազանության:

Ամադա


Հետևեք NEWS.am STYLE-ին Facebook-ում, Twitter-ում և Instagram-ում





  • Related News

TV SHOWS PHOTO VIDEO


@NEWSam_STYLE

  • Archive
Search