• Ինչպիսի՞ն է ապագայի Երևանը, և արդյո՞ք քաղաքները կնախագծվեն արհեստական ​​բանականության կողմից. SHARE Armenia 2026-ի կարևորագույն պահերը

  Կարո՞ղ է արհեստական ​​բանականությունը նախագծել քաղաք…

• Մարկ Ցուկերբերգը տասնյակ միլիոնավոր դոլարներով Իռլանդիայում 19-րդ դարի շքեղ ամրոց է գնել

  «Մետա»-ի հիմնադիր Մարկ Ցուկերբերգը և նրա կինը՝ Պրիսցիլա Չանը, Իռլանդիայում գնել են իսկական գոթական ամրոց: Եռահարկ, 19-րդ դարի Ստրանկալի ամրոցը գտնվում է մոտ 440 ակր մակերեսով հսկայական կալվածքի վրա՝ Բլեքվոթեր գետի ափին…

• Ավելի շքեղ լինել չի կարող. Populous-ը ներկայացրել է աշխարհի ամենամեծ ֆուտբոլային մարզադաշտի նախագիծը 2030 թվականի Աշխարհի առաջնության համար

  Մինչ Մարոկկոն պատրաստվում է Իսպանիայի և Պորտուգալիայի հետ համատեղ անցկացնել 2026 թվականի ՖԻՖԱ-ի աշխարհի առաջնությունը, երկիրը ներկայացրել է Grand Stade Hassan II-ի մոնումենտալ նախագիծը, հաղորդում է Hypebeast-ը․․․

• Գլուխգործոցի վերածնունդ. Casa Batlló-ն բացահայտում է Գաուդիի թաքնված բնակելի տարածքները  

  Բացմանը նախորդել է երեք տարվա մանրակրկիտ վերականգնում, որը հիշեցնում է հնագիտական պեղումներ: Մասնագետները ուշադիր հեռացրել են 20-րդ դարի կառույցների բազմաթիվ շերտեր՝ բացահայտելու 1906 թվականի զարմանալիորեն լավ պահպանված ճարտարապետությունը...

• Նյու Յորքի մոռացված երկնաքերը. Անտոնիո Գաուդիի նախագիծը «կենդանանում է» 118 տարի անց

  Մեծն Անտոնի Գաուդիի ամենահիասքանչ, բայց երբեք չիրականացված նախագծերից մեկի՝ Նյու Յորքում գտնվող «Հյուրանոցային ատրակցիոն» անունով հայտնի ֆանտաստիկ երկնաքերի մտահղացումից ավելի քան մեկ դար անց շենքը վերջապես «ժամանեց» Մանհեթեն․․․

• Թայվանում բացվել է Զահա Հադիդի նախագծած աշխարհի ամենաերկար ասիմետրիկ կամուրջը

  Թայվանում պաշտոնապես բացվել է Դանցզյան կամուրջը՝ եզակի ենթակառուցվածքային նախագիծը…

• Սագրադա Ֆամիլիայով գաղտնի շրջագայություն. Մեծ տաճարի 5 աստվածային գաղտնիքներն ու թաքնված գանձերը

  Ավազե ամրոցներ հիշեցնող սրաձողեր, քարի մեջ սառած փարթամ բուսականություն, կալեյդոսկոպիկ ինտերիերներ և ակնհայտորեն թաքնված գաղտնի բաժանմունքներ՝ Բարսելոնայի աշխարհահռչակ Սագրադա Ֆամիլիան երբեք չի դադարում զարմացնել նույնիսկ իր մշտական ​​ծխականներին․․․

• «Ձեզ հոգեբույժ է պետք». ճարտարապետը պատասխանել է Իսպանիայի ամենահին հյուրանոցում «սոդոմացված» գարգուլի քննադատությունը

  Իսպանիայի ամենահին և ամենահայտնի գոթական հյուրանոցի ճարտարապետական ​​վերանորոգումը դարձել է միջազգային սկանդալ և դաժան կատակների առարկա․․․

Հինգշաբթի՝ սեպտեմբերի 24-ին, Երևանը դարձավ հանդիպման վայր ճարտարապետների, կառուցապատողների և նրանց համար, ովքեր սովոր են քաղաքը վերևից տեսնել՝ թե՛ բառացիորեն, թե՛ մասնագիտորեն: Աշխարհահռչակ բրիտանական Zaha Hadid Architects ընկերության տնօրեն Ֆիլիպո Ինոչենտին SHARE Armenia 2026 ֆորումի հիմնական ելույթ ունեցողներից մեկն էր։

Իր ելույթում Ինոչենտին կենտրոնացավ ոչ այնքան գեղեցիկ շենքերի, որքան այն բանի վրա, թե ինչ է կատարվում դրանց շուրջը: Նրա ճարտարապետական ​​տեսլականում երկաթուղային կայարանը պարզապես մի վայր չէ, որտեղ մարդիկ գնացք են նստում, օդանավակայանը տերմինալ չէ, իսկ ենթակառուցվածքները չպետք է գոյություն ունենան քաղաքից առանձին: Այն կարող է կապել թաղամասերը, ստեղծել նոր հանրային տարածքներ և բառացիորեն վերափոխել մարդու ամենօրյա ճանապարհորդությունը։

Այս թեման հատկապես արդիական էր Երևանի համար: Ինոչենտին չներկայացրեց որևէ կոնկրետ ZHA նախագիծ Հայաստանի մայրաքաղաքի համար, բայց նա հրավիրեց լսարանին դիտել իր ներկայացրած լուծումները Երևանի տեսանկյունից։

Հատուկ պանելային քննարկումից հետո NEWS.am STYLE-ը հնարավորություն ունեցավ Ֆիլիպո Ինոչենտիին մի քանի հարց տալ Երևանի ապագայի, Զվարթնոց օդանավակայանի արդիականացման, քաղաքի ինքնության պահպանման և արհեստական ​​բանականության դարաշրջանում ճարտարապետների ամենամեծ վախի մասին։

Սա Ձեր առաջին այցը չէ Երևան։ Ի՞նչ տպավորություն է թողնում քաղաքն այսօր Ձեզ վրա։

Ես այստեղ առաջին անգամ վերջերս էի եկել։ Բայց, ինչպես հաճախ է պատահում, երկրորդ անգամ ավելի ուժեղ եմ նկատում վայրի գեղեցկությունը։ Օրինակ, այս անգամ ես հասկացա, թե որքան գեղեցիկ են քաղաքի որոշ թաղամասեր։ Մենք ուրախ կլինենք նպաստել քաղաքի զարգացմանը և այստեղ որոշ նախագծեր իրականացնել։

Ինոչենտին ֆորումում իր ելույթի ժամանակ քննարկեց Zaha Hadid Architects-ի հնարավոր ներկայությունը Երևանում, որտեղ նա ընդգծեց ընկերության մի քանի նախագծեր, որոնք, նրա խոսքով, կարելի է համեմատել Հայաստանի մայրաքաղաքի մասշտաբների և համատեքստի հետ։

Դրանց թվում էր Վիլնյուսի նոր տերմինալը՝ տրանսպորտային ճարտարապետության օրինակ, որը ոչ միայն սպասարկում է ուղևորներին, այլև կապում է քաղաքի տարբեր մասերը: Իննոչենտիի ներկայացումը նաև անդրադարձավ քաղաքային միջավայրին ինտեգրված բազմաֆունկցիոնալ համալիրներին և հասարակական տարածքներին:

Ֆիլիպոն հստակ ցույց տվեց, թե ինչպես կարող են ZHA-ի սկզբունքները հարմարեցվել դրա մասշտաբին, կառուցվածքին և բնույթին:

Վերջին մի քանի տարիների ընթացքում Հայաստանում կառուցվել են նոր շենքեր և ճարտարապետական ​​նախագծեր: «Զվարթնոց» օդանավակայանը խորհրդային մոդեռնիզմի ամենաճանաչելի օրինակներից մեկն է Հայաստանում: Որպես Zaha Hadid Architects-ի ճարտարապետ, ինչպե՞ս կմոտենայիք նման շենքի արդիականացմանը: Որո՞նք են դրա հիմնական ուժեղ կողմերն ու մարտահրավերները:

Սովորաբար, միշտ պետք է սկսել տեխնիկական հարցերից: Նախևառաջ անհրաժեշտ է հասկանալ օդանավակայանի իրական կարիքները և դրա ընդլայնման անհրաժեշտությունը՝ քաղաքի աճին համապատասխան: Այս տեսանկյունից կարելի է ընտրել ճարտարապետական ​​մոտեցում՝ ընդլայնել, վերակառուցել, ավելացնել նոր հատվածներ կամ վերափոխել առկա շենքը:

Ինչպե՞ս կարող է ժամանակակից ճարտարապետությունը պահպանել քաղաքի ինքնությունը՝ միաժամանակ շենքին ապագա տալով, առանց քաղաքը անդեմ տարածքի վերածելու։

Սա լիովին համապատասխանում է այն բանին, թե ինչպես է ժամանակակից ճարտարապետությունը զարգացել ժամանակի ընթացքում։ Խոսքը գոյություն ունեցող ճարտարապետությանը նոր տարրեր ավելացնելու մասին է։ Այսօր, կայունության և վերօգտագործման աճող կարևորության շնորհիվ, ավելի ու ավելի շատ հնարավորություններ կան համատեղելու փոքր, նորարարական միջամտությունները գոյություն ունեցող ճարտարապետության պահպանման և վերաիմաստավորման հետ։ Ահա թե որտեղ ճարտարապետության մասին զրույցը դադարում է միայն նոր շենքերի մասին լինելուց։ Երբեմն քաղաքի ապագան սկսվում է անցյալը չքանդելու, դրա հետ աշխատել սովորելուց։

Այսօր մենք շատ ենք խոսում ճարտարապետության մեջ արհեստական ​​բանականության մասին։ Ձեր կարծիքով, ի՞նչ կարող է կորցնել ճարտարապետությունը արհեստական ​​բանականության զարգացման պատճառով։

Ստեղծագործության մեջ կա մի պահ, երբ հանկարծ հայտնվում է ինչ-որ բան, որը դուք նույնիսկ չէիք կարող պատկերացնել։ Դա հայտնագործության պահ է, անակնկալի պահ։ 

Հետաքրքիր է՝ արդյոք արհեստական ​​բանականության գործիքների տարածումը, որոնք թույլ են տալիս մեզ կանխատեսել ճարտարապետական ​​արդյունքները, այս պահը կդարձնի պակաս հզոր և պակաս տպավորիչ։

Տասնամյակներ շարունակ տեխնոլոգիաների և ստեղծագործականության միջև ընկած տարածքում աշխատած ճարտարապետի համար հարցը հնչում է գրեթե փիլիսոփայական. եթե մեքենան սովորի արագ կանխատեսել հնարավոր արդյունքը, արդյո՞ք մարդկանց մեջ կմնա պատահականության տեղ։

Այսօր ճարտարապետության մեջ արհեստական ​​բանականությունը ավելի շատ դիտվում է որպես գործընկեր և գործիք, քան հակառակորդ։ Ձեր գործընկերները կիսո՞ւմ են այս տեսակետը, թե՞ դեռ կան ճարտարապետների շրջանում կասկածամիտներ։

Կարծում եմ՝ մենք բոլորս մտահոգված ենք այն ռիսկով, որ մարդիկ կդառնան ավելի ծույլ, և որ արհեստական ​​բանականությունը կզրկի մեզ ինքնուրույն մտածելու անհրաժեշտությունից։ Սա, իմ կարծիքով, մեզ ամենաշատն է վախեցնում։ Բայց, իհարկե, իմ ոլորտում աշխատող բոլորը պատրաստ են ուսումնասիրել արհեստական ​​բանականության բացած հնարավորությունները՝ բարձրորակ ճարտարապետություն ստեղծելու համար։

Zaha Hadid-ը հայտնի էր այնպիսի գաղափարներով, որոնք այդ ժամանակ թվում էին անհնարին։ Կա՞ արդյոք Ձեր կարիերայում որևէ նախագիծ, որը Դուք համարում եք հատկապես հավակնոտ և որի կառուցման հնարավորության մասին շատերը կասկածում էին։

Բոլոր նախագծերը։

Մենք միշտ սկսում ենք այս մոտեցմամբ. մենք փորձում ենք անել այնպիսի բան, որը ոչ ոք երբեք չի արել կամ տեսել։ Հետևաբար, յուրաքանչյուր նախագիծ դառնում է չափազանց բարդ իր իրականացման և կառուցման առումով։

Սա, թերևս, Zaha Hadid Architects-ի ամենաճանաչելի առանձնահատկություններից մեկն է՝ նախագծի բարդությունը որպես ամբողջ գործընթացի մեկնարկային կետ։ Սկզբում ի հայտ է գալիս մի գաղափար, որը դժվար է իրականացնել։ Այնուհետև սկսվում է փորձը՝ ապացուցելու, որ դա իսկապես հնարավոր է։

Ճարտարապետության մեջ այդքան տարիներ աշխատելուց հետո, ի՞նչն է դեռևս ոգեշնչում Ձեզ այս մասնագիտության մեջ։

Ես սիրում եմ, որ այս մասնագիտությունը շարունակում է ինձ հնարավորություն տալ մնալ տեխնոլոգիաների առաջատար դիրքերում և լինել այս զարգացման գործընթացի մի մասը։

Լիանա Աղաջանյան

Հետևեք NEWS.am STYLE-ին Facebook-ում, Twitter-ում և Instagram-ում