Ավելի քան 200 տարի անց վերծանվել է Նապոլեոնյան պատերազմների ժամանակ գրված կոդավորված նամակը։
Սկզբնական նամակը 1809 թվականի մարտին ֆրանսիացի գեներալ Օգյուստ դը Մարմոնին ուղարկել էր Նապոլեոնի խորթ որդին՝ Էժեն դը Բոհարնեն, որն այն ժամանակ Իտալիայի փոխարքա էր։ Այդ ժամանակ Ֆրանսիան դեռևս պատերազմի մեջ էր Ավստրիայի հետ։
Կայսեր մտերիմ դաշնակից Մարմոնը իր զորքերի հետ տեղակայված էր Դալմաթիայում՝ Ադրիատիկ ծովի հակառակ ափին։ Նրա ստորաբաժանումը գրեթե ամբողջությամբ մեկուսացված էր ֆրանսիական մնացած ուժերից և նրանց դաշնակիցներից։
Նամակի առաջին տողը գրված է Նապոլեոնի մայրենի լեզվով՝ ֆրանսերենով, բայց հաջորդ 24 տողերը խորհրդանիշների, տառերի և թվերի լիովին անհասկանալի համադրություն են։
Մասնագետները կարծում են, որ նամակի հետ սկզբնապես ներառված է եղել հատուկ վերծանման բանալի։ Սակայն այս բանալին ժամանակի ընթացքում կորել է։
SentinelOne կիբերանվտանգության ընկերության ինժեներ Քարթեր Չըրչը կարողացել է կոտրել խորհրդավոր կոդը՝ օգտագործելով արհեստական բանականություն։
«Ես օգտագործեցի GPT-6 Astra-ն՝ Նապոլեոնի գեներալներից մեկին ուղղված նամակում չլուծված գաղտնագիրը կոտրելու համար, որը 217 տարի չկարդացված էր մնացել։ Բայց ամենատպավորիչը նույնիսկ կոդի կոտրումը չէ, այլ այն փաստը, որ Astra-ն ամբողջ բազմամոդալ գործընթացն ավարտել է վեց ժամում՝ ընդամենը մեկ պատկերով և մեկ առաջադրանքով», - ասել է Չըրչը X-ում։
Նամակի առաջին տողում գրված է. «Դուք, պարոն գեներալ Մարմոն, պետք է ստացած լինեք այս ամսվա 8-ի, 14-ի և 20-ի իմ նամակները», ինչը թարգմանաբար նշանակում է. «Դուք, պարոն գեներալ Մարմոն, պետք է ստացած լինեք այս ամսվա 8-ի, 14-ի և 20-ի իմ նամակները»։
Նամակի մնացած մասը անհայտ մնաց մինչև Չըրչը արհեստական ինտելեկտին հանձնարարեց այն վերծանել։ Ամբողջ գործընթացը տևեց մոտ վեց ժամ։
Ինժեների խոսքով՝ արհեստական բանականությունը նախ 1202-ը 1836 պիքսել չափի պատկերը բաժանել է գծերի, ճանաչել է նիշերը, որոշել, թե 175 ձեռքով նկարված նիշերից որոնք են նույնը, և միայն դրանից հետո սկսել է կոտրել գաղտնագիրը։
Գաղտնազերծումից հետո պարզվել է, որ նամակը պարունակում է տեղեկություններ ֆրանսիական և դաշնակից այլ բանակների դիրքորոշման մասին։ Նապոլեոնը նաև հորդորել է Մարմոնտին չկորցնել հույսը և թույլ չտալ, որ իր մեկուսացումը վախեցնի իրեն՝ վստահեցնելով գեներալին, որ Ավստրիան արագորեն մոտենում է փլուզմանը։
Սակայն, ընդամենը երկու ամիս անց՝ 1809 թվականի մայիսի 21-ին, Վիեննայի մոտ գտնվող Ասպերնի և Էսլինգի ճակատամարտում Նապոլեոնը կրել է իր առաջին անձնական պարտությունը։ Մոտավորապես 23,000 ֆրանսիացի զինվոր զոհվեց ճակատամարտում։
Այս պարտությունից հետո կայսրը վերախմբավորել է իր ուժերը և 1809 թվականի հուլիսին Վագրամի ճակատամարտում ջախջախել է էրցհերցոգ Չարլզի բանակը։ Ճակատամարտը հանգեցրել է Հինգերորդ կոալիցիայի՝ Ավստրիայի և Մեծ Բրիտանիայի գլխավորությամբ Ֆրանսիայի դեմ դաշինքի փլուզմանը։
Չըրչը կարծում է, որ ծածկագիրն ինքնին հատկապես դժվար չէր։ Նա պնդում է, որ պրոֆեսիոնալ կրիպտոգրաֆները կարող էին այն կոտրել, բայց մարդուն զգալիորեն ավելի երկար ժամանակ կպահանջվեր բոլոր անհրաժեշտ աշխատանքները կատարելու համար։
«Ծածկագիրն ինքնին պարզ է, և կրիպտոգրաֆները կարող էին հեշտությամբ կոտրել այն, եթե ժամանակ և ջանքեր ունենային։ Սակայն տառադարձումը, կատալոգավորումը, թարգմանությունը և հետագա վերծանումը պահանջում են բարդ միջառարկայական աշխատանք», - բացատրել է ինժեները։
Նա կարծում է, որ սա այն դեպքն է, երբ արհեստական բանականությունը կարող է հատկապես օգտակար լինել. շատ ոլորտներում կան բազմաթիվ առաջադրանքներ, որոնք մասնագետները պարզապես չունեն լուծելու կարողություն։
«Գլխավոր եզրակացությունն այն է, որ կուտակված աշխատանքները գնալով կնվազեն արտաքին մասնագետների կողմից, պարզապես այն պատճառով, որ նրանք հետաքրքրասեր են»,-ասել է Չըրչը։
Հետևեք NEWS.am STYLE-ին Facebook-ում, Twitter-ում և Instagram-ում
23:01, 16 նոյեմբերի
Շուրջ 6000 ուղևոր, առանց հագուստի երեկույթներ և հատուկ սենյակներ․ ինչպե՞ս է կազմակերպված սվինգերների աշխարհի ամենամեծ կրուիզը22:13, 16 նոյեմբերի
Cartier-ը ոսկերչական գամերը վերածել է 4700 դոլարանոց պայուսակի. նոր Clash մոդելը մեկ շարժումով փոխում է ձևը21:21, 16 նոյեմբերի
Տոնածառ՝ ասես մանկությունից. ինչու են 2026-ին կրկին նորաձև դարձել հին խաղալիքներն ու փայլազարդերը20:30, 16 նոյեմբերի
Ինչպե՞ս են միլիարդատերերն ու թոփ-մենեջերները հանրությունից թաքցնում իրենց սիրավեպերը և ստուգում ապագա սիրելիներին19:26, 16 նոյեմբերի
Հրաժարում շքեղությունից՝ հանուն գոյատևման․ ինչո՞ւ են միլիարդատերերն ու Թոմ Հենքսը մեկնում անապատ՝ իրենց տոկունությունը փորձելու16:28, 16 նոյեմբերի
Yandex Music-ը սկսում է համագործակցել հայ արտիստների հետ․ առաջին հատուկ նախագիծը՝ Սևակ Խանաղյանի «Голоса» («Ձայներ») երգի կենդանի կատարումը օդապարիկում16:18, 16 նոյեմբերի
Սիրային կապ ավելի քան 200 տղամարդու հետ և ծխախոտ՝ մեկը մյուսի հետևից․ ո՞վ էր «Կաբարեի» իրական Սալի Բոուլզը15:23, 16 նոյեմբերի
«Նեշվիլի ամենաատելի մարզիկի կնոջը» ծաղրել են փառքի հետևից ընկնելու և ձախողված նախագծերի համար14:37, 16 նոյեմբերի
Ռոբերտ Փաթինսոնը՝ Ջեյմս Բոնդի դերի գլխավոր հավակնորդ․ դերասանին ամենախոշոր հոնորարն են առաջարկել14:14, 16 նոյեմբերի
«Ես քո հայրն եմ» տեսարանից Դարթ Վեյդերի լուսային թուրը վաճառվել է 4,9 մլն դոլարով13:28, 16 նոյեմբերի
Մեգան Ֆոքսը՝ «առնետ», Անջելինա Ջոլին՝ «գորտ». TikTok-ում տարօրինակ թրենդ է տարածվում12:40, 16 նոյեմբերի
Քիմ Քարդաշյանը կերպարանափոխվել է Louis Vuitton-ի բուժքրոջ