Քաղաքական բևեռացման և պետական ինստիտուտների նկատմամբ անվստահության աճի համատեքստում ավելի ու ավելի է բարձրացվում մտահոգիչ հարցը՝ ո՞վ է մեզ կառավարում։ Ժամանակակից հետազոտությունները ավելի ու ավելի են ցույց տալիս, որ այսպես կոչված «մութ եռյակի»՝ հոգեոպաթիայի, մաքիավելիզմի և նարցիսիզմի հատկանիշներ ունեցող առաջնորդները ոչ միայն գոյություն ունեն քաղաքականության մեջ, այլև երբեմն հասնում են անհավանական բարձունքների։
Հոգեբանները, սոցիոլոգները և լրագրողները, ինչպիսին է Ջոն Ռոնսոնը (Հոգեբանի թեստ) և Նորթվեսթերն համալսարանի գիտնականները, բարձրացնում են մի մտահոգիչ հարց. առօրյա կյանքում սոցիալապես վտանգավոր համարվող հատկանիշները կարող են ընկալվել որպես քաղաքականության մեջ ուժի նշան։
Ինչու են հոգեոպաթները դառնում քաղաքական գործիչներ
Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ հոգեոպաթիկ հատկանիշներն ավելի տարածված են քաղաքական գործիչների շրջանում, քան ընդհանուր բնակչության շրջանում։ Բացատրությունը պարզ է. նման անհատները հաճախ ունեն որակներ, որոնք ընկալվում են որպես առաջնորդական որակներ.
հանգստություն սթրեսային իրավիճակներում
խարիզմա և վստահություն
մանիպուլյացիայի ենթարկելու և գերիշխելու ունակություն
անպոպուլյար որոշումներից վախի բացակայություն
Սակայն արտաքին փայլի հետևում հաճախ թաքնված են իշխանության վտանգավոր մեխանիզմներ, որոնք հիմնված են ոչ թե հասարակությանը ծառայելու, այլ շահագործման, ճնշման և սեփական նկրտումների բավարարման վրա։
Քաղաքական տրոլինգը որպես մռայլ անհատականության ախտանիշ
«Անհատականության հետազոտությունների հանդեսում» հրապարակված նոր ուսումնասիրությունը պարզել է, որ բոլոր մութ եռյակի գծերից հոգեոպաթիան «գաղափարական տրոլինգի»՝ քաղաքական հակառակորդների հրապարակային վիրավորանքի ամենաուժեղ կանխատեսող գործոնն է։
Մասնակիցները, ովքեր ցուցաբերել են հոգեոպաթիայի բարձր մակարդակ, ավելի հակված էին.
Մեքենայի վրա փակցնել ագրեսիվ քաղաքական պիտակներ։
Լրել վիրավորական կարգախոսներով հագուստ։
Ցույց տալ այդ հաղորդագրությունները և՛ իրեմց, և՛ ուրիշներին։
Նպատակն է՝ կոնֆլիկտ առաջացնել, հակառակորդին նվաստացնել և խմբում ինքնահաստատվել։ Սրանք բոլորը աշխարհի ավտորիտար և պոպուլիստական առաջնորդների ծանոթ մարտավարություններ են։
Ինչպե՞ս ճանաչել քաղաքականության մեջ հոգեկան հիվանդին, նարցիսիստին կամ մաքիավելիստին
Հոգեբանները խորհուրդ են տալիս կենտրոնանալ ոչ միայն քաղաքական գործիչների խոսքերի, այլև նրանց վարքագծի, դեմքի արտահայտությունների, խոսքի ոճի և ոչ վերբալ ազդանշանների վրա։
Ահա քաղաքականության մեջ մութ եռյակի հիմնական գծերն ու վարքային նշանները.
Կարեկցանքի բացակայություն, իմպուլսիվություն, ագրեսիվություն
Զգացմունքային սառնություն, ուրիշների տառապանքի հանդեպ հաճույք (օրինակ՝ հակառակորդի անհաջողության վրա ժպտալը), բռնության զոհերի նկատմամբ համակրանքի բացակայությունը
Մաքիավելիզմ
Մանիպուլյատիվ, ռազմավարական, հուզականորեն անտարբեր
Մեղքի կամ ամոթի զգացողության բացակայություն, մարմնի կոշտ և գերիշխող լեզու (ուղղահայաց կեցվածք, սառը հայացք), մարդկանց՝ որպես ռեսուրս օգտագործելու հակում
Նարցիսիզմ
Մեծամտություն, գերազանցության զգացում, հիացմունքի ծարավ
Պայծառ, գրգռիչ հագուստ, միտումնավոր կեցվածք, սիրախաղ անող հայացքներ, «ես» դերանվան հաճախակի օգտագործում, սեփական «պատմական առաքելության» մասին հայտարարություններ։
Այս նշանները կարող են քողարկվել պոպուլիզմի, հայրենասիրության կամ նույնիսկ «ժողովրդի հանդեպ մտահոգության» ներքո։ Սակայն, եթե առաջնորդը համակարգված կերպով դրսևորում է վերը նշված վարքագծի ձևերը, սա մտահոգիչ ազդանշան է։
Ինչո՞ւ է սա վտանգավոր ժողովրդավարության համար
Երբ մութ գծեր ունեցող անհատները իշխանության են գալիս, հետևանքները կարող են կործանարար լինել.
Նորմերի և օրենքների նկատմամբ արհամարհանք;
Անձնական շահի համար ինստիտուտների քայքայում։
Հասարակության պառակտումը և քաղաքացիների միջև թշնամանքի աճ։
Վախերի և ցավի մանիպուլյացիա՝ իշխանությունն ամրապնդելու համար։
Հետազոտող Մատեաս Մակինը ընդգծում է. «Նման անհատականության գծերը ոչ միայն արտացոլում են մարդու ներաշխարհը, այլև ազդում են նրա վրա, թե ինչպես նա կկառավարի իրավիճակը, ում հետ կպայքարի և ում կթշնամի»։
Իշխանության մեջ գտնվող հոգեկան հիվանդը փոխաբերություն չէ, այլ 21-րդ դարի իրականություն։ Եվ եթե հասարակությունը չսովորի տարբերակել խարիզման և գիշատչությունը, քաղաքականությունը կվերածվի ոչ թե կառավարման, այլ գոյատևման խաղի։
Հետևեք NEWS.am STYLE-ին Facebook-ում, Twitter-ում և Instagram-ում
23:01, 24 սեպտեմբերի
Z սերունդը ցանկանում է սեքս, բայց վախենում է հետևանքներից. Ինչու են երիտասարդ ամերիկացիները ավելի ու ավելի հաճախ հրաժարվում սեռական հարաբերություններից22:31, 24 սեպտեմբերի
Պանիրը թույլատրելի է, կարագը՝ զգուշությամբ. գիտնականները պարզել են, թե որ ճարպոտ սննդամթերքներն են իսկապես առողջարար21:16, 24 սեպտեմբերի
Աթենքը մարտահրավեր է նետում Դուբային. Ինչպես է հին մայրաքաղաքը վերածվում հարուստ արտագաղթողների համար նոր դրախտի20:10, 24 սեպտեմբերի
Քրեական անցյալով շքեղություն. Cartier մատանիները, Hermès-ի և Louis Vuitton-ի պայուսակները սկանդալից հետո վաճառվում են 2.4 միլիարդ դոլարով19:29, 24 սեպտեմբերի

16:44, 24 սեպտեմբերի
«Մանչեսթեր Յունայթեդի» նախկին դարպասապահը զարմացրել է կրակոտ վերականգնողական ընթացակարգով16:19, 24 սեպտեմբերի
Բաց թևերը հանգեցրել են սկանդալի. դատավորը նկատողություն է արել փաստաբանին, իսկ կին գործընկերները վատաբանել են չափազանց բաց զգեստի համար15:16, 24 սեպտեմբերի
Bentley-ն ներկայացրել է իր առաջին «մատչելի» էլեկտրական ամենագնացը՝ Torcal-ը, 230,000 դոլարով14:53, 24 սեպտեմբերի
Համբույրներ, տնքոցներ և սեքսի իմիտացիա. Միլանում Diesel–ի շոուն ցնցել է հանդիսատեսին14:23, 24 սեպտեմբերի
Քիթ Հարինգտոնը կրկին խոսել է «Գահերի խաղի» Ջոն Սնոուի սփին-օֆֆի մասին. «Կա տարբերակ, որի դեպքում այն կարող է աշխատել»13:45, 24 սեպտեմբերի
«Երեխաները թաքնվել էին պահարաններում». Ջիգանը 10-ժամյա մղձավանջ է հրահրել՝ կրակոցներով և պատանդ վերցնելով էլիտար թաղամասում13:21, 24 սեպտեմբերի
Արքայազն Հարրին ԱԲ–ն անվանել է «գլխավոր շողոքորթ» և կոչ արել պաշտպանել երեխաներին դրանից