Հայաստանը հին վանքերի, կորած քարանձավների և շինությունների երկիր է, որտեղ ժամանակը, կարծես, կանգ է առել: Սակայն կան վայրեր, որտեղ միայն քաջերն են համարձակվում մտնել մայրամուտից հետո: Մենք հավաքել ենք այդպիսի յոթ վայրեր՝ իրական, վավերագրված, բայց պարուրված լեգենդներով, խոսակցություններով և անբացատրելի պատմություններով:
Արջի քարանձավ

Հայաստանի ամենասարսափելի, բայց միևնույն ժամանակ գրավիչ վայրերից մեկը գտնվում է Վայոց ձորի մարզում՝ Երևանից մոտավորապես 130 կիլոմետր հեռավորության վրա: 1940-ականներին որսորդների կողմից պատահականորեն հայտնաբերված Արջի քարանձավը 300 մետր երկարությամբ փոս է, որի ճյուղերը ձգվում են մոտավորապես 4 կիլոմետր:
Քարանձավի կամարները զարդարված են ստալակտիտներով և ստալագմիտներով, և ցերեկային լույսը հազիվ է թափանցում ներս: Հետազոտությունները ցույց են տվել, որ քարանձավը ձևավորվել է երկրաջերմային պրոցեսների արդյունքում: Հատակում հայտնաբերվել են մի քանի հարյուր տարվա վաղեմության արջի ոսկորներ, այստեղից էլ՝ դրա անվանումը:
Քարանձավի այցելելությունները սահմանափակ են. այն ներառված է պահպանվող բնական տարածքի ցանկում և չղջիկների հազվագյուտ տեսակների տուն է: Անմատչելիության և բազմաթիվ ժայռերի պատճառով քարանձավը համարվում է չափազանց վտանգավոր: Մուտքը վերջերս կնքվել և եռակցվել է, բայց ժամանակ առ ժամանակ քաջարի հոգիները ներս են մտնում փլուզումների հետևանքով թողնված նեղ անցումներով։
Մաթոսավանք

13-րդ դարի այս վանքը գտնվում է Դիլիջանի մոտակայքում: Այն անտառի մեջտեղում է՝ մասամբ ավերված, բայց դեռևս պահպանում է իր խորհրդավոր մթնոլորտը։
Մաթոսավանքը համարվում է Հայաստանի ամենաթաքնված և դժվար գտնվող վանքերից մեկը: Ո՞վ է այն կառուցել անտառի խորքում և ինչու՝ անհայտ է: Մասամբ բուսականությամբ պատված, այն կարծես, աստիճանաբար, կուլ է գնում բնությանը: Ըստ լեգենդի՝ այստեղ թաղված են վանականներ, որոնց գերեզմանները նշված են անանուն սալիկներով։
Մանկական երկաթուղի

Երևանի մանկական երկաթուղին կառուցվել է 1937 թվականին՝ որպես խորհրդային կրթական ծրագրի մաս: Այստեղ երեխաները կարող էին սովորել երկաթուղիների մասին և երազել գնացքի մեքենավար դառնալու մասին: Երկաթուղին գործել է մինչև 2024 թվականը: Այսօր դրա կայարանը և գծերը թվում են լքված, բայց պահպանվել են ճարտարապետական բնօրինակ տարրերը՝ վիտրաժներ, խաղացող երեխաների պատկերող բարձրաքանդակներ և նույնիսկ կայարանի ներսում գտնվող հին ջահ:

Գիծն ուներ երեք կայարան, որոնցից մեկը լիովին խիտ է և այժմ հազվադեպ է այցելվում: Ճանապարհի կենտրոնում գտնվում է հին թունել, որը կառուցվել է հատուկ այս կառույցի համար: Այսօր, դրա ավերակներում կարող եք տեսնել ժանգոտած ռելսեր, ապակու բեկորներ և մի ժամանակ երեխաներ տեղափոխող գնացքների մնացորդներ:
Ստեփանավանի՝ «Ուրվականներով լի» եկեղեցին

Ստեփանավանից ոչ հեռու գտնվող գեղատեսիլ Ամրակից գյուղում է գտնվում Սուրբ Նիկոլայ Հրաշագործի եկեղեցին, որն այժմ լքված է, բայց գեղեցիկ: Դրա պատմությունը սկիզբ է առնում 19-րդ դարի կեսերից, երբ Բորժոմիից սլավոնական ընտանիքները գաղթել են այդ տարածք և հիմնադրել Նիկոլաևկա բնակավայրը: 1846 թվականին այստեղ կառուցվել է Սուրբ Նիկոլայ Հրաշագործին նվիրված եկեղեցի կազակ հավատացյալների համար: Ներկայիս շենքը, որը մինչ օրս կանգուն է, թվագրվում է 1910-ական թվականներին:
1988 թվականի Սպիտակի երկրաշարժի ժամանակ եկեղեցին լրջորեն վնասվել է։ Այդ ժամանակվանից ի վեր այն անգործունակ է և վերականգնման կարիք ունի։ 2009 թվականին սրբապատկերները տեղափոխվել են Գյումրու եկեղեցիներ։ Այսօր եկեղեցին դատարկ է և խոտածածկ, բայց տեղացիները այն անվանում են «ուրվական եկեղեցի»։ Ենթադրվում է, որ գիշերը կոտրված պատուհաններից կարելի է տեսնել մոմերի լույսը, և լսելի է զանգերի լուռ ղողանջը, չնայած այն հանգամանքին, որ այնտեղ տասնամյակներ շարունակ պատարագներ չեն անցկացվել։
Ուրվականների գործարան Ապարանում

Ապարանի մաքրող միջոցների գործարանը մի ժամանակ համարվում էր Հայաստանի խոշորագույն արդյունաբերական ձեռնարկություններից մեկը։ ԽՍՀՄ փլուզումից և 1990-ականների տնտեսական ճգնաժամից հետո գործարանը փակվեց։ Խորհրդային տարիներին այն արտադրում էր Պեմոքսոլ՝ հայտնի մաքրող միջոց, որի տարաները դեռևս կարելի է գտնել փլատակների մեջ։ Խորհրդային դարաշրջանի ծանր սարքավորումները և փաստաթղթերը մնում են արհեստանոցներում։
Տեղացի բնակիչների խոսքով՝ գործարանը դադարեցրել է գործունեությունը 1992 թվականին, իսկ վերջին տնօրենը մահացել է կարճ ժամանակ անց։ Այդ ժամանակվանից ի վեր օբյեկտը դատարկ է մնացել։ Ներսում հայտնաբերված մի փաստաթղթում հիշատակվում են 1988 թվականի Սպիտակի երկրաշարժից հետո գնված նյութերը: Այսօր գործարանի շենքը դանդաղորեն քայքայվում է և դարձել է տարածաշրջանի «արդյունաբերական ֆոլկլորի» մի մասը:
Արագած լեռան անոմալ գոտի

Ամբերդ ամրոց տանող մայրուղու վրա կա մի վայր, որը տեղացիները անվանում են «անոմալ գոտի»: Այստեղ՝ ծովի մակարդակից մոտավորապես 2000 մետր բարձրության վրա, ամեն ինչ, կարծես, տեղի է ունենում հակառակ ուղղությամբ. մեքենաները սկսում են գլորվել վերև, ներքև նետված գնդակը կանգ է առնում և գլորվում ներքև, իսկ ջուրը հոսում է հոսանքի դեմ: Այստեղ նույնիսկ վերև բարձրանալն ավելի հեշտ է, քան ներքև իջնելը:
Գիտնականները սա վերագրում են օպտիկական էֆեկտին և լանդշաֆտի առանձնահատկություններին, բայց շատ այցելուների համար զգացողությունը մնում է տարօրինակ: Տեղացիներն ասում են, որ սա միակ վայրը չէ, որտեղ նման երևույթ կա տարածքում, և որ Արագած լեռան վրա կան այլ տարածքներ, որտեղ «ամեն ինչ շրջվում է գլխիվայր»:
Խնձորեսկ քարանձավային քաղաք

Խնձորեսկը մի ժամանակ Արևելյան Հայաստանի ամենամեծ բնակավայրն էր: Գյուղը բաղկացած էր ինը թաղամասից, և տները դասավորված էին շարքերով. մեկի տանիքը ծառայում էր որպես բակ մյուսի համար։
Այս տեղագրության շնորհիվ Խնձորեսկը նման էր հսկայական բազմահարկ շենքի, որի քարանձավային մուտքերը ծառայում էին որպես «պատուհաններ»։
Մարդիկ այստեղ ապրել են մինչև 1950-ական թվականները՝ ձեռքով ընդարձակելով տարածքները և դրանք վերածելով բնակարանների։ Այսօր քարանձավային քաղաքը գտնվում է Գորիսից ընդամենը 15 րոպե հեռավորության վրա (մեքենայով) և կարելի է հասնել խորը կիրճի վրայով երկար կախովի կամրջով անցնելով։ Երբ մառախուղը պատում է Խնձորեսկը, այն իսկապես ստանում է մի սարսափելի տեսք՝ ինչպես այլ դարաշրջանի ուրվական մի քաղաք։
Հետևեք NEWS.am STYLE-ին Facebook-ում, Twitter-ում և Instagram-ում
23:01, 24 սեպտեմբերի
Z սերունդը ցանկանում է սեքս, բայց վախենում է հետևանքներից. Ինչու են երիտասարդ ամերիկացիները ավելի ու ավելի հաճախ հրաժարվում սեռական հարաբերություններից22:31, 24 սեպտեմբերի
Պանիրը թույլատրելի է, կարագը՝ զգուշությամբ. գիտնականները պարզել են, թե որ ճարպոտ սննդամթերքներն են իսկապես առողջարար21:16, 24 սեպտեմբերի
Աթենքը մարտահրավեր է նետում Դուբային. Ինչպես է հին մայրաքաղաքը վերածվում հարուստ արտագաղթողների համար նոր դրախտի20:10, 24 սեպտեմբերի
Քրեական անցյալով շքեղություն. Cartier մատանիները, Hermès-ի և Louis Vuitton-ի պայուսակները սկանդալից հետո վաճառվում են 2.4 միլիարդ դոլարով19:29, 24 սեպտեմբերի

16:44, 24 սեպտեմբերի
«Մանչեսթեր Յունայթեդի» նախկին դարպասապահը զարմացրել է կրակոտ վերականգնողական ընթացակարգով16:19, 24 սեպտեմբերի
Բաց թևերը հանգեցրել են սկանդալի. դատավորը նկատողություն է արել փաստաբանին, իսկ կին գործընկերները վատաբանել են չափազանց բաց զգեստի համար15:16, 24 սեպտեմբերի
Bentley-ն ներկայացրել է իր առաջին «մատչելի» էլեկտրական ամենագնացը՝ Torcal-ը, 230,000 դոլարով14:53, 24 սեպտեմբերի
Համբույրներ, տնքոցներ և սեքսի իմիտացիա. Միլանում Diesel–ի շոուն ցնցել է հանդիսատեսին14:23, 24 սեպտեմբերի
Քիթ Հարինգտոնը կրկին խոսել է «Գահերի խաղի» Ջոն Սնոուի սփին-օֆֆի մասին. «Կա տարբերակ, որի դեպքում այն կարող է աշխատել»13:45, 24 սեպտեմբերի
«Երեխաները թաքնվել էին պահարաններում». Ջիգանը 10-ժամյա մղձավանջ է հրահրել՝ կրակոցներով և պատանդ վերցնելով էլիտար թաղամասում13:21, 24 սեպտեմբերի
Արքայազն Հարրին ԱԲ–ն անվանել է «գլխավոր շողոքորթ» և կոչ արել պաշտպանել երեխաներին դրանից