Այսօր Երևանը հաճախ քննարկվում է զարգացման, զբոսաշրջության, ներդրումների և կերպարի համատեքստում: Մարդիկ խոսում են նոր նախագծերի, քաղաքի ապրանքանիշի և այցելուների համար գրավչության մասին: Սակայն կա մեկ թեմա, որը, անկեղծ ասած, չի կարելի անտեսել. փողոցների համակարգային աղտոտումը կենցաղային աղբով: Եվ եթե հանեք «վատ գործող հանրային ծառայությունների» մասին սովորական կրկներգը, պարզ կդառնա, որ խնդրի զգալի մասը ստեղծում են հենց քաղաքի բնակիչները։

Բավական է ընդամենը մի քանի թաղամաս խորանալ, ոչ միայն Հանրապետության հրապարակի շրջակայքում, որպեսզի տեսնեք կրկնվող տեսարան. ծառերի տակ՝ տոպրակներ, աղբամանների մոտ՝ ծխախոտի մնացորդներ, նստարանների տակ՝ պլաստիկ շշեր, կոտրված տուփեր և նույնիսկ կահույք, որը «չէիք ուզենա դեն նետել», բայց դեմ չէիք լինի բակում դնելուն։

Ամենաարտահայտիչ տեսարանը. մարդ, որը կանգնած է աղբամանի մոտ, բառացիորեն կես մետր հեռավորության վրա, ավարտում է ծխախոտը և նետում այն դրանից դուրս: Ինչո՞ւ: Որովհետև «դա մեծ բան չէ»: Որովհետև «մեկ ծխախոտի մնացորդը ոչինչ է»: Որովհետև «բոլորն էլ դա անում են»: Այս «մեծ բան չէ» գաղափարները կազմում են կայուն քաղաքային նորմա։

Նույն տրամաբանությունը վերաբերում է նաև փոքր բաներին։ Երեխան չիպսերի տոպրակը վերջացնում է և այն նետում մայթեզրին։ Մոտակայքում գտնվող մեծահասակը չի մեկնաբանում, չի վերցնում այն, չի արձագանքում։ Որովհետև «կան փողոց մաքրողներ»։ Որովհետև «դա նրանց աշխատանքն է»։ Այս պահին ձևավորվում է սովորություն. փողոցը համատեղ տարածք չէ, այլ ոչ մեկի տարածքը, որտեղ պատասխանատվությունը միշտ ընկնում է ուրիշի վրա։ Եվ այսպես մենք դաստիարակում ենք նոր սերունդ, որը անկեղծորեն կհավատա, որ մաքրությունը ուրիշի պատասխանատվությունն է։

Եվ հետո նույն մարդիկ զայրացած գրառում են անում այն մասին, թե ինչպես է «քաղաքը կեղտոտվել»։ Իսկապե՞ս։ Դուք ինքներդ եք այդ աղբ թափել հինգ րոպե առաջ։ Քաղաքապետարանը չէր, որ նետեց ձեր ծխախոտի մնացորդը։ Եվրոպայից եկած զբոսաշրջիկը չէր, որ նետեց ձեր էներգետիկ ըմպելիքի տարան։

Խնդրի առանձին շերտ է՝ աղբը բակերում և պատշգամբներում։ Տոպրակ, որը «ժամանակավորապես» կախված էր ճաղաշարից, ապա թռչում է ներքև։ Մոխիր, որը թափահարվում է անցորդների գլխներին։ Քաղաքը բակ չէ, որտեղ կարող ես թափել ամբողջ աղբը։ Այն տարածքն է, որտեղ ապրում ես։ Դու շշեր չես նետում քո հյուրասենյակում։ Ինչո՞ւ է փողոցը քեզ համար կանոններից զերծ գոտի։

Այո, քաղաքային իշխանությունները պատասխանատու են։ Տոներից հետո քաղաքի կենտրոնը քիչ թե շատ կարգուկանոն է պահպանում, քանի որ կան զբոսաշրջիկներ, տեսախցիկներ և գեղեցիկ ռեպորտաժներ։ Բայց հեռացեք, այսպես կոչված, «Կասկադի» կամ Հյուսիսային պողոտայի շրջանից, և պատկերը կփոխվի։

Իշխանությունների պատասխանատվությունը այս պատմության մեջ նույնպես ակնհայտ է։ Կենտրոնական շրջաններից դուրս մաքրությունը անհավասար է։ Որոշ շրջաններում բավարար աղբամաններ չկան։ Աղբ թափելու համար տուգանքները կամ համակարգված չեն կիրառվում, կամ իրական զսպող գործոն չեն ստեղծում։ Տոներից հետո քաղաքի կենտրոնը մաքրվում է ավելի արագ, քան ծայրամասերը, ինչը ստեղծում է այն զգացողությունը, որ մաքրությունը հիմնականում կարևոր է այն վայրերում, որտեղ զբոսաշրջիկներն են հավաքվում։

Բայց նույնիսկ կատարյալ հանրային կոմունալ ծառայությունների դեպքում անհնար է քաղաքի կարգուկանոնը պահպանել, եթե բնակիչները շարունակում են ամեն օր անտեսել տարրական կանոնները։ Ոչ մի քաղաքապետարան չի կարող նշանակել տեսուչ յուրաքանչյուր մարդու համար, ով բացում է ջրի շիշ և նետում այն նստարանի տակ։

Կա մեկ այլ հարմար առասպել, որի ետևում հեշտ է թաքնվել. «Այցելուներն են աղբը թափում»։ Կամ «Անօթևան կենդանիներն են, ովքեր ամեն ինչ գողանում են»։ Կամ «Կոմունալ ծառայությունների աշխատողներն են, ովքեր լավ չեն մաքրում»։ Իսկապե՞ս։ Կենդանիները շշե՞ր են բացում և դեն նետում։ Զբոսաշրջիկները զանգվածաբար անձեռոցիկնե՞ր են նետում և ծխախոտի տուփեր դատարկում պատուհաններից։

Իսկ ի՞նչ կասեք հայկական տարօրինակ հակման մասին՝ փողոց տանել այն ամենը, ինչ իրենց այլևս պետք չէ, և պարզապես այնտեղ թողնել՝ հին սպորտային կոշիկներ, կոտրված աթոռ, փլուզված զգեստապահարան, ներքնակներ։ Սա քաղաքակիրթ վերամշակում չէ, սա պատուհանների տակ աղբանոց է։ Իրերը, որոնք կարելի էր նվիրաբերել, վերամշակել, տեսակավորել կամ կազմակերպված ձևով դեն նետել, պարզապես թողնվում են դրսում, «եթե ինչ-որ մեկին դրանք պետք գան»։ Դրանք չեն լինի։ Դրանք կգողանան, կպատռվեն և քամին կցրի ամբողջ թաղամասով մեկ։

Հայ տնային տնտեսուհիները հայտնի են մաքուր և կոկիկ տուն ունենալով՝ անկախ նրանից, թե որտեղ եք քայլում։ Այո՛, դուք ամեն օր մանրակրկիտ մաքրություն եք անում ձեր բնակարանում։ Դուք ծեծում եք ձեր երեխաներին՝ բազմոցի տակ քաղցրավենիքի փաթեթ նետելու համար։ Բայց Երևանը նույնպես ձեր տունն է։ Եվ եթե չեք կարողանում փաթեթը աղբամանը հասցնել, խնդիրը փողոց մաքրողների թիվը չէ։ Խնդիրը ձեր վերաբերմունքն է։

Եվ հատկապես զվարճալի է լսել նրանց, ովքեր ձևանում են կոկիկ, և արհամարհանքով հիշում են Հնդկաստանը կամ Բանգլադեշը՝ որպես «աղբի» խորհրդանիշներ։ Իմ հարցը ձեզ. եթե ձեր բակում ցրված են պայուսակներ, ներքնակներ, շշեր, կտրոններ և սննդի տուփեր, ինչո՞վ եք տարբերվում նրանցից, ովքեր Դելին և Դաքքան հասցրել են այդ վիճակին։

Քաղաքը սիրելը նշանակում է խոնարհվել և վերցնել մի կտոր թուղթ, աղբը տանել աղբաման և երեխային բացատրել, որ փողոցը աղբաման չէ։ Դա նման է ընկերոջը ասելուն, որը ծխախոտ է նետել։ Եվ, վերջիվերջո, դադարեք մեղադրելու ուրիշ մեկին փնտրելուց և նայեք ինքներդ ձեզ։

Կարող եք քաղաքապետարանից պահանջել նոր ծրագրեր, տեսախցիկներ և տուգանքներ՝ որքան ուզում եք... Եվ այո, պետք է պահանջեք։ Բայց ոչ մի համակարգ չի փրկի քաղաքը, եթե նրա բնակիչները հավատան, որ մաքրությունը իրենց պարտականությունը չէ։

Քաղաքն ամեն օր ավելի է կեղտոտվում փոքր, «աննշան» գործողությունների միջոցով։ Եվ եթե մենք, իսկապես, հոգ ենք տանում այս քաղաքի մասին, ժամանակն է պատասխանատվություն կրել դրա համար և մեր սերը ցույց տալ ոչ միայն Instagram-ում կամ Facebook-ում՝ լայքեր տալով շքեղ գրառումներին։

Պատմություններ Երևանի մասին։ Որովհետև քաղաքը հայելի է, և նրա բնակիչները այժմ արտացոլվում են դրանում։
Լիանա Աղաջանյան
Հետևեք NEWS.am STYLE-ին Facebook-ում, Twitter-ում և Instagram-ում
23:01, 28 օգոստոսի
Ժամանակից ու դարաշրջաններից դուրս․ կես միլիոն դոլար արժողությամբ ժամացույցը կաշխատի հազար տարի22:20, 28 օգոստոսի
Կատարյալ մանիպուլյատորներ. ինչու է հասարակությունն անպաշտպան թաքնված հոգեպաթների առջև21:31, 28 օգոստոսի
Փախուստ քաղաքակրթությունից. ինչու են մոլորակի ամենահարուստ մարդիկ հանգստավայրերի փոխարեն ընտրում անտառային խորքերն ու վայրի բնությունը20:19, 28 օգոստոսի
Բուրգունդի՝ այս աշնան ամենաշքեղ գունային թրենդը19:28, 28 օգոստոսի
Samsung-ը պարտավորվել է Swatch-ին վճարել 11.6 միլիոն դոլար՝ շքեղ ժամացույցների դիզայնի պատճենահանման համար16:16, 28 օգոստոսի
Հայտնաբերվել է Հիսուս Քրիստոսի «իսկական գերեզմանը» 2000 տարի ա՞նց15:49, 28 օգոստոսի
Սիդնի Սվինին՝ մերկ և մատը բերանում. դերասանուհին թողարկել է իր ամենապրովոկացիոն ներքնազգեստի գովազդը15:21, 28 օգոստոսի
Hermès-ը մետաքսե թելեր է հյուսում նոր Arceau ժամացույցի ցուցատախտակի մեջ14:37, 28 օգոստոսի
Քանյե Ուեսթը այս տարի չեղարկված համերգներից վաստակել է ավելի քան 25 միլիոն դոլար14:19, 28 օգոստոսի
«2002–ի նյարդային խանգարման ուրվականը». Ընկերները տագնապ են բարձրացնում Ջենիֆեր Լոպեսի խելահեղ մարաթոնի պատճառով13:17, 28 օգոստոսի
«Սա կեղտոտ հնարք է». Ջեյն Ֆոնդան քննադատել է Paramount-ին՝ Մարկ Ռուֆալոյին «լռեցնելու» փորձի համար՝ մեղադրելով հակասեմականության մեջ12:50, 28 օգոստոսի
«Միսս ԱՄՆ»–ի մասնակիցը պատմել է, թե ինչպես է նիհարել 77 կգ զվարճանքի այգում ամոթալի միջադեպից հետո