Հին հռոմեացիները անկեղծորեն հավատում էին, որ ճակնդեղը հզոր աֆրոդիզիակ է և այն նշանակում էին այն զույգերին, ում մոտ կիրքը բացակայում էր: Ավելի քան երկու հազար տարի անց այս համեստ արմատային բանջարեղենը (Beta vulgaris) մամուլում ավելի ու ավելի հաճախ անվանում են «բնական վիագրա»՝ պնդելով, որ այն օգնում է տղամարդկանց էրեկտիլ դիսֆունկցիայով և բարձրացնում է կանանց լիբիդոն, հաղորդում է Telegraph-ը։
Այնուամենայնիվ, մտերմության բարելավումը այս վառ բորդո գույնի բանջարեղենի միակ օգուտը չէ: Գիտնականները ճակնդեղը կանոնավոր կերպով օգտագործելը կապում են արյան ճնշման իջեցման, վարժությունների ժամանակ դիմացկունության բարձրացման, արյան շրջանառության բարելավման և նույնիսկ ուղեղի տարիքային վնասվածքներից պաշտպանության հետ։
«Ես սիրում եմ ճակնդեղը, քանի որ այն մատչելի է, բազմակողմանի և աներևակայելիորեն սննդարար է»,-ասում է սննդաբան Էմմա Բարդվելը, «Մանրաթելի էֆեկտը» գրքի հեղինակը: «Այն պարունակում է մանրաթել, ֆոլաթթու, մագնեզիում, վիտամին C, բետալաիններ (հզոր հակաօքսիդանտներ) և բնական նիտրատներ, որոնք բարելավում են արյան հոսքը»։
Եկեք ավելի մանրամասն քննարկենք սովորական ճակնդեղի ուժը
Բարելավում է սեռական առողջությունը
Ճակնդեղը իր ազդեցությունը վերարտադրողական համակարգի վրա պարտական է նիտրատների բացառիկ բարձր կոնցենտրացիային։
Այս բառը սովորաբար կապվում է վերամշակված մսի հետ (օրինակ՝ բեկոն), որտեղ նիտրատները ավելացվում են որպես պահպանիչ, ինչը մեծացնում է հաստ աղիքի քաղցկեղի առաջացման ռիսկը: Սակայն բույսերի նիտրատները մարմնում բավականին տարբեր կերպ են վարվում։
«Հակաօքսիդանտների շնորհիվ դրանք վերածվում են ազոտի օքսիդի, որը օգնում է արյան անոթներին թուլանալ և լայնանալ»,-բացատրում է Բարդվելը։
Առողջ շրջանառությունը սեռական ֆունկցիայի հիմքն է և՛ տղամարդկանց, և՛ կանանց մոտ: Ազոտի օքսիդը լայնացնում է արյան անոթները և բարելավում արյան շրջանառությունը ամբողջ մարմնում, այդ թվում՝ կոնքի օրգաններում։
Չնայած ճակնդեղի օգտագործումը էրեկտիլ դիսֆունկցիայի դեպքում հիմնավորող ապացույցները մնում են տեսական, մասնագետները տեսնում են հստակ տրամաբանություն: Լոնդոնի սննդի թերապիայի կլինիկայի հիմնադիր և սննդաբան Լորա Սաութերնը համաձայն է. «Էրեկցիայի խնդիրները հաճախ կապված են անոթային վատ առողջության հետ:
Նիտրատներ պարունակող սննդամթերքները օգնում են վերականգնել դրանց առաձգականությունը, քանի որ առանց լավ արյան հոսքի էրեկցիան ֆիզիկապես անհնար է»: Ի դեպ, պոտենցիայի դեմ հայտնի դեղամիջոցները գործում են նմանատիպ սկզբունքով՝ դրանք ուժեղացնում են ազոտի օքսիդի ազդեցությունը։
Կանանց մոտ կոնքի օրգաններ արյան հոսքի ավելացումը նպաստում է սեռական գրգռվածության ավելի արագ հասնելուն: Ավելին, ճակնդեղը պարունակում է բոր միկրոտարր, որը պահպանում է սեռական հորմոնների առողջ մակարդակը։
Իջեցնում է արյան ճնշումը
Հավանաբար ճակնդեղի ամենաապացուցված բժշկական գաղտնիքը դրա՝ արյան ճնշումը նորմալացնելու ունակությունն է: Եվ այստեղ կրկին գործում են նիտրատները:
Երբ մենք ճակնդեղ ենք ուտում, արտադրվող ազոտի օքսիդը ազդանշան է տալիս արյան անոթներին լայնանալու մասին: Արյունն ավելի հեշտ է հոսում, զարկերակային պատերի վրա ճնշումը նվազում է, և սրտի վրա ծանրաբեռնվածությունը նվազում է: Բազմաթիվ ուսումնասիրություններ հաստատում են, որ օրական 250 մլ ճակնդեղի հյութ խմելը (կամ մեկ 70 մլ կոնցենտրացված կոթ) կարող է զգալիորեն բարելավել հիպերտոնիայով տառապող մարդկանց կյանքը:
Բարձրացնում է դիմացկունությունը մարզումների ժամանակ
Ճակնդեղի հյութը պաշտամունքային արտադրանք է վազորդների, հեծանվորդների և տրիատլոնիստների շրջանում:
«Երբ արյան անոթները լայնանում են, մկանները ավելի արագ են ստանում թթվածին և սննդանյութեր մարզումների ժամանակ»,-ասում է Լորա Սաութերնը: Սա թույլ է տալիս մարզիկներին ավելի երկար և ավելի ինտենսիվ մարզվել, նախքան հոգնածության զգացումը կսկսվի:
2025 թվականի խոշոր գիտական ակնարկը պարզել է, որ ճակնդեղի հյութը զգալիորեն մեծացնում է VO2 max-ը (թթվածնի առավելագույն սպառումը) առողջ մեծահասակների մոտ և նաև բարելավում է արագընթաց վազքի արդյունավետությունը:
2025 թվականի մեկ այլ ուսումնասիրություն, որը հրապարակվել է «Սպորտային սննդի միջազգային ընկերության հանդես»-ում, պարզել է, որ մարզումից առաջ ճակնդեղի հյութ խմած լեռնագնացները ցուցաբերել են ավելի բարձր ցավի շեմ, բարելավված ճկունություն, դիմացկունություն և ուժ՝ համեմատած վերահսկիչ խմբի հետ։
Պաշտպանում է շագանակագեղձը
Որոշ հետազոտողներ կարծում են, որ ճակնդեղը նպաստում է շագանակագեղձի առողջությանը՝ իր հակաբորբոքային հատկությունների շնորհիվ։ Լաբորատոր փորձարկումները ցույց են տվել, որ ճակնդեղի միջուկում և տերևներում պարունակվող հակաօքսիդանտային միացությունները՝ բեթանինը և ապիգենինը, կարող են դանդաղեցնել շագանակագեղձի քաղցկեղի բջիջների աճը և տարածումը։ Մարդկանց վրա կլինիկական փորձարկումներ դեռևս չեն անցկացվել, բայց Լորա Սաութերնը շեշտում է. «Ճակնդեղի կանոնավոր օգտագործումը օգնում է պայքարել մարմնում քրոնիկ բորբոքման դեմ, որը բազմաթիվ քաղցկեղների առաջացման պատճառ է հանդիսանում»։
Օգնում է դեմենցիայի կանխարգելմանը
Ճակնդեղի և ուղեղի առողջության միջև կապը ակտիվորեն ուսումնասիրվում է, և գիտնականները մեծ հույսեր են կապում դրա հետ։
Քանի որ ազոտի օքսիդը բարելավում է արյան ընդհանուր շրջանառությունը, դա նաև ազդում է ուղեղի վրա։ Ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ նիտրատներով հարուստ սննդակարգ (ներառյալ ճակնդեղի հյութը) օգտագործող տարեց մեծահասակները բարելավում են միկրոօդափոխությունը և արյան հոսքը դեպի ճակատային բլթեր։ Այս հատվածները պատասխանատու են որոշումների կայացման, հիշողության և աշխատանքային գործառույթների համար և ամենաշատն են տուժում ծերացումից։
Ապացուցված է նաև, որ բեթանին գունանյութը, որը ճակնդեղին հաղորդում է հարուստ բորդո գույնը, կարող է խոչընդոտել
Ճակնդեղը կարող է կանխել բետա-ամիլոիդային վահանիկների՝ Ալցհայմերի հիվանդության ժամանակ ուղեղը քայքայող թունավոր սպիտակուցային կույտերի առաջացումը: Ճակնդեղը նաև պարունակում է ուրիդին, որը խթանում է նեյրոնների միջև նոր սինապսային կապերի առաջացումը։
Հիանալի է աղիների համար
Ճակնդեղը հարուստ է մանրաթելով, որը խթանում է պերիստալտիկան և ծառայում է որպես պրեբիոտիկ՝ սնունդ մեր մարմնում ապրող տրիլիոնավոր օգտակար մանրէների համար: Առողջ աղիքային միկրոբիոմը ուղղակիորեն կապված է ամեն ինչի հետ՝ ուժեղ իմունիտետից և լավ մարսողությունից մինչև կայուն նյութափոխանակություն և սրտի առողջություն։
Ինչպե՞ս ճիշտ ներառել ճակնդեղը ձեր սննդակարգում, եթե ձեզ դուր չի գալիս դրա հողային համը
Ճակնդեղը բոլորի սիրելին չէ իր բնորոշ հողային համի պատճառով: Սակայն այս համը կարելի է հեշտությամբ քողարկել։
Ավելացրեք թթվայնություն և ճարպ. Էմմա Բարդվելը խորհուրդ է տալիս համադրել ճակնդեղը բալզամիկ քացախի, կիտրոնի հյութի, հունական մածունի, թահինիի, ֆետա պանրի կամ այծի պանրի հետ։
Ավելացրեք վիտամին C. Ճակնդեղը ցիտրուսային մրգերի, բուլղարական պղպեղի կամ մաղադանոսի հետ ուտելը կօգնի բարելավել երկաթի կլանումը արմատային բանջարեղենից։
Թխում. Թխումը քայքայում է բարդ օսլաները, դարձնելով ճակնդեղը ավելի քաղցր, կորցնելով իր հում, հողային համը և ավելի հեշտ մարսվող։
Փորձարկեք կառուցվածքը. քերեք այն ասիական աղցանների մեջ, ավելացրեք հումուսի, սմութիների, սոուսների կամ թթու դրեք։
Կյանքի հնարք. Ճակնդեղ ուտելու ամենաառողջ ձևը այն հում վիճակում աղցանների մեջ ուտելն է կամ թարմ քամած հյութի (սմութի) տեսքով խմելը։
Սա պահպանում է ջերմության նկատմամբ զգայուն բոլոր վիտամինները։
Հետևեք NEWS.am STYLE-ին Facebook-ում, Twitter-ում և Instagram-ում
18:05, 6 սեպտեմբերի
«Գեղեցիկ կադրը դեռ կինո չէ». Հովհաննես Ղազարյանը՝ ռեժիսորի աչքի, դերասանի ազատության և ժամանակի մասին16:35, 6 սեպտեմբերի

15:57, 6 սեպտեմբերի
Էվիկն ու Յանն այսօր ամուսնանում են14:20, 6 սեպտեմբերի
Վազելին՝ կրեմի, դիմակի և բալզամի փոխարեն. կարո՞ղ է արդյոք մեկ միջոցը փոխարինել կոսմետիկ պարագաների կեսին12:20, 6 սեպտեմբերի
Հայկական ոճ. ճանապարհորդական գլամուր և քաղաքային շքեղություն11:35, 6 սեպտեմբերի


10:46, 6 սեպտեմբերի
Սիրված հիթեր և հայկական մոտիվներ. Սիրուշոն դարձավ Coca-Cola Fest 2026-ի բեմի գլխավոր աստղը10:30, 6 սեպտեմբերի
«Մարդիկ պետք է հասկանան, որ բժիշկներն էլ մարդ են». Դավիթ Տոնոյանը՝ բժշկության, բլոգինգի և այն թեմաների մասին, որոնցից ամաչում ենք խոսել09:00, 6 սեպտեմբերի
Հորոսկոպ. նշանների կարմիր դրոշները00:43, 6 սեպտեմբերի

22:46, 5 սեպտեմբերի
Իվետա Մուկուչյանը, Սուպեր Սաքոն ու Սարո Թովմասյանը երգել են Ալեն Սիմոնյանի հարսանիքին19:40, 5 սեպտեմբերի
Լյուիս Հեմիլթոնը գնել է իր երազանքի մեքենան՝ պաշտամունքային Ferrari F40-ը