• Նկարիչը թանգարանի անվտանգության աշխատակիցների ուշադրությունը շեղել է անպարկեշտ ձայների միջոցով, որպեսզի գաղտնի կերպով կախի Met Gala-ն քննադատող իր նկարը

  Մինչ աստղերը երազում են հայտնվել Met Gala-ի հյուրերի շարքում, նկարիչ Դեյվիդ Սեբաստիանը որոշել է միջոցառման պատմության մեջ իր անունը թողնել բոլորովին այլ կերպ…

• Ծաղկունք»-ի 10-ամյակը՝ Մոսկվայում․ երկու մեծամասշտաբ համերգային ծրագիր՝ մեկ հարթակում

  Հոկտեմբերի 25-ին Ռուսաստանի Դաշնության Մոսկվա քաղաքում կայացավ «Ծաղկունք» միջազգային 10-րդ հոբելյանական փառատոնը…

• Մոնա Լիզայի դեմքի ևս մեկ առեղծված․ գիտնականները բացահայտել են հոնքերի և թարթիչների բացակայության հնարավոր պատճառը

  Մոնա Լիզայի խորհրդավոր ժպիտը դարեր շարունակ հուզել է մարդկանց երևակայությունը, սակայն այժմ հետազոտողների ուշադրությունը գրավել է Լեոնարդո դա Վինչիի հայտնի դիմանկարի մեկ այլ առանձնահատկություն…

• Առաջին կինը, որը ստեղծում էր էրոտիկ նկարներ. Վերածննդի դարաշրջանի նկարչուհի Լավինիա Ֆոնտանայի պատմությունը

  Իր կենդանության օրոք նա համարվում էր տաղանդավոր դիմանկարիչ, որին վարձում էին ազդեցիկ կարդինալները, իսկ նրա նկարները զարդարում էին իտալական ազնվականության տները․․․

• Հայաստանի «Քարերի սիմֆոնիան» վերածվել է ֆանտաստիկ աշխարհի. 3D նկարիչը ստեղծել է բնական հուշարձանի թվային տարբերակը

  Հայկական «Քարերի սիմֆոնիան» ոգեշնչել է եռաչափ նկարիչ Արթուր Արթինյանին ստեղծել ֆանտաստիկ թվային տարածք՝ մոնումենտալ բազալտե սյուներով, ոսկե խորհրդանիշներով և կրակե դարպասներով․․․

• Գնված 30 դոլարով, վաճառված 1.3 միլիոն դոլարով. մոռացված նկարը դարձել է աճուրդի սենսացիա  

  Երբեմն իսկական գանձը թանգարանի կամ էլիտար պատկերասրահի կարիք չունի. հնաոճ իրերի բակում պատահական զբոսանքը բավական է: Ահա թե ինչպես է ամերիկացի նկարչուհի Գերտրուդ Աբերքրոմբիի փոքրիկ նկարը հայտնվել գնորդի ձեռքում, որը դրա համար վճարել է ընդամենը 30 դոլար: Մի քանի ամիս անց աշխատանքը աճուրդում վաճառվել է անհավանական 1.3 միլիոն դոլարով՝ սահմանելով համաշխարհային ռեկորդ նկարչուհու համար...

• 20,000 ֆունտ ստերլինգ արժողությամբ «Մադոննայի կրծկալը» կարող էր այրել երեխաներին. անսովոր քանդակները ստիպված են եղել թաքցնել արևից

  20,000 ֆունտ արժողությամբ արտասովոր գեղարվեստական ​​ինստալյացիան, որը տեղացիները համեմատում են Մադոննայի խորհրդանշական կոն կրծկալի հետ, ստիպված են եղել տեղափոխել այն բողոքներից հետո, որ մետաղական կառուցվածքը արևի տակ կարող էին այրել երեխաներին, հայտնում է Daily Mail-ը․․․

• Ռիմա Պիպոյանը՝ Գդանսկի միջազգային պարի փառատոնի ժյուրիի կազմում․ հայկական ժամանակակից պարը՝ միջազգային բեմում

  Սեպտեմբերի 12–20-ը Լեհաստանում անցկացվեց Գդանսկի ամենամյա միջազգային պարի 18-րդ փառատոնը, որի շրջանակում սեպտեմբերի 14–17-ը տեղի ունեցավ ժամանակակից պարի մենապարերի միջազգային մրցույթը...

Հսկայական աչքերով, անհամաչափ մեծ գլուխներով և երբեմն սպառնալից հայացքով աղջիկները ճապոնացի նկարիչ Յոսիտոմո Նարային դարձրել են ժամանակակից արվեստի ամենաճանաչելի դեմքերից մեկը։ Նրանք նման են մանկական մուլտֆիլմերի հերոսուհիների, սակայն նրանց աչքերում զայրույթ, միայնություն, տագնապ ու անհնազանդություն է կարդացվում։ Այսօր Նարայի կերպարները զարդարում են շապիկներ, սքեյթբորդներ ու շշեր, դառնում դաջվածքներ, իսկ բնօրինակ աշխատանքներն աճուրդներում վաճառվում են տասնյակ միլիոնավոր դոլարներով։

Նյու Յորքի David Zwirner պատկերասրահում բացված նոր ցուցահանդեսը կրկին ուշադրություն է հրավիրել նկարչի ինքնատիպ արվեստի վրա։ Սա վերջին գրեթե տասը տարվա ընթացքում Նարայի առաջին խոշոր անհատական ցուցադրությունն է Նյու Յորքում։ Նոյեմբերի 5-ին կայացած բացմանը երկրպագուների հերթը ձգվում էր երկու թաղամասի երկայնքով․ չնայած անձրևին՝ ոմանք սպասել են գրեթե մեկ ժամ։

Ցուցահանդեսում ներկայացված է տարբեր տարիների շուրջ 100 աշխատանք՝ թղթի պատառիկների վրա արված փոքրիկ էսքիզներից մինչև մեծածավալ կտավներ ու քանդակներ։ Ընդգրկված են ինչպես նոր գործեր, այնպես էլ ստեղծագործություններ, որոնք նախկինում երբեք չեն ցուցադրվել հանրությանը։

Զուգահեռաբար Վաշինգտոնում՝ Հիրշհորն թանգարանի քանդակների պուրակում, բացվել է նկարչի մոնումենտալ աշխատանքների ցուցադրությունը։ Ամենաբարձր քանդակի բարձրությունը հասնում է մոտ չորս մետրի։

Վտանգավոր բնավորությամբ սրտառուչ դեմքեր

Առաջին հայացքից Նարայի կերպարները զվարճալի և նույնիսկ հուզիչ են թվում։ Սակայն մանկական արտաքինի հետևում բոլորովին այլ հույզեր են թաքնված։ Նրանք կարող են նյարդայնացած, ձանձրացած, շփոթված, հանդուգն կամ բացահայտ չարացած երևալ։ Ոմանք ձեռքում դանակներ ու կացիններ են պահում, մյուսները՝ մարտահրավեր նետող ժեստեր անում։

Հետպատերազմյան և ժամանակակից ճապոնական արվեստի մասնագետ, համադրող Միկա Յոսիտակեն կարծում է, որ հերոսուհիների թվացյալ քնքշությունը յուրօրինակ քողարկում է։ Հսկայական աչքերը ոչ միայն ճանաչելի են դարձնում կերպարները, այլև երբեմն արտահայտում են սառնություն, ագրեսիա և թաքնված դիմադրություն։

Փորձագետի կարծիքով՝ Նարան գիտակցաբար կոտրում է աղջիկների ու կանանց կերպարների վերաբերյալ ընդունված կարծրատիպերը։ Նրա հերոսուհիները չեն ձգտում լինել հարմարվող, անվնաս և բացառապես գեղեցիկ։

Ինքը՝ նկարիչը, իր կերպարներն ընկալում է որպես յուրօրինակ ինքնադիմանկարներ՝ սեփական զգացմունքների ու ապրումների արտացոլում։

Մանկություն, ռոք երաժշտություն և Ճապոնիայի պատմություն

Նարան ծնվել է 1959 թվականին Ճապոնիայի հյուսիսում գտնվող Աոմորի պրեֆեկտուրայում։ Նրա մանկությունն անցել է մեծ քաղաքներից հեռու՝ ձյունածածկ բնապատկերների, բնության և ավանդական պատմությունների միջավայրում։ Նրա գեղարվեստական լեզվի ձևավորման գործում մեծ դեր է խաղացել երաժշտությունը․ դեռ մանուկ հասակում նա լսում էր ամերիկյան ռադիոհաղորդումներ՝ իր համար բացահայտելով ֆոլկը, քանթրին և սոուլը։

1980-ականների վերջին նկարիչը տեղափոխվեց Գերմանիա և ուսում ստացավ Դյուսելդորֆի գեղարվեստի ակադեմիայում։ Այդ շրջանն էլ ավելի խորացրեց նրա արվեստի քաղաքական ու սոցիալական շեշտադրումները։

Նրա գործերում արտացոլվում են Ճապոնիայի հետպատերազմյան պատմությունը, միայնության զգացումը, անարդարության ու ավերածությունների հետ կապված ապրումները։ 2019 թվականին նա ստեղծեց «Stop the Bombs» կտավը՝ հանդես գալով պատերազմի և բռնության դեմ։ Ավելի ուշ այդ պատկերն օգտագործվեց դիզայներ Ստելլա ՄաքՔարթնիի հետ համագործակցության շրջանակում։

2011 թվականին «Ֆուկուսիմա-1» ատոմակայանում տեղի ունեցած աղետը նույնպես իր կնիքը թողեց նրա արվեստի վրա։ Տասնյակ հազարավոր մարդկանց իրենց տներից զրկած ողբերգությունից հետո Նարան սկսեց փորձարկումներ անել կավով։ Հիրշհորն թանգարանի տնօրենի պաշտոնակատար Աարոն Սիտոյի խոսքով՝ այդ նյութի հետ աշխատանքը նկարչի համար դարձավ պարզ, գրեթե թերապևտիկ գործողություններին վերադառնալու միջոց։

Միլիոնավոր դոլարներ արժեցող կտավներ և Z սերնդի երկրպագուները

Նարայի առևտրային հաջողությունը վաղուց դուրս է եկել պատկերասրահների սահմաններից։ Նրա կերպարները հայտնվել են երաժշտական ալբոմների շապիկներին, այդ թվում՝ Shonen Knife և R.E.M. խմբերի, ինչպես նաև դարձել նորաձևության ու դիզայներական նախագծերի մաս։

Նկարչի ամենաթանկարժեք գործերից մեկը «Knife Behind Back» կտավն է, որտեղ պատկերված է մռայլ դեմքով և թիկունքում դանակ թաքցրած մի աղջիկ։ 2019 թվականին այն աճուրդում վաճառվեց 24,94 միլիոն դոլարով՝ սահմանելով Նարայի ստեղծագործությունների աճուրդային գնի նոր ռեկորդ։

Հատկապես անսպասելի էր նկարչի մեծ ժողովրդականությունը Z սերնդի շրջանում։ Երիտասարդ երկրպագուները գնում են նրա նկարներով իրեր, դաջվածքներ անում և այլ քաղաքներից ու երկրներից ժամանում նրա ցուցահանդեսներին։

Լոս Անջելեսում բնակվող բովանդակություն ստեղծող Ամանդա Քուաշն առաջին անգամ Նարայի գործերին ծանոթացել է 2021 թվականին՝ Լոս Անջելեսի շրջանի արվեստի թանգարանում կազմակերպված հետահայաց ցուցադրության ժամանակ։ COVID-19 համավարակից հետո նա իրեն միայնակ ու օտարված էր զգում, ուստի նկարչի հուզական կերպարները նրան հատկապես հոգեհարազատ թվացին։ Այսօր նա արդեն երկու դաջվածք ունի՝ Նարայի կերպարներով։

Նյույորքցի դաջվածքի վարպետ Կամիլա Դուարտեն նույնպես պատմել է, որ Նարայի հերոսուհիների պատկերներով դաջվածքներ է արել ավելի քան մեկ տասնյակ հաճախորդների՝ հիմնականում երիտասարդ կանանց։

Համադրող Յոսիտակեի խոսքով՝ նկարչի արվեստը գրավում է նոր սերնդին, քանի որ կարողանում է առանց ավելորդ պաճուճանքի խոսել խոցելիության, ներքին լարվածության և բարդ զգացմունքների մասին։ Մի աշխարհում, որտեղ գրեթե ամեն ինչ վերածվում է ապրանքի ու բրենդի, նրա աշխատանքները պահպանում են անկեղծության և անկախության շունչը։

Ինչո՞ւ այս աղջիկները դուրս չեն գալիս նորաձևությունից

Նարայի հաջողությունը միայն ինքնատիպ տեսողական ոճով չէ պայմանավորված։ Նրա կերպարները միաժամանակ թվում են անպաշտպան ու ուժեղ, անմեղ ու վտանգավոր։ Նրանք կարծես արտահայտում են այն, ինչ մարդը միշտ չէ, որ կարողանում է բառերով ձևակերպել՝ գրգռվածություն, վախ, միայնություն և պայքարելու ցանկություն։

Հենց այդ պատճառով էլ նրա արվեստը մնում է արդիական տարբեր սերունդների համար։ Նկարների արտաքին պարզության հետևում հուզական խորություն է թաքնված, որում յուրաքանչյուր դիտող կարող է ճանաչել սեփական ապրումները։

Յոսիտոմո Նարայի ցուցահանդեսը Նյու Յորքի David Zwirner պատկերասրահում կգործի մինչև 2026 թվականի դեկտեմբերի 12-ը, իսկ Վաշինգտոնի Հիրշհորն թանգարանի պուրակում տեղադրված մոնումենտալ քանդակները հնարավոր կլինի տեսնել մինչև 2027 թվականի նոյեմբերի 7-ը։

Հետևեք NEWS.am STYLE-ին Facebook-ում, Twitter-ում և Instagram-ում