Մարդը առաջին հերթին հոգի է. Նարինե Գրիգորյան

Թատրոնը՝ որպես ներշնչանքի աղբյուր․ Մարիկա Դովլաթբեկյանը՝ բեմից դուրս

Աիդա Կարապետյանի ու ամուսնու՝ Արամի սիրո պատմությունը. ծանոթությունից մինչև անսպասելի ամուսնություն

Մարդիկ կան՝ վատ բաներ են մեր հետևից ասում, մարդիկ կան՝ ուրախանում են. Հելոուինը` Հայաստանում

VIDEO. Սոս Ջանիբեկյանը, Լուիզա Ներսիսյանը, Դիանա Մալենկոն և Լևոն Հախվերդյանը՝ սիրային քառանկյունու կիզակետում

Ինչպես Նարեին դիմավորեցին «Զվարթնոց» օդանավականում՝ «Մանկական Եվրատեսիլում» հաղթանակից հետո. երգչուհու էմոցիաները

Թեմա կա. ո՞ւմ մասին է Աստղիկ Սաֆարյանը մտածում գիշերվա 2-ին և ո՞ւմ է տեսնում որպես «Երկու աստղի» հաջորդ զույգ

Օսկար Ուայլդի «Սալոմեն»՝ Երևանի դրամատիկական թատրոնի նոր հարթակում

Կանանց զուգարանից՝ հասարակության հայելի. «Toilet կանանց համար»

Մանկությանս տիկնիկը կուզեի վերադարձնել

Armenia Marriott-ում կրկին համաշխարհային գաստրոնոմիկ շոու է՝ Le Petit Chef-ը վերադարձել է Երևան

Երբևէ ասե՞լ եք «Ես քեզ սիրում եմ»՝ իրականում այդպես չզգալով

«The Last Breath». Սևան Շահմիրյանը հանդիսատեսին է ներկայացնում իր երաժշտական աշխարհը

Լողազգեստով լուսանկարներ. ազատ ինքնարտահայտո՞ւմ, թե՞ չափի զգացում

Կարմիր խնձորը… Արդյո՞ք այն դեռ ակտուալ է

Տղամարդիկ ուժեղ չեն. դերասանուհի Մարի Գրիգորյան

Մեկնարկեց «Ոսկե ծիրան» Երևանի 23-րդ միջազգային կինոփառատոնը

Արսեն Ալբարյան․ բեմի լույսերի տակ՝ զգացմունքների, ընտրությունների ու անկեղծության մասին

Հրաժարում շքեղությունից՝ հանուն գոյատևման․ ինչո՞ւ են միլիարդատերերն ու Թոմ Հենքսը մեկնում անապատ՝ իրենց տոկունությունը փորձելու

19:26, 16 նոյեմբերի

Աշխարհի ամենահարուստ մարդիկ լիցքաթափվելու համար գնալով ավելի հաճախ են անսովոր տարբերակ ընտրում․ հինգաստղանի հյուրանոցների, մասնավոր վիլլաների և սպա-հանգստավայրերի փոխարեն նրանք ուղևորվում են Յուտա նահանգի անապատ, որտեղ ստիպված են մոռանալ սովորական հարմարավետության մասին և սովորել գոյատևել գրեթե զրոյից։ Այստեղ չկան անձնական խոհարարներ, փափուկ մահճակալներ և անգամ բջջային հեռախոսներ։ Կա միայն խստաշունչ բնություն, ծանր փորձություններ և բացառապես սեփական ուժերին ապավինելու անհրաժեշտություն։

Նման հանգստի ամենաարտասովոր վայրերից մեկը դարձել է Boulder Outdoor Survival School-ը (BOSS)՝ գոյատևման դպրոցը, որը հիմնադրվել է 1968 թվականին։ Դրա ծրագրերը գրավում են ունևոր ձեռնարկատերերի, խոշոր ընկերությունների ղեկավարների և համաշխարհային աստղերի։ Դպրոցի հրահանգիչներին դիմած հայտնիների թվում է նաև դերասան Թոմ Հենքսը, որը պատրաստվում էր «Լքվածը» (Cast Away) ֆիլմի նկարահանումներին։ Դպրոցի մասնագետներն անգամ աշխատել են նկարահանման հրապարակում՝ օգնելով գոյատևման տեսարանները հնարավորինս արժանահավատ դարձնել։

BOSS-ը գտնվում է Յուտա նահանգի փոքրիկ Բոուլդեր քաղաքի մոտակայքում։ Դրա բազան բոլորովին նման չէ էլիտար քաղաքամերձ ակումբի․ մի քանի պարզ շինություն, յուրտեր, ճյուղերից պատրաստված ծածկեր և խմելու ջրի աղբյուր։ Մասնակիցները քնում են ավազի վրա՝ ծածկվելով ընդամենը մեկ վերմակով, իսկ հրահանգիչներն ապրում են վրաններում կամ սեփական ֆուրգոններում։ Միլիոնատերերի համար այստեղ որևէ արտոնություն նախատեսված չէ։

Դպրոցի փիլիսոփայությունը ձևակերպված է չափազանց պարզ․ «Իմանալ ավելին, կրել ավելի քիչ»։ Մասնակիցներին սովորեցնում են կողմնորոշվել տեղանքում, կրակ ստանալ, կացարաններ կառուցել, մաքրել ջուրը և օգտագործել բնական ռեսուրսները։ Ընդ որում, գլխավոր նպատակը ոչ այնքան գոյատևման հմտություններին տիրապետելն է, որքան սեփական հոգեբանական կայունությունը ստուգելը, անորոշությանը դիմակայել սովորելը և ներսում այնպիսի ուժեր բացահայտելը, որոնց մասին մարդը նախկինում գաղափար անգամ չի ունեցել։

The Times-ի լրագրող Դիանա Մաքլինը որոշել է անձամբ անցնել Wilderness Navigator երկշաբաթյա դասընթացը։ Արշավից առաջ նրանից վերցրել են հեռախոսն ու ժամացույցը, իսկ կոսմետիկայից, լապտերներից և նավիգացիոն ժամանակակից սարքերից օգտվելն արգելվել է։ Դպրոցը չի թույլատրում անգամ տեղորոշման հատուկ սարքեր կրել։ Արտակարգ իրավիճակների դեպքում մասնակիցները թողնում են իրենց կոշիկների ներբանների դրոշմը, որպեսզի հնարավոր լինի նրանց գտնել հետքերով։

Առաջին օրերն իսկական փորձություն էին։ Մասնակիցները ստիպված էին յուրացնել կոորդինատները, որոշել հորիզոնի կողմերը, օգտվել կողմնացույցից և կողմնորոշվել աստղերով։ Նրանք սովորում էին սոճու փշերից անկողին պատրաստել, մաքրել առվակների ջուրը, դանակ գործածել և պոնչոյից ու պարակորդից (ամուր նեյլոնե պարան) ժամանակավոր ծածկեր կառուցել։ Ցնցուղ չկար, իսկ լվացվել թույլատրվում էր խիստ սահմանափակումներով՝ բնական ջրային աղբյուրները չաղտոտելու համար։

Օրերն անցնում էին անտառներով, մարգագետիններով և քարքարոտ լանջերով հյուծիչ արշավների մեջ։ Ամենածանր փորձություններից մեկը անծանոթ տեղանքում կողմնորոշվելն էր․ մասնակիցները պետք է ինքնուրույն երթուղիներ գծեին, ապա առաջնորդեին խմբին։ Լրագրողը խոստովանել է, որ երբեմն կասկածում էր՝ կկարողանա՞ արդյոք դիմանալ մինչև ծրագրի ավարտը։

Եվ սա գովազդային պատմության պարզապես տպավորիչ դրվագ չէ։ Ոմանք իսկապես լքում են դպրոցը ժամանակից շուտ։ Մի մասը չի դիմանում ընտանիքի կարոտին, մյուսները չեն կարողանում հաղթահարել միայնությունը ինքնուրույն արշավների ժամանակ։ Տնօրենի տեղակալ Փերի Թանկրեդիի խոսքով՝ մասնակիցներից մեկը հեռացել է զուտ այն պատճառով, որ իրեն պակասում էր էլեկտրոնային փոստը։ Դեպքեր են եղել, երբ ծրագիրը կիսատ են թողել անգամ նախկին զինվորականները։

Հրահանգիչներից մեկը պատմել է մեկ այլ ուշագրավ դեպքի մասին․ միլիարդատերերից մեկը, որին փորձությունները չափազանց ծանր են թվացել, ուսապարկում արբանյակային հեռախոս է թաքցրած եղել և անապատ է կանչել իր անձնական ուղղաթիռը։ Սակայն նման պատմությունները չեն փոխում BOSS-ի սկզբունքները․ երթուղու վրա բոլորը հավասար են՝ անկախ բանկային հաշվի պարունակությունից։ Ինչպես բացատրում էր դպրոցի նախկին տնօրեն Ջեյ Քարսոնը, ամպրոպը մարդուն չի շրջանցի միայն այն պատճառով, որ նա կես միլիարդ դոլարի կարողություն ունի։

Քարսոնն ինքն էլ այդ դասընթացն անցել է 2021 թվականին։ Ավելի ուշ նա դարձել է հրահանգիչ և դպրոցում ձեռք բերած հոգեբանական տոկունությունն է համարում այն գործոնը, որն իրեն օգնել է հաղթահարել ծանր անձնական կորուստը․ 2025 թվականի անտառային հրդեհների ժամանակ Լոս Անջելեսում գտնվող նրա տունն ամբողջությամբ այրվել էր։

Այդուհանդերձ, էքստրեմալ արշավները գրավում են ոչ միայն միլիարդատերերին ու բիզնեսի ղեկավարներին։ «Չարլիի հրեշտակները» ֆիլմի նկարահանումներից առաջ դպրոցում իրենց յոթնօրյա դասընթացն են անցել Դրյու Բերիմորը, Լյուսի Լյուն և Քեմերոն Դիասը։ BOSS-ի ծրագրերը նախատեսված են պատրաստվածության տարբեր մակարդակների համար և կարող են տևել մեկ շաբաթից մինչև 28 օր։ Ամենաերկարատև արշավը համարվում է ֆիզիկապես ամենաբարդը։

The Times-ի լրագրողը նկարագրել է նաև իր ճամփորդության գագաթնակետը՝ չորսօրյա միայնակ արշավը։ Մասնակիցներին երթուղու վրա թողնում էին առանց հրահանգիչների, և նրանք ստիպված էին ինքնուրույն ճանապարհ գտնել, ջուր հայթայթել և գիշերակաց կազմակերպել։ Մաքլինն ընկել է հորդառատ անձրևների տակ, հաղթահարել զառիթափ լանջեր, շփոթվել ուղենիշների հարցում և բազմիցս կասկածել՝ արդյոք ճի՞շտ է որոշել իր գտնվելու վայրը։ Գիշերը նրա կացարանի մոտ խշշում էին մանր կրծողները՝ փորձելով հասնել սննդի պաշարներին։

Սակայն հենց միայնությունը, որն ի սկզբանե վախեցնող էր թվում, ի վերջո դարձավ նրա ամենաարժեքավոր տպավորություններից մեկը։ Առանց ժամացույցի ու հեռախոսի նա աստիճանաբար դադարեց մտահոգվել ժամանակի մասին և սովորեց ինքնուրույն որոշումներ կայացնել։ Վերջին օրը լրագրողին հաջողվեց ինքնուրույն գտնել պայմանավորված հանդիպման վայր տանող ճանապարհը և մասնակիցներից առաջինը հասնել վերջնագծին։

Շրջանավարտների և հրահանգիչների կարծիքով՝ նման արշավների գլխավոր արժեքը խարույկ վառելու կամ ծածկ կառուցելու հմտությունը չէ։ Դրանք օգնում են մարդուն բացահայտել ներքին խիզախությունը, սովորել խուճապի չմատնվել անհայտության առջև և հասկանալ, թե ինչի է նա ընդունակ իր սովորական կյանքի սահմաններից դուրս։

Դպրոցը շարունակում է զարգացնել իր ծրագրերը, այդ թվում՝ հատուկ արշավներ կանանց համար։ 2027 թվականին նախատեսված է 14 օր տևողությամբ առանձին կանացի արշավ։ Նույն տարվա համար Wilderness Navigator դասընթացի արժեքը սահմանված է 4380 եվրո, իսկ կանանց դաշտային արշավինը՝ 4280 եվրո։

Կարծես թե համաշխարհային էլիտայի որոշ ներկայացուցիչների համար այսօր իսկական շքեղությունը ոչ թե էլ ավելի մեծ հարմարավետություն ստանալն է, այլ դրանից ժամանակավորապես լիովին հրաժարվելու հնարավորությունը՝ ստուգելու համար, թե արդյոք կկարողանան յոլա գնալ առանց այն ամենի, ինչին այդքան սովոր են։


Հետևեք NEWS.am STYLE-ին Facebook-ում, Twitter-ում և Instagram-ում





  • Related News



@NEWSam_STYLE

  • Archive
Search