Իր նոր՝ «Նորաձևություն և քաղաքականություն. իշխանության դրսևորումները» գիրք-էսսեում իսպանացի գիտնական Անա Վելասկո Մոլպեսերեսը նորաձևությունը դիտարկում է ոչ թե որպես մակերեսային երևույթ, այլ որպես լիարժեք քաղաքական գործիք, որի միջոցով իշխանությունը դարեր շարունակ ձևավորել է իր կերպարը և հաստատել օրինականություն, գրում է El Pais-ը։
Տեքստում մեջբերված վառ օրինակներից մեկը վերաբերում է Մելանյա Թրամփի՝ 2018 թվականին աֆրիկյան երկրներ կատարած այցին։ Այդ ժամանակ ԱՄՆ առաջին տիկինը քննադատության կենտրոնում էր հայտնվել սաֆարի սաղավարտով՝ աքսեսուար, որը պատմականորեն կապված է եվրոպական գաղութատիրության հետ։ Ավելի ուշ, Եգիպտոսում, նա հայտնվեց պանամա գլխարկով, ինչը, նույնպես, առաջացրեց նրա զգեստապահարանում քաղաքական և մշակութային խորհրդանիշների մեղադրանքների ալիք։ Մելանյան ինքը կոչ արեց կենտրոնանալ իր մարդասիրական օրակարգի վրա, այլ ոչ թե հագուստի, սակայն, ինչպես ընդգծում է հեղինակը, հենց հագուստն էր, որը դարձավ մեկնաբանության հիմնական օբյեկտը։
Ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ նման իրավիճակները պատահական չեն. նորաձևությունը պատմության ընթացքում քաղաքական ներկայացման մաս է կազմել։ Վելասկո Մոլպեսերեսը պնդում է, որ իշխանությունը միշտ պահանջել է տեսողական ներկայացում, և հագնված մարմինը դարձել է կարգավիճակի և հիերարխիայի ցուցադրման հիմնական ձևը։
Էսսեյում հատուկ ուշադրություն է դարձվում գույներին՝ որպես իշխանության կրողներ: Հին ժամանակներում խեցգետնից արդյունահանվող մանուշակագույնը իշխող էլիտաների խորհրդանիշն էր՝ Հռոմից մինչև միջնադարյան եկեղեցական հիերարխիաներ: Հետագայում այս նույն գույներն ու կոդերը փոխեցին իրենց իմաստները. սպիտակը և մանուշակագույնը դարձան սուֆրաժիստների խորհրդանիշներ, իսկ մանուշակագույնը կիրառվեց Իսպանիայի Հանրապետական կուսակցության խորհրդանիշում։
Հեղինակը հետևում է, թե ինչպես են զգեստապահարանի տարրերը իշխանության համակարգից անցել բողոքի համակարգի: Այսպիսով, կանանց սանրվածքները, որոնք նախկինում ընկալվում էին որպես համեստության և կրոնականության խորհրդանիշներ, 20-րդ դարում վերածվեցին ազատության և արդիականության խորհրդանիշների, իսկ գլխարկների անհետացումը զանգվածային մշակույթից կապված է կինոյի ազդեցության հետ։
Հեղափոխական Ռուսաստանում, ինչպես նշվում է էսսեում, նկարիչներն ու դիզայներները փորձեցին ստեղծել նոր «պրոլետարական նորաձևություն»՝ ֆունկցիոնալ, երկրաչափական և զուրկ դեկորատիվ շքեղությունից: Սակայն, հետագայում խորհրդային արդյունաբերությունը կրկին ընկավ արևմտյան նորաձևության ազդեցության տակ, ներառյալ Իվ Սեն Լորանի և Դիորի գեղագիտությունը, ցույց տալով մշակութային փոխանակման անխուսափելիությունը նույնիսկ գաղափարապես փակ համակարգերում։
Առանձին վերլուծության շերտ է հատկացված աքսեսուարներին՝ որպես քաղաքական նշիչներ: Պետական առաջնորդների կողմից կրվող զարդարված զգեստները, զարդերը, կրծքանշանները, կոկադները և նույնիսկ արևային ակնոցները դառնում են իշխանության հանրային կերպարի մաս: Հեղինակը այս համատեքստում ներառում է նաև ժամանակակից քաղաքական խորհրդանիշներ, այդ թվում՝ «Make America Great Again» քարոզարշավի կարգախոսներով գլխարկներ՝ մատնանշելով դրանց շարունակականությունը տեսողական քարոզչության պատմական ձևերի հետ։
Ուսումնասիրությունն ավարտվում է հիմնական գաղափարով. հագուստը պարզապես գեղագիտություն չէ, այլ լեզու, որի միջոցով իշխանությունը, բողոքը և հասարակությունը անընդհատ երկխոսության մեջ են մտնում: Այն կարող է միաժամանակ լինել ճնշման գործիք և ազատագրման միջոց, էլիտար կոդեքս և զանգվածային կարգախոս: Եվ հենց սա է պատճառը, ինչպես նշում է հեղինակը, որ քաղաքականության մեջ երբեք «չեզոք զգեստապահարան» չկա. արտաքին տեսքի վերաբերյալ յուրաքանչյուր որոշում անխուսափելիորեն դառնում է հայտարարություն:
Հետևեք NEWS.am STYLE-ին Facebook-ում, Twitter-ում և Instagram-ում
23:01, 9 հոկտեմբերի
Ինչո՞ւ են միլիարդատերերը այդքան շատ երեխաներ ունենում, եթե պատրաստ չեն անձամբ մեծացնել նրանց22:21, 9 հոկտեմբերի
Սիլիկոնյան հովտի միլիարդատերերը երազում են ծերացումը կանխելու մասին. մարդկանց վրա առաջին փորձը խոստումնալից է21:18, 9 հոկտեմբերի
Արգենտինայի համը Երևանի սրտում. դեսպանատունը ներկայացրեց գինիներ, որոնք արժե փորձել20:30, 9 հոկտեմբերի
Հայաստանի «Քարերի սիմֆոնիան» վերածվել է ֆանտաստիկ աշխարհի. 3D նկարիչը ստեղծել է բնական հուշարձանի թվային տարբերակը19:29, 9 հոկտեմբերի
Միլիարդատեր Մայքլ Դելի կինը ցնցել է սոցիալական ցանցերը իր տեսքով․ նրան համեմատել են «պլաստմասե տիկնիկի» հետ16:26, 9 հոկտեմբերի
Առանց շաքարի գազավորված ըմպելիք, թե՞ ջուր. ուսումնասիրությունը պարզել է, թե որ ըմպելիքն է ավելի արդյունավետ քաշի կորստի համար15:37, 9 հոկտեմբերի
Մայքլ Ջեքսոնի «Thriller» տեսահոլովակի բաճկոնը կարող է վաճառվել 10 միլիոն դոլարով15:12, 9 հոկտեմբերի
Քանյե Ուեսթը 20 միլիոն դոլար է վաստակել Սանկտ Պետերբուրգում չեղարկված համերգներից14:33, 9 հոկտեմբերի
Քիմ Քարդաշյանը փորձել է Էլիզաբեթ Թեյլորի պաշտամունքային թիկնոցը. 74,500 դոլարանոց վինտաժային կերպարը կհայտնվի «All's Fair»–ի նոր եթերաշրջանում14:14, 9 հոկտեմբերի
Մարկ Ցուկերբերգի քույրը ցնցել է սոցիալական ցանցերը եղբոր հետ իր արտասովոր նմանությամբ13:20, 9 հոկտեմբերի
Ինը ամիս առանց սեքսի և մրցակից Քոբի Բրայանտի. Մայքլ Դուգլասը բացահայտել է Քեթրին Զետա-Ջոնսի հետ իր սիրավեպի մանրամասները12:40, 9 հոկտեմբերի
Սթիվեն Սփիլբերգը ֆիլմ կնկարահանի մաֆիայի լեգենդար ղեկավար Սեմի Գրավանոյի՝ Ջոն Գոտիի դավաճանի մասին