Հինգ հազար տարին կարող է թվալ անսահման հեռավոր անցյալ։ Սակայն երբեմն տասնհինգ րոպեն բավական է, որ այդ անցյալը դադարի լինել աբստրակցիա։ Հենց սա է առաջարկում «Լյանչժուի դարաշրջան․ Ծիսական կարգի աշխարհը» ցուցահանդեսը, որն այժմ ցուցադրվում է Հայաստանի նկարիչների միության ցուցասրահներում և նվիրված է Չինաստանի ամենահին քաղաքակրթություններից մեկին։
Պարզվում է, որ հինգ հազար տարի առաջ, երբ Նեղոսի և Ինդոսի հովիտներում նոր էին ձևավորվում մեծ պետություններ, ժամանակակից Չինաստանի տարածքում արդեն գոյություն ուներ զարգացած կառավարման համակարգով, մեծածավալ հիդրավլիկ կառույցներով և սեփական ծիսական մշակույթով քաղաք։

Ճանապարհորդությունը սկսվեց իրական հնագիտական գտածոներով։ Հայտնաբերված առաջին առարկաները նեֆրիտից ցուններ (ծիսական անոթներ), գավազաններ, սանրեր, զարդեր և այլ առարկաներ էին, որոնք հայտնաբերվել էին Լյանչժուի թագավորական դամբարաններում։ Դրանցից շատերը մի ժամանակ պատկանել են իշխող վերնախավի անդամներին և օգտագործվել են հին պետության հասարակական կարգը սահմանող ծեսերի ժամանակ։

Մոտիկ զննումը բացահայտեց նրբագեղ փորագրություններ, պարուրաձև նախշեր, առասպելական արարածների պատկերներ և խորհրդանիշներ, որոնք հինգ հազար տարի առաջ արտացոլում էին մարդկանց պատկերացումները իշխանության, աշխարհի կառուցվածքի և հոգևոր կյանքի մասին։ Ցուցանմուշների թվում էր Ֆանշան լեռան վրա գտնվող թագավորական դամբարանում հայտնաբերված հազվագյուտ ծիսական գավազանը, ինչպես նաև այլ նեֆրիտային առարկաներ, որոնք վկայում էին դամբարանի տիրոջ բացառիկ բարձր կարգավիճակի մասին։
Ցուցահանդեսի առանձին բաժինը նվիրված է թագավորական դամբարաններին և Յաոշանի խորանին։ Հնագետները այստեղ հայտնաբերել են 13 թաղում և երկուսուկես հազարից ավելի առարկաներ, որոնց մեծ մասը պատրաստված է նեֆրիտից։ Այս գտածոները թույլ են տվել գիտնականներին ավելի լավ հասկանալ Լյանչժու հասարակության կառուցվածքը և ծեսերի կարևորությունը Չինաստանի ամենահին քաղաքակրթություններից մեկի կյանքում։

Հնագիտական գտածոներն ուսումնասիրելուց հետո հաջորդ կանգառը վիրտուալ իրականության սենյակն է, որտեղ դուք կճանապարհորդեք հինգ հազար տարի ընդամենը տասնհինգ րոպեում։ Ճանապարհորդությունը բաժանված է երեք «գլուխների»։ Առաջին գլուխը՝ «Քաղաքակրթության ակունքները», ձեզ տանում է 1936 թվական, երբ կատարվեցին առաջին հնագիտական հայտնագործությունները։ Հայտնաբերված առաջին կավագործական իրերից մինչև Լյանչժոու քաղաքակրթության աշխարհին բացահայտման պահը, այցելուները ականատես են լինում դրա վերագտնմանը և ապրում են նույն ճանապարհորդությունը, ինչ հետազոտողները։

Երկրորդ գլխում երթուղին անցնում է նեֆրիտի արհեստանոցով, ծիսական արահետով, և տանում դեպի Մոջյաոշան հարթակ՝ հին քաղաքի գլխավոր ծիսական կառույցը, որտեղ կատարվում էին ամենակարևոր ծեսերը։
Վերջին գլուխը՝ «Ծեսը միավորում է աշխարհը», առաջարկում է Լյանչժոուի թռչնի թռիչքը:
Տասնհինգ րոպե առաջ ձեր աչքերի առաջ ապակու ետևում փոքրիկ նեֆրիտային արտեֆակտներ էին։ Հիմա, յուրաքանչյուրի ետևում, կարող եք տեսնել մի ամբողջ քաղաք, դրա մարդկանց, ծեսերը և հինգ հազար տարվա պատմությունը։ Հենց սա է այն զգացողությունը, որը դուք պահպանում եք
Լյանչժուն ուսումնասիրելուց հետո։ Ցուցահանդեսը բաց կլինի Հայաստանի նկարիչների միությունում՝ մինչև օգոստոսի 31-ը։
Լիանա Աղաջանյան
Հետևեք NEWS.am STYLE-ին Facebook-ում, Twitter-ում և Instagram-ում
23:01, 11 նոյեմբերի
Ոսկի պարունակող 2 հազար դոլարանոց քսուք․ The Times-ն առանձնացրել է մաշկը խոնավեցնող լավագույն լյուքս դասի միջոցները22:19, 11 նոյեմբերի
«Տղամարդիկ ամեն ինչի պատրաստ են՝ հանուն սանտիմետրերի». BBC-ի վավերագրական ֆիլմը բացահայտել է առնանդամի մեծացման ինդուստրիայի հակառակ կողմը21:21, 11 նոյեմբերի
«Ուզում եմ ջենթլմեն լինել». Ջուդ Բելինգհեմը խոստովանել է, որ չի կարողանում պատրաստել և մեքենա վարել20:35, 11 նոյեմբերի
Հինգ տարվա գաղտնի սեր և հարսանիք վրացի օպերային երգչի հետ. Լիխտենշտայնի արքայադուստրն ամուսնացել է19:17, 11 նոյեմբերի
Տղամարդու լիբիդոն կարող է միլիարդներ արժենալ. ինչու է Nvidia-ի ղեկավարի սիրավեպը վերածվել համաշխարհային խնդրի18:21, 11 նոյեմբերի
«Ձեր կյանքի ամենաերկար և ամենագեղեցիկ հաղթանակը թող ձեր սերը լինի». Նազենի Հովհաննիսյան18:20, 11 նոյեմբերի
Քննարկում և ստորագրման արարողություն «ՌեԱ» փառատոնի շրջանակում․ Սերժ Ավետիքյանին նաև հանձնվել է հատուկ մրցանակ17:15, 11 նոյեմբերի
18-րդ անգամ իրականություն դարձավ Երևանի Շեքսպիրյան միջազգային թատերական փառատոնը16:25, 11 նոյեմբերի
Թանկարժեք բույրեր՝ մատչելի գնով. Zara-ն թողարկել է YSL-ի, Baccarat Rouge-ի և Tom Ford-ի պաշտամունքային օծանելիքների բյուջետային տարբերակները15:40, 11 նոյեմբերի
Maserati-ն Դուբայում կկառուցի 1.1 մլրդ դոլարանոց կղզի. 849 շքեղ բնակարան, մասնավոր լողափեր և մեկ անսպասելի մանրուք15:15, 11 նոյեմբերի
4 մլն դոլարի շքեղություն և չորս շաբաթ ծովում. Mercedes-Maybach-ը ստեղծում է լողացող ակումբ էլիտայի համար14:43, 11 նոյեմբերի
Max Mara-ն որոշել է կանանց հագցնել ամեն օր. նորաձևության հսկան թողարկել է նոր ապրանքանիշ՝ մինչև 465 դոլար գներով