Հինգ հազար տարին կարող է թվալ անսահման հեռավոր անցյալ։ Սակայն երբեմն տասնհինգ րոպեն բավական է, որ այդ անցյալը դադարի լինել աբստրակցիա։ Հենց սա է առաջարկում «Լյանչժուի դարաշրջան․ Ծիսական կարգի աշխարհը» ցուցահանդեսը, որն այժմ ցուցադրվում է Հայաստանի նկարիչների միության ցուցասրահներում և նվիրված է Չինաստանի ամենահին քաղաքակրթություններից մեկին։
Պարզվում է, որ հինգ հազար տարի առաջ, երբ Նեղոսի և Ինդոսի հովիտներում նոր էին ձևավորվում մեծ պետություններ, ժամանակակից Չինաստանի տարածքում արդեն գոյություն ուներ զարգացած կառավարման համակարգով, մեծածավալ հիդրավլիկ կառույցներով և սեփական ծիսական մշակույթով քաղաք։

Ճանապարհորդությունը սկսվեց իրական հնագիտական գտածոներով։ Հայտնաբերված առաջին առարկաները նեֆրիտից ցուններ (ծիսական անոթներ), գավազաններ, սանրեր, զարդեր և այլ առարկաներ էին, որոնք հայտնաբերվել էին Լյանչժուի թագավորական դամբարաններում։ Դրանցից շատերը մի ժամանակ պատկանել են իշխող վերնախավի անդամներին և օգտագործվել են հին պետության հասարակական կարգը սահմանող ծեսերի ժամանակ։

Մոտիկ զննումը բացահայտեց նրբագեղ փորագրություններ, պարուրաձև նախշեր, առասպելական արարածների պատկերներ և խորհրդանիշներ, որոնք հինգ հազար տարի առաջ արտացոլում էին մարդկանց պատկերացումները իշխանության, աշխարհի կառուցվածքի և հոգևոր կյանքի մասին։ Ցուցանմուշների թվում էր Ֆանշան լեռան վրա գտնվող թագավորական դամբարանում հայտնաբերված հազվագյուտ ծիսական գավազանը, ինչպես նաև այլ նեֆրիտային առարկաներ, որոնք վկայում էին դամբարանի տիրոջ բացառիկ բարձր կարգավիճակի մասին։
Ցուցահանդեսի առանձին բաժինը նվիրված է թագավորական դամբարաններին և Յաոշանի խորանին։ Հնագետները այստեղ հայտնաբերել են 13 թաղում և երկուսուկես հազարից ավելի առարկաներ, որոնց մեծ մասը պատրաստված է նեֆրիտից։ Այս գտածոները թույլ են տվել գիտնականներին ավելի լավ հասկանալ Լյանչժու հասարակության կառուցվածքը և ծեսերի կարևորությունը Չինաստանի ամենահին քաղաքակրթություններից մեկի կյանքում։

Հնագիտական գտածոներն ուսումնասիրելուց հետո հաջորդ կանգառը վիրտուալ իրականության սենյակն է, որտեղ դուք կճանապարհորդեք հինգ հազար տարի ընդամենը տասնհինգ րոպեում։ Ճանապարհորդությունը բաժանված է երեք «գլուխների»։ Առաջին գլուխը՝ «Քաղաքակրթության ակունքները», ձեզ տանում է 1936 թվական, երբ կատարվեցին առաջին հնագիտական հայտնագործությունները։ Հայտնաբերված առաջին կավագործական իրերից մինչև Լյանչժոու քաղաքակրթության աշխարհին բացահայտման պահը, այցելուները ականատես են լինում դրա վերագտնմանը և ապրում են նույն ճանապարհորդությունը, ինչ հետազոտողները։

Երկրորդ գլխում երթուղին անցնում է նեֆրիտի արհեստանոցով, ծիսական արահետով, և տանում դեպի Մոջյաոշան հարթակ՝ հին քաղաքի գլխավոր ծիսական կառույցը, որտեղ կատարվում էին ամենակարևոր ծեսերը։
Վերջին գլուխը՝ «Ծեսը միավորում է աշխարհը», առաջարկում է Լյանչժոուի թռչնի թռիչքը:
Տասնհինգ րոպե առաջ ձեր աչքերի առաջ ապակու ետևում փոքրիկ նեֆրիտային արտեֆակտներ էին։ Հիմա, յուրաքանչյուրի ետևում, կարող եք տեսնել մի ամբողջ քաղաք, դրա մարդկանց, ծեսերը և հինգ հազար տարվա պատմությունը։ Հենց սա է այն զգացողությունը, որը դուք պահպանում եք
Լյանչժուն ուսումնասիրելուց հետո։ Ցուցահանդեսը բաց կլինի Հայաստանի նկարիչների միությունում՝ մինչև օգոստոսի 31-ը։
Լիանա Աղաջանյան
Հետևեք NEWS.am STYLE-ին Facebook-ում, Twitter-ում և Instagram-ում
14:34, 2 հոկտեմբերի
«Ես կսպանեի նրան». փեսան խորանի մոտ հարսնացուին դիմել է նրա քրոջ անունով՝ ապշեցնելով հյուրերին14:16, 2 հոկտեմբերի
Քրիստինա Ագիլերան վերստեղծել է Lady Marmalade իր պաշտամունքային կերպարը13:18, 2 հոկտեմբերի
Միլիոնավոր հետևորդներ ունեցող TikTok-ի աստղը խոստովանել է, որ կյանքում երբեք գիրք չի կարդացել12:32, 2 հոկտեմբերի
ԴՆԹ թեստը անհավանական ընտանեկան գաղտնիք է բացահայտել. տղամարդը պարզել է, որ իր կենսաբանական հայրը Գրեմմի հնգակի մրցանակակիր է12:16, 2 հոկտեմբերի
Մեգան Ֆոքսը նկարահանվել է պոտենցիան բարձրացնող բաց գովազդում և կոչ է արել խախտել սեքսուալ տաբուները11:44, 2 հոկտեմբերի
Ադրիանա Լիման զարմացրել է երկրպագուներին իր ծայրահեղ նիհարությամբ՝ Victoria's Secret-ի ցուցադրությունից առաջ11:20, 2 հոկտեմբերի
«Սկեսրայրը պետք է լինի առաջինը». Արքայադուստր Դիանայի եղբայրը բացահայտել է Դոդի Ֆայեդի հոր կողմից անպատշաճ սեռական ոտնձգությունը10:55, 2 հոկտեմբերի
Արա Աբրահամյանի որդին լքել է Անաստասիա Ռեշետովային՝ իմանալով, որ նա հղի է մեկ այլ տղամարդուց10:31, 2 հոկտեմբերի
Հոլի Բերիին մեղադրում են իր 12-ամյա որդուն խեղդամահ անելու մեջ. Դերասանուհին զրկվել է խնամակալությունից09:00, 2 հոկտեմբերի
ՀՈԿՏԵՄԲԵՐԻ 2-Ի ՁԵՐ ՌՈՄԱՆՏԻԿ ՀՈՐՈՍԿՈՊԸ23:01, 1 հոկտեմբերի
Մոնիկա Բելուչին բացահայտում է իր սլացիկ կազմվածքի գաղտնիքները՝ մակարոնեղեն, գինի և նվազագույն ֆիզիկական վարժություններ22:28, 1 հոկտեմբերի
90-ամյա տղամարդը իր անթերի ոճի շնորհիվ դարձել է սոցիալական ցանցերի աստղ