Հինգ հազար տարին կարող է թվալ անսահման հեռավոր անցյալ։ Սակայն երբեմն տասնհինգ րոպեն բավական է, որ այդ անցյալը դադարի լինել աբստրակցիա։ Հենց սա է առաջարկում «Լյանչժուի դարաշրջան․ Ծիսական կարգի աշխարհը» ցուցահանդեսը, որն այժմ ցուցադրվում է Հայաստանի նկարիչների միության ցուցասրահներում և նվիրված է Չինաստանի ամենահին քաղաքակրթություններից մեկին։
Պարզվում է, որ հինգ հազար տարի առաջ, երբ Նեղոսի և Ինդոսի հովիտներում նոր էին ձևավորվում մեծ պետություններ, ժամանակակից Չինաստանի տարածքում արդեն գոյություն ուներ զարգացած կառավարման համակարգով, մեծածավալ հիդրավլիկ կառույցներով և սեփական ծիսական մշակույթով քաղաք։

Ճանապարհորդությունը սկսվեց իրական հնագիտական գտածոներով։ Հայտնաբերված առաջին առարկաները նեֆրիտից ցուններ (ծիսական անոթներ), գավազաններ, սանրեր, զարդեր և այլ առարկաներ էին, որոնք հայտնաբերվել էին Լյանչժուի թագավորական դամբարաններում։ Դրանցից շատերը մի ժամանակ պատկանել են իշխող վերնախավի անդամներին և օգտագործվել են հին պետության հասարակական կարգը սահմանող ծեսերի ժամանակ։

Մոտիկ զննումը բացահայտեց նրբագեղ փորագրություններ, պարուրաձև նախշեր, առասպելական արարածների պատկերներ և խորհրդանիշներ, որոնք հինգ հազար տարի առաջ արտացոլում էին մարդկանց պատկերացումները իշխանության, աշխարհի կառուցվածքի և հոգևոր կյանքի մասին։ Ցուցանմուշների թվում էր Ֆանշան լեռան վրա գտնվող թագավորական դամբարանում հայտնաբերված հազվագյուտ ծիսական գավազանը, ինչպես նաև այլ նեֆրիտային առարկաներ, որոնք վկայում էին դամբարանի տիրոջ բացառիկ բարձր կարգավիճակի մասին։
Ցուցահանդեսի առանձին բաժինը նվիրված է թագավորական դամբարաններին և Յաոշանի խորանին։ Հնագետները այստեղ հայտնաբերել են 13 թաղում և երկուսուկես հազարից ավելի առարկաներ, որոնց մեծ մասը պատրաստված է նեֆրիտից։ Այս գտածոները թույլ են տվել գիտնականներին ավելի լավ հասկանալ Լյանչժու հասարակության կառուցվածքը և ծեսերի կարևորությունը Չինաստանի ամենահին քաղաքակրթություններից մեկի կյանքում։

Հնագիտական գտածոներն ուսումնասիրելուց հետո հաջորդ կանգառը վիրտուալ իրականության սենյակն է, որտեղ դուք կճանապարհորդեք հինգ հազար տարի ընդամենը տասնհինգ րոպեում։ Ճանապարհորդությունը բաժանված է երեք «գլուխների»։ Առաջին գլուխը՝ «Քաղաքակրթության ակունքները», ձեզ տանում է 1936 թվական, երբ կատարվեցին առաջին հնագիտական հայտնագործությունները։ Հայտնաբերված առաջին կավագործական իրերից մինչև Լյանչժոու քաղաքակրթության աշխարհին բացահայտման պահը, այցելուները ականատես են լինում դրա վերագտնմանը և ապրում են նույն ճանապարհորդությունը, ինչ հետազոտողները։

Երկրորդ գլխում երթուղին անցնում է նեֆրիտի արհեստանոցով, ծիսական արահետով, և տանում դեպի Մոջյաոշան հարթակ՝ հին քաղաքի գլխավոր ծիսական կառույցը, որտեղ կատարվում էին ամենակարևոր ծեսերը։
Վերջին գլուխը՝ «Ծեսը միավորում է աշխարհը», առաջարկում է Լյանչժոուի թռչնի թռիչքը:
Տասնհինգ րոպե առաջ ձեր աչքերի առաջ ապակու ետևում փոքրիկ նեֆրիտային արտեֆակտներ էին։ Հիմա, յուրաքանչյուրի ետևում, կարող եք տեսնել մի ամբողջ քաղաք, դրա մարդկանց, ծեսերը և հինգ հազար տարվա պատմությունը։ Հենց սա է այն զգացողությունը, որը դուք պահպանում եք
Լյանչժուն ուսումնասիրելուց հետո։ Ցուցահանդեսը բաց կլինի Հայաստանի նկարիչների միությունում՝ մինչև օգոստոսի 31-ը։
Լիանա Աղաջանյան
Հետևեք NEWS.am STYLE-ին Facebook-ում, Twitter-ում և Instagram-ում
23:01, 8 սեպտեմբերի
Մեկ ամբողջ տարի շքեղ նավի վրա. 56,000 ֆունտ ստեռլինգ արժողությամբ կռուիզը, որը կընդգրկի ամբողջ աշխարհը՝ Ալյասկայից մինչև Զանզիբար22:23, 8 սեպտեմբերի
Այգու քմահաճ արիստոկրատը. ճապոնական թխկու խնամքի հիմնական կանոնները՝ անթերի կարմիր գույնի համար21:27, 8 սեպտեմբերի
Միլիարդատերերի շրջանում դարավոր ծառեր գնելը նոր միտում է դարձել20:30, 8 սեպտեմբերի
Խանդ՝ պիքսելների հանդեպ․ սոցիալական ցանցերում վեճեր են սկսվել GTA 6-ի «ռոմանտիկ» առանձնահատկությունների շուրջ19:30, 8 սեպտեմբերի
Վալենտինո Շոտտին Fantini-ի պատմությունը ներկայացրեց Հայաստանում19:15, 8 սեպտեմբերի
Արյուն, ոսկորներ և Դրակուլա. հնաոճ վամպիրների որսի հավաքածուն հայտնվել է առցանց աճուրդում16:32, 8 սեպտեմբերի
Բեռլինից երեք տղամարդ ամուսնանում են իրար հետ, բայց նրանց միջև սեքս չկա. «Մենք պարզապես շատ ենք սիրում իրար»16:28, 8 սեպտեմբերի
Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախումբը սկսում է 21-րդ համերգաշրջանը․ «Մեր նպատակն է Հայաստանը ներկայացնել աշխարհի մշակութային քարտեզում»15:39, 8 սեպտեմբերի
Ֆիբի Բրիջերսը ցնցել է Վենետիկը իր չսափրված ոտքերով15:20, 8 սեպտեմբերի
Թերի Հեթչերը կդառնա նոր Միրանդա Փրիստլի. «Հուսահատ տնային տնտեսուհիներ» սերիալի աստղը կգրավի պոդիումը «Սատանան կրում է Պրադա» մյուզիքլում14:41, 8 սեպտեմբերի
Միլիոնատեր Էնդրյու Գարֆիլդը պատերազմ է հայտարարել միլիարդատերերի դեմ և անմիջապես ծաղրի առարկա դարձել համացանցում14:36, 8 սեպտեմբերի
Արթուր Խաչենցը հայր է դարձել․ ի՞նչ հետաքրքիր անուն է նա ընտրել դստեր համար