• Գեղեցկություն՝ անակնկալով. գիտնականները երկարացված թարթիչների տակ մանրադիտակային տզեր են հայտնաբերել

  Telegraph-ի հաղորդմամբ՝ նոր ուսումնասիրության համաձայն՝ կանայք, ովքեր պարբերաբար թարթիչներ են կրում, մեծ հավանականությամբ կարող են ունենալ մանրադիտակային տզեր…

• Կանանց 80%-ը սխալ չափսի կրծկալ է ընտրում. Ահա, թե ինչպես դա կարող է վնասել ձեր կրծքին և մեջքին

  Երկար օրվանից հետո կրծկալը հանելը կյանքի փոքր հաճույքներից մեկն է․․․

• Քնի անսպասելի թշնամի. ո՞ր սննդամթերքներն են առաջացնում անքնություն և սարսափելի մղձավանջներ

  Քնելուց առաջ հանգստանալու համար մեկ բաժակ տաք կաթ խմելը կարող է լինել անքնության հիմնական պատճառը․․․

• Ինչու երբեք չպետք է շորտեր կամ կիսաշրջազգեստ հագնել ինքնաթիռում. խորհուրդ բորտուղեկցորդուհուց

  Բորտուղեկցորդուհիները կարևոր նախազգուշացում ունեն բոլոր ուղևորների համար. անձնական հիգիենայի համար ինքնաթիռում երբեք մի՛ հագեք հագուստ, որը բացում է ձեր ոտքերը, գրում է The Independent-ը․․․

• Լուսանկարը՝ որպես թերապիա․ Ինչպես է մեկ կադրը վեր հանում մարդու ներքին զգացողություններն ու ի՞նչն է դառնում կնոջ ցածր ինքնագնահատականի պատճառը

  Օգոստոսի 19-ը նշվում է որպես Լուսանկարչության միջազգային օր...

• Ինչո՞ւ է տղամարդկանց «արժանապատվության» չափսը փոքրանում մարզումներից հետո, և, արդյոք, պե՞տք է խուճապի մատնվել

  Ամռանը որոշ տղամարդիկ ամեն ինչ կանեն՝ կատարյալ կազմվածք և տեսողական ծավալ ստանալու համար՝ սկսած մարզասրահում ծանր մարզումներից մինչև ֆիլերների ներարկումներ․․․

• Ինչպես հոր՝ չիպսերի հանդեպ սերը կարող է ազդել երեխայի գեր փորիկի վրա

  Տարածված կարծիք կա, որ ապագա երեխայի առողջությունն ու քաշը ամբողջությամբ կախված են հղիության ընթացքում մոր սննդակարգից․․․

• Սուրճի իդեալական քանակը՝ ըստ տարիքի. ինչու 50-ից բարձր տարիքում ավելի շատ պետք է սուրճ խմել, քան 20 տարեկանում

  Սուրճը վաղուց ի վեր ավելին է, քան պարզապես առավոտյան արթնանալու, քնի պակասի դեմ պայքարելու և կենտրոնացումը բարելավելու միջոց․․․

Մրգերով և բանջարեղենով հարուստ սննդակարգը վաղուց է կապվում հիշողության բարելավման հետ: Այժմ իսպանացի գիտնականները հայտնաբերել են ևս մեկ հնարավոր կապ. սովորական լոլիկը կարող է ազդել ուղեղի աշխատանքի վրա, և դրա համար պատասխանատու կարող է լինել հզոր հակաօքսիդանտ լիկոպենը։

Իսպանացի հետազոտողները ուսումնասիրել են լոլիկի ազդեցությունը առողջ միջին տարիքի անհատների ճանաչողական գործառույթի վրա: Մասնակիցները, որոնք երեք ամիս շարունակ օրական սպառել են 35 գրամ լոլիկի մածուկ՝ մի փոքր ավելի, քան երկու ճաշի գդալ, ցույց են տվել բարելավված ընտրողական ուշադրություն և ասոցիատիվ հիշողություն՝ երկու անկապ առարկաների, ինչպիսիք են անունը և դեմքը, միջև կապը հիշելու ունակություն։

«Որքանով տեղյակ ենք, սա առաջին կլինիկական ուսումնասիրությունն է, որը կապում է հակաօքսիդանտ լիկոպենի մակարդակի փոփոխությունները ուղեղի ֆունկցիոնալ կապի փոփոխությունների հետ», - նշում են Antioxidants ամսագրում հրապարակված ուսումնասիրության հեղինակները։

Ուսումնասիրությանը մասնակցել են 42 առողջ մեծահասակներ: Նրանք բաժանվել են երկու խմբի. մեկը ստացել է լոլիկի մածուկ, իսկ մյուսը՝ սահմանափակվել լիկոպենով հարուստ սննդամթերքներով, այդ թվում՝ լոլիկով, ձմերուկով, պապայայով, գրեյպֆրուտով և գուավայով։

Բոլոր մասնակիցները ենթարկվել են ճանաչողական թեստեր, իսկ 14-ը լրացուցիչ ենթարկվել են ուղեղի սկանավորման։ Այս սկանավորումները բացահայտել են ուղեղի խոշոր ցանցերի միջև կապերի հնարավոր փոփոխություններ։

Լոլիկի մածուկի խումբը ոչ միայն ուներ լիկոպենի, այլև BDNF-ի՝ ուղեղից ստացված նեյրոտրոֆիկ գործոնի (BDNF) բարձր մակարդակ, որը սպիտակուց է և օգնում է նեյրոններին աճել, կապեր ձևավորել և աջակցել նեյրոպլաստիկությանը և հիշողությանը։

Սկանավորումները նաև բացահայտել են ուշադրության և ճանաչողական գործառույթի համար պատասխանատու ուղեղի հատվածների գործունեության փոփոխություններ։ Հետազոտողները ենթադրում են, որ լոլիկի օգտագործումը կարող է նպաստել ուղեղի խոշոր ցանցերի ֆունկցիոնալ վերակազմակերպմանը՝ բարձրացնելով դրանց արդյունավետությունը և հարմարվողականությունը։

Գիտնականները նաև հայտնաբերել են լիկոպենի ընդունման, BDNF մակարդակի և ուղեղի կապի փոփոխությունների միջև զուգահեռ կապ, որը կարող է վկայել «ուղեղի ֆունկցիոնալ վերակազմակերպման մասին լոլիկի օգտագործումից հետո»։

Արդյունքները կրկնում են ավելի վաղ կատարված ուսումնասիրությունը. կարոտինոիդներով հարուստ լոլիկի փոշու վրա հիմնված արտադրանքի ութ շաբաթյա օգտագործումը կապված էր տարեց մեծահասակների մոտ տեղեկատվության մշակման արագության, ուշադրության և աշխատանքային հիշողության բարելավման հետ։

Այնուամենայնիվ, հետազոտողները ընդգծում են, որ դեռևս հնարավոր չէ եզրակացնել, որ լիկոպենն է ազդեցության պատճառը։ Լոլիկը պարունակում է բազմաթիվ վիտամիններ և այլ հակաօքսիդանտներ, որոնք նույնպես կարող էին ազդել արդյունքների վրա։

Լիկոպենն ինքնին նախկինում կապված է եղել որոշակի հիվանդությունների, այդ թվում՝ շագանակագեղձի և թոքերի քաղցկեղի, ինչպես նաև սրտանոթային և լյարդի հիվանդությունների ավելի ցածր ռիսկի հետ։

Այնուամենայնիվ, նոր ուսումնասիրությունը չի ապացուցում պատճառահետևանքային կապը կամ չի հաստատում, որ լոլիկն ուղղակիորեն բարելավում է ուղեղի գործառույթը։ Անհրաժեշտ են ավելի լայնածավալ, երկարաժամկետ ուսումնասիրություններ՝ որոշելու համար, թե արդյոք պոտենցիալ ճանաչողական ազդեցությունը պահպանվում է ժամանակի ընթացքում։

Հետևեք NEWS.am STYLE-ին Facebook-ում, Twitter-ում և Instagram-ում