Սոցիալական ցանցերում ժամերով սքրոլինգ անելը կարող է շատ ավելի լուրջ առողջական հետևանքներ ունենալ, քան ընդունված է ենթադրել։ Մի խոշոր գիտական ուսումնասիրություն կապել է էկրանի չափազանց օգտագործումը հոգեկան առողջության խնդիրների պատճառով կյանքի կրճատման հետ։
Գիտնականները հաշվարկել են, որ էկրանի առջև անցկացրած ժամանակը կարող է պատասխանատու լինել հոգեկան առողջության խանգարումների պատճառով աշխարհում կորցրած գրեթե 2.8 միլիոն տարվա կյանքի համար։ Սմարթֆոնների և այլ սարքերի օրական երկու ժամից ավելի օգտագործումը կապված է վատ հոգեկան առողջության և դեպրեսիայի ռիսկի բարձրացման հետ։
Հետազոտողները ենթադրում են, որ պատճառներից մեկն այն է, որ էկրանի առջև անցկացրած չափազանց ժամանակը փոխարինում է քունը, ֆիզիկական ակտիվությունը և դեմ առ դեմ շփումները։ Ավելին, օգտատերերը անընդհատ ենթարկվում են սոցիալական հարթակների գործառույթների, որոնք հատուկ մշակված են նրանց ուշադրությունը հնարավորինս երկար պահելու համար։
Instagram-ում և TikTok-ում սքրոլինգ անելը կարող է նաև կապված լինել ամբողջ աշխարհում ճարպակալման պատճառով կորցրած մոտավորապես 240,000 տարվա կյանքի հետ։
Այս տպավորիչ գնահատականները ներկայացված են էկրանի օգտագործման բացասական հետևանքներին նվիրված լայնածավալ գիտական ուսումնասիրության մեջ։ Ուսումնասիրությունը հիմնված է մոտ 9 միլիոն երիտասարդների տվյալների վրա։
Հեղինակավոր The Lancet բժշկական ամսագրում հրապարակված ուսումնասիրության հեղինակները Եվրոպայի, Հյուսիսային Ամերիկայի և Ասիայի համալսարանների մասնագետների միջազգային թիմ են: Գիտնականները առօրյա կյանքի թվայնացման աճը կապում են երիտասարդների շրջանում հոգեկան առողջության խնդիրների, քնի խանգարումների և ֆիզիկական անգործության աճի հետ։
Մասնագետները վերլուծել են 121 նախորդ ուսումնասիրությունների արդյունքները և գտել են հետևողական կապ թվային մեդիայի խնդրահարույց, կախվածություն առաջացնող օգտագործման և առողջական մի շարք խնդիրների միջև: Դրանք ներառում են անհանգստություն, դեպրեսիա, քնի խանգարումներ և նյարդա-զարգացման խանգարումներ, այդ թվում՝ ուշադրության դեֆիցիտի և աուտիզմի համախտանիշ (ADHD) և աուտիզմ:
Գիտնականները նաև մեղադրել են տեխնոլոգիական ընկերություններին գլոբալ առողջությունը արդյունավետորեն առաջնահերթ համարելու մեջ և կոչ են արել «համակարգված գլոբալ գործողություններ» ձեռնարկել՝ հնարավոր վնասը նվազեցնելու համար: Մասնավորապես, հետազոտողները կարծում են, որ անհրաժեշտ է բացահայտել թվային հարթակների որոշակի «կախվածություն առաջացնող» առանձնահատկությունների օգտագործողների առողջության վրա ազդեցության մասին տեղեկատվությունը:
«Թվային մեդիայի օգտագործումը այժմ դարձել է մանկության և երիտասարդների կյանքի անբաժանելի մասը», - ասել է պրոֆեսոր Իլոնա Քիքբուշը, որը ղեկավարել է Lancet-ի ակնարկը: «Կառավարությունները թույլ են տվել տեխնոլոգիական ընկերություններին սահմանել իրենց սեփական կանոնները, ինչը հանգեցրել է ուշադրություն գրավելու և տվյալներ հավաքելու վրա կառուցված բիզնես մոդելների ի հայտ գալուն, մինչդեռ առողջությունը դարձել է երկրորդական մտահոգություն»։
Թվային տեխնոլոգիաները այժմ գրեթե անընդհատ ներկայություն են երիտասարդների կյանքում։ Երեխաները ավելի ու ավելի վաղ տարիքից հասանելիություն են ստանում սմարթֆոններին և սոցիալական ցանցերին։
Այս նոր արդյունքները հրապարակվել են էկրանի առջև անցկացրած ժամանակի երեխաների և դեռահասների վրա ազդեցության վերաբերյալ աճող մտահոգության ֆոնին։ Այս տարվա սկզբին JAMA Pediatrics-ում հրապարակված լայնածավալ ուսումնասիրությունը պարզել է, որ էկրանի առջև անցկացրած ժամանակի մեծ մասը կապված է ակադեմիական ցածր առաջադիմության և հուզական և լեզվական դժվարությունների ռիսկի բարձրացման հետ։
Հետազոտողները նշել են, որ էկրանի առջև անցկացրած ժամանակի ազդեցությունը համեմատելի է, իսկ որոշ դեպքերում՝ նույնիսկ ավելի մեծ, քան այլ գործոններ, որոնք հայտնի են երեխայի զարգացման վրա ազդելու համար, ներառյալ ընտանիքի սոցիալ-տնտեսական կարգավիճակը, ծնողների վարքագիծը և վաղաժամ ծննդաբերությունը։
Հետևեք NEWS.am STYLE-ին Facebook-ում, Twitter-ում և Instagram-ում
23:09, 26 հոկտեմբերի
«Պոռնոգրաֆիան այստեղ կապ չունի». մեծահասակների համար նախատեսված ֆիլմերի աստղը անվանել է Z սերնդի սեռական ճգնաժամի հիմնական պատճառը22:31, 26 հոկտեմբերի
Եղջյուրներն՝ ընդդեմ խաչերի, երիտասարդներն՝ ընդդեմ մեծահասակների. Ինչպես Հելոուինը Հայաստանում բախում առաջացրեց սերունդների միջև21:19, 26 հոկտեմբերի
«Նա շատ է վախենում նրանից». Օքսանա Սամոիլովան հրաժարվել է բողոք ներկայացնել Ջիգանի դեմ՝ իրենց տանը տեղի ունեցած կրակոցներից հետո20:30, 26 հոկտեմբերի
Նյու Յորքում 89,000 դոլար արժողությամբ ռոբոտը սովորում է շփվել մարդկանց հետ, որպեսզի ապագայում կարողանա դայակ դառնալ19:06, 26 հոկտեմբերի
«Սպիտակ տան հաջորդ մամուլի քարտուղարը». Նիքի Մինաժը զարմացրել է՝ Թրամփի կողքին հայտնվելով16:36, 26 հոկտեմբերի
Արդյո՞ք Թոմ Բրեդիի հետ սիրավեպը պառակտում է առաջացնում Victoria's Secret-ի հրեշտակների միջև. Քենդիս Սվեյնփոլը` Իրինա Շեյքի և Ջոան Սմոլսի հետ դրամայի կիզակետում15:29, 26 հոկտեմբերի
Chanel-ի և Hermès-ի պայուսակները՝ որպես նվեր հյուրերին, Backstreet Boys և մեկ միլիոն շահելու հնարավորություն. Դրեյքը ոճային կերպով է նշել իր 40-ամյակը14:30, 26 հոկտեմբերի
Ինչպես Քեթի Փերին գտավ պատանեկության տարիների իր երազանքի սերը Ջասթին Թրյուդոյի հետ13:31, 26 հոկտեմբերի
Ջոլիի հետ ութ տարվա պատերազմը թողել է իր հետքը. Բրեդ Փիթը խոսել է իր կյանքի ամենադժվար շրջանի մասին12:42, 26 հոկտեմբերի
Բարի գալուստ Ֆոնտանիա գյուղ. «Տաշիր Արենան» ներկայացնում է «ՖՈՆՏԱՆԻԱ» զարմանահրաշ շոուն12:06, 26 հոկտեմբերի
Քանյե Ուեսթը լուսանկարել է կնոջը թափանցիկ մինի զգեստով՝ առանց ներքնազգեստի. Բիանկա Սենսորիի նոր սկանդալային լուսանկարները11:37, 26 հոկտեմբերի
«Ինձ դուր է գալիս նրանց հետ ժամանակ անցկացնելը». Լյուիս Հեմիլթոնը բացահայտել է Քիմ Քարդաշյանի երեխաների հետ իր հարաբերությունների մանրամասները