Երբեմն ուրիշի մասնագիտական սխալը լիովին փոխում է կյանքի ընթացքը: Սամվել Հայրապետյանը մանկուց դատապարտված էր դաշնակահար դառնալու, բայց հանձնաժողովը նայեց նրա ձեռքերին և մտածեց՝ մատները չափազանց կարճ են: Այսպիսով, նա չդարձավ դաշնակահարը: Այսօր Կրասնոդարի երկրամասի վաստակավոր արտիստ Սամվել Հայրապետյանը վիրտուոզ ջութակահար և գործիքավորող և, որը ստեղծել է 64 գործիք: Նրա երգացանկը տատանվում է Բախից մինչև Queen, հայկական երաժշտությունից մինչև Nirvana: Բայց նախքան բեմի մասին խոսելը, վերադառնանք այնտեղ, որտեղից ամեն ինչ սկսվեց։
Գործիքը, որն ընտրեց նրան

«Մայրս մի անգամ ինձ տարավ դաշնամուրի դասերի: Ասում էին, որ իմ երաժշտական և ռիթմիկ ականջը լավն է, բայց իմ մատները կարճ են, չափազանց կարճ դաշնակահարի համար: Նա ինձ հետ դուրս եկավ նեղսրտած: Ավտոբուսի կանգառում նա տեսավ մի աղջկա՝ ջութակի պատյանով, և ասաց. «Կնայե՞ք՝ որդուս մատները ջութակին համապատասխա՞ն են»: Նա նայեց և ասաց. «Հիանալի մատներ ունի, իսկապես լավն են»: Մայրս շրջվեց և ինձ հետ քայլեց դեպի իմ ապագա ուսուցչի մոտ: Նա լսեց ինձ, նայեց, և երկրորդ օրը ես արդեն նրա առաջին դասին էի։
Ես շարունակեցի դաշնամուր նվագել մոտ մեկ տարի։ Ինձ դուր էր գալիս գործիքը. ես սկսում էի բավականին լավ նվագել։ Բայց հետո ջութակը ինձ նորից գրավեց...»:
Հետագայում պարզվեց, որ պարզապես գործիք նվագելը նրա համար բավարար չէր։ Նա ուզում էր հասկանալ այն ներսից՝ մինչև այն փայտը, որից այն պատրաստված էր։
Իր սեփական ձայնի որոնումներում
Այս արհեստին նրա ծանոթությունը սկսվեց ջութակագործ Վալերի Աբրամովի արհեստանոցից։ Նա տղային նվիրեց ջութակ, որը մնաց նրա մոտ մոտ երկու տարի։ Սամվելը հոր հետ գնաց Սամարղանդ՝ հույս ունենալով տեսնել Աբրամովի արհեստանոցը և հասկանալ, թե ինչպես է նա աշխատում։ Բայց պարզվեց, որ նրանք մի քանի ամիս ուշացել էին. մաեստրոն արդեն մահացել էր։

«Ես տեսա նրա արհեստանոցը իմ սեփական աչքերով։ Ես խնդրեցի ինչ-որ բան որպես հուշանվեր, և նրա մայրը նույնպես ինձ ինչ-որ բան տվեց։ Եվ ես տուն վերադարձա լիովին ոգեշնչված այն ամենից, ինչ տեսել էի։ Իսկ հետո ես գնացի և 21 օրում պատրաստեցի իմ առաջին ջութակը։ Երբ երկրորդը պատրաստեցի, նայեցի դրան և մտածեցի. «Ի՜նչ խելագարություն է»։ Ես այն քանդեցի և նորից սկսեցի փորձարկել։ Կարծում եմ՝ այդտեղից էլ սկսվեց ամեն ինչ։
Այսօր ես որպես ջութակագործ պատրաստել եմ 64 գործիք՝ երեք ալտ, մեկ թավջութակ, իսկ մնացածը՝ ջութակներ։ Դրանք տարածվել են բազմաթիվ երկրներում. գիտեմ, որ իմ գործիքները Կուբայում, ԱՄՆ-ում և Եվրոպայում են։ Իմ երեխաներն այժմ ամենուր են։
Ինչպես ցանկացած ջութակահար, ես էլ լավ գործիք եմ ուզում՝ Ստրադիվարիուս։ Մենք բոլորս երազում ենք դրա մասին։ Ահա թե ինչու ես միշտ ասում եմ, որ գործիք եմ պատրաստում առաջին հերթին ինձ համար։ Ես աճում եմ որպես ջութակ պատրաստող, քանի որ փնտրում եմ ձայնը։ Սա իսկապես մոտիվացնում է ինձ գործիքներ պատրաստել և երբեք կանգ չառնել։
Նույնիսկ մեկ գործիքն ավարտելուց հետո ես արդեն սկսում եմ մտածել երկրորդի մասին։ Ինչպիսի՞ն կլինի այն, ինչպե՞ս կպատրաստեմ։ Ի՞նչ ձևի, ի՞նչ մոդելի կլինի։ Այն սկզբում ծնվում է գլխում, նախքան փայտի վրա կառուցվելը»։
Հայրապետյանը միտումնավոր իր համար պահեց իր սեփական երկու ջութակները՝ պատրաստված 2013 և 2018 թվականներին։ Այժմ դրանք դարձել են ժամանակի յուրահատուկ վկայություն, ապրանքանիշ, որը ապացուցում է, որ նրա գործիքները տարիների ընթացքում չեն փչանում։ Նա ինքը երկու տասնամյակից ավելի նվագում է 1765 թվականին պատրաստված հնաոճ իտալական գործիքով։
Ճանապարհ դեպի բեմ
Հայրապետյանի առաջին համերգներից մեկը տեղի է ունեցել մեծ դահլիճներից և սիմֆոնիկ նվագախմբերից շատ առաջ։ Նա դեռ դպրոցական էր, երբ շինարարները նկատեցին ջութակի պատյանը...

«Նրանք ասացին. «Տղա՛, այդ ի՞նչ ջութակ է։ Նվագիր մեզ համար»։ Ես սկսեցի լարել և նվագել։ Այն զգացողությունը, որ ինձ լսում են, որ կարողանում եմ անել այն, ինչ ուրիշները չեն կարող, հավանաբար կմնա ինձ հետ իմ ողջ կյանքի ընթացքում։ Իսկ հետո մի ձեռք զգացի ուսիս վրա, և ուսուցչուհուս ձայնը լսվեց. «Ի՞նչ ես անում այստեղ։ Դադարեցրու շրջագայություններդ, արագ տուն գնա»։ Բայց բեմի զգացողությունը մնաց...
Իհարկե, Թուրքմենստանը ինձ շատ բան է տվել որպես մարդու և երաժիշտի. դա այն երկիրն է, որտեղ ես ծնվել և մեծացել եմ։ Դա իմ հայրենիքն է։ Այն իմ մեջ սերմանել է մշակույթ և ազգությունների բազմազանություն։ Այնտեղ ապրել են բազմաթիվ ազգություններ՝ մուսուլմաններ, քրիստոնյաներ, տարբեր հավատքներ։ Սա ինձ հնարավորություն տվեց հասկանալու մարդկանց, բնավորությունները և անձի զարգացումը։ Իհարկե, ոչ առանց իմ ծնողների։ Ծնողներս, ինչպես նաև շրջակա միջավայրը, սնուցում են այս ամբողջ մշակույթը։ Սա ինձ հնարավորություն տվեց հասկանալու տարբեր մշակույթներ, ժողովուրդներ և սովորույթներ։
Ինչ վերաբերում է Հայաստանին... Անկեղծ ասած, երբ առաջին անգամ այցելեցի Երևան, ես անհանգստանում էի. ինչպե՞ս կընդունեն ինձ։ Այդ ժամանակ ես հայերեն չէի խոսում։ Ես շատ, շատ քիչ բառեր գիտեի։ Բայց, իհարկե, ինձ շատ լավ ընդունեցին Երևանում։ Ես ինձ շատ լավ զգացի, որովհետև մտնում ես և ուրախ ես, որ հայ ես։ Կարևոր չէ՝ խոսում ես հայերեն, թե... ոչ։ Մարդիկ ժպտում են, ամեն ինչ լավ է։ «Ջան, դու մեզանից մեկն ես»։
Կրասնոդարում ես ծաղկում էի որպես շրջագայող երաժիշտ։ Ինչո՞ւ։ Որովհետև ես արդեն լիովին ընդունել էի իմ համերգային կարիերան և հանդիպել էի բազմաթիվ երաժիշտների և արտիստների։ Եվ ստեղծվեց իմ խումբը, որի հետ ես աշխատում եմ այդ ժամանակից ի վեր՝ 2015 թվականից։ 2013 կամ 2014 թվականից ի վեր ես տարեկան մեկ անգամ մեծածավալ մենահամերգներ եմ տալիս Կրասնոդարում՝ սիմֆոնիկ նվագախմբի, իմ խմբի հետ։
Ամեն անգամ բեմի վրա, կարծես առաջին անգամ լինեմ
«Հուզմունքը միշտ առկա է: Այն միշտ կա է՝ անկախ նրանից, թե քանի տարի ես եղել մեծ բեմում: Մենք ռոբոտներ չենք, համակարգիչներ չենք, պարզապես մարդիկ ենք: Կան պահեր, երբ դու նվագում ես և մտածում՝ որտե՞ղ եմ, ի՞նչ եմ անում: Հետո ուշադրությունդ վերադառնում է, և դու շարունակում ես: Ինչպես իմ ուսուցիչն էր ասում. «Դուք պետք է 200 տոկոսով իմանաք ծրագիրը, որպեսզի համերգի ժամանակ նյարդայնությունը լինի այդ 100 տոկոսը»:
Բայց նախքան բեմ բարձրանալը, ամեն ինչ շատ ավելի պարզ է. դու խաչակնքվում ես և բարձրանում:
Եթե սիմֆոնիկ նվագախմբի հետ եմ, լինում են պահեր, երբ նվագում եմ, և փշաքաղվում եմ նվագախմբից, հնչողությունից և այն ամենից, ինչ անում են: Կանգնած մտածում ես, որ ճիշտ տեղում ես: Շնորհակալություն ես հայտնում Աստծուն և ծնողներիդ այդ երաժշտության և տաղանդի համար»:
Երբ դասականը հանդիպում է ռոքին
Հայրապետյանի համար ջութակը երբեք զուտ ակադեմիական գործիք չի եղել: Նրա ծրագրերում ներառված են Բախ և Queen, Nirvana և հայկական երաժշտություն, ռոմանսներ և Metallica։

«Եթե փոփ համերգ է, ես փորձում եմ նվագել բազմազան երաժշտություն, որպեսզի հանդիսատեսի յուրաքանչյուր անդամ լսի ինչ-որ տարբեր բան։ Դա կարող է լինել ռոք, Չարդաշ Մոնտի, ռոմանսներ ջութակի, դաշնամուրի կամ կիթառի հետ։ Ես ուզում եմ, որ ծրագրում և՛ երիտասարդ, և՛ տարեց ունկնդիրները գտնեն ինչ-որ բան, որի հետ կարող են կապվել։
Ռոքի դեպքում ամեն ինչ մի փոքր ավելի բարդ է։ Երբեմն մտածում ես. «Ես կփորձեմ ջութակի վրա երգ նվագել»։ Բայց դա միշտ չէ, որ ստացվում է, քանի որ վոկալը բառեր ունի, մինչդեռ ջութակը բառեր չունի՝ միայն գործիքային մեղեդի։ Օրինակ՝ Rammstein-ը ունի ռեչիտատիվներ։ Ինչպե՞ս կարող եմ դրանք փոխանցել ջութակի վրա։ Ես չեմ կարող նվագել ոչ մի նոտա։ Այսպիսով, ես պետք է հորինեմ, բազմազանեցնեմ մեղեդին, այն դարձնեմ ավելի երաժշտական, ավելի ջութակային և ավելացնեմ իմ սեփականը։ Միևնույն ժամանակ, ջութակն ինքը պետք է մնա որքան հնարավոր է բնական։ Ես սիրում եմ ջութակի մաքուր, իրական, կենդանի ձայնը՝ լավ միկրոֆոնով։
Տարիներ անց ես ուրախանում եմ, երբ մարդիկ մոտենում են ինձ և պատմում, որ իրենց դուստրը կամ որդին իմ համերգին լսել է Nirvana, Մայքլ Ջեքսոն, Queen կամ Metallica, հավանել են դա և ցանկացել ջութակ նվագել։ Սա մի տեսակ քարոզչություն է երիտասարդների, երեխաների համար։ Ես ուզում եմ նրանց ցույց տալ, որ ջութակը միայն դասական երաժշտության համար չէ։ Դրա վրա կարելի է նվագել փոփ, ռոք՝ ինչ ուզում եք»։
Մարդն ընդդեմ ալգորիթմի
Հայրապետյանը նաև փորձարկումներ է անում արհեստական բանականության հետ, բայց ավելի շատ որպես նոր երաժշտական գործիք, քան որպես երաժշտին փոխարինող միջոց։ Այն հատկապես օգտակար է գործիքավորման վրա աշխատելիս։
Ինձ շատ է դուր գալիս Ալֆրեդ Շնիտկեի «Թռիչք» ստեղծագործությունը «Թափառումների պատմություն» ֆիլմից։ Ես վաղուց էի ուզում անել դրա նվագախմբային տարբերակը։ Ես ձայնագրեցի ջութակի մասը ձայնագրիչի վրա, բեռնեցի այն ծրագրի մեջ և խնդրեցի ծրագրին ստեղծել սիմֆոնիկ նվագախմբի հնչողության տարբերակներ։
Ծրագիրն առաջարկում էր մի քանի տարբերակ։ Ես ընտրեցի այն մեկը, որն ինձ ամենաշատն էր դուր գալիս և հանձնեցի երաժիշտներին։ Իհարկե, նրանք արդեն վերամշակել էին նյութը իրենց ձևով, բայց այս տարբերակը դարձավ հետագա աշխատանքի հիմքը։ Արհեստական բանականության օգնությամբ ես կարողացա դա անել կես օրում՝ ընտրել ինձ դուր եկած ուղղությունը և հանձնել երաժիշտներին։
Միևնույն ժամանակ, ես արդյունքը չեմ ընկալում որպես ավարտուն պարտիտուր։ Շատ բան դեռևս ստեղծվում է երաժիշտների կողմից՝ թմբկահարի, կիթառահարի և մյուս մասնակիցների։ Ես կարող եմ փոխել գործիքավորումը իմ ձևով, բայց արդեն կա աշխատանքի հղում։ Այս առումով արհեստական բանականությունն ինձ իսկապես օգնում է որպես գործիք։ Բայց իրական զգացմունքները փոխանցվում են այլ կերպ։
Ինչ վերաբերում է արտիստին փոխարինելու հնարավորությանը, ես որևէ կանխատեսում չեմ անում։ Տեխնոլոգիան այնքան արագ է զարգանում, որ դժվար է ասել, թե որն է լինելու հաջորդ փուլը։ Բայց ես չեմ կարծում, որ արհեստական բանականությունը կփոխարինի մարդկային գործոնը»։
Դեպի անհայտը
Քսան տարուց ավելի բեմում լինելուց հետո Հայրապետյանը դեռևս խոսում է ոչ թե հոգնածության, այլ զարգանալու ցանկության մասին։ Նրան ոգեշնչում են մեծ ջութակահարները, մանկուց լսած երաժշտությունը և անընդհատ նոր բան հայտնաբերելու ունակությունը։

«Ինձ ոգեշնչում է այն, որ երբ դիտում եմ ֆիլմեր մեծ մարդկանց մասին կամ լսում եմ մեծ ջութակահարների ձայնագրությունները, նրանց երաժշտությունը, ես ուզում եմ առաջ շարժվել, նվագել և զարգանալ, որպեսզի իմ ստեղծագործականությունը երբեք կանգ չառնի։ Հնարավոր է՝ անհայտը ուսումնասիրելը և տեխնիկապես կատարելագործվելն է ինձ ամենից շատ ոգեշնչում է։
Ես ոգեշնչվում եմ մեծ ջութակահարներով, որոնցից մեկը ես ձգտում եմ լինել, որոնց ես կուռք եմ համարում։ Հիմա, բարեբախտաբար, կան այնքան շատ ձայնագրություններ՝ վիդեո և աուդիո։ Դու լսում ես դրանք, դիտում և փորձում ես ընդօրինակել նրանց։ Որովհետև տեխնիկապես երբեք չկա մի պահ, երբ կարող ես ասել. վերջ, ես հասել եմ սահմանին։ Ես միշտ ուզում եմ առաջ շարժվել և զարգանալ:
Հայ երաժիշտներից ինձ համար հատկապես կարևոր են Ալեքսանդր Երվինյանը, Էդուարդ Բաղդասարյանը, Կոմիտասը և Արամ Խաչատրյանը։ Նրանք այն մարդիկ են, որոնց երաժշտությունը մնում է ինձ հետ։ Եվ ես նույնպես ուզում եմ շարունակել այս ճանապարհը՝ փնտրելով իմ սեփական հնչողությունը։ Այժմ մտածում եմ ջութակի համար կինոյի երաժշտություն հարմարեցնելու մասին. կարծում եմ՝ դրանից կարող է հետաքրքիր բան ստացվել»։
Վերադարձ Երևան
Հայրապետյանը Մեծ համերգասրահի բեմում կհայտնվի նոյեմբերի 1-ին։
Արամ Խաչատրյանի անվան համերգասրահում կանցկացվի նրա երաժշտական աշխարհի տարբեր կողմերը ներկայացնող համապարփակ ծրագիրը: Նրան բեմում կմիանան լարային և փողային գործիքներ և նվագախումբ: Ծրագիրը ներառում է մոտ երկու տասնյակ ստեղծագործություններ՝ Հայրապետյան, Կոմիտաս, հայկական կինոերաժշտություն և ջութակի ու դուդուկի մասնակցությամբ ստեղծագործություններ: Երաժշտի համար սա նաև հնարավորություն է վերադառնալու այն քաղաքը, որտեղ սկսվել է իր մասնագիտական կարիերան։

«Ես, իսկապես, անհամբեր սպասում եմ հայ հանդիսատեսին: Սա ինձ համար յուրահատուկ համերգ է, քանի որ Երևանը իմ պատմական հայրենիքն է: Ես այստեղի կոնսերվատորիայում եմ սովորել և որպես երաժիշտ շատ բան եմ ձեռք բերել: Կլինի նվագախումբ, լարային և փողային գործիքներ: Կլինի իմ գրած երաժշտությունը, Կոմիտաս և հայկական կինոերաժշտություն: Կլինեն նաև ջութակի և դուդուկի մասնակցությամբ ստեղծագործություններ: Ընդհանուր առմամբ, ծրագիրը շատ բազմազան է, և ես ոգևորված եմ այս ամենը մեկ բեմում միավորելու համար: Ահա թե ինչու եմ ուզում գալ, հանդիպել հանդիսատեսի հետ և նվագել իմ երաժշտությունը՝ հայկական երաժշտությունը, այն երաժշտությունը, որը ես սիրում եմ։
Հարցազրույցը՝ Լիանա Աղաջանյանի
Հետևեք NEWS.am STYLE-ին Facebook-ում, Twitter-ում և Instagram-ում
20:30, 5 հոկտեմբերի
Սամվել Հայրապետյան. վիրտուոզ ջութակահար, որը համատեղում է դասականը, ռոքը և ջութակագործության արվեստը19:22, 5 հոկտեմբերի
Դիտա ֆոն Թիզը նվաճեց Փարիզը. Քրիստիան Լուբուտենը պաշտամունքային կոշիկները վերածեց թատերական սենսացիայի16:21, 5 հոկտեմբերի
Կադրից դուրս. մեծահասակների համար ֆիլմերի նախկին աստղը բացահայտել է անհարմար ճշմարտությունը15:33, 5 հոկտեմբերի
Լյուկ Էվանսը խոսել է ԼԳԲՏ կերպարների մասին կարծրատիպերի դեմ. «Եթե գեյերին մարմնավորեին միայն գեյերը, ես ընդհանրապես կարիերա չէի ունենա»14:40, 5 հոկտեմբերի
Եգիպտոսն առանց զբոսաշրջիկների. Ինչպիսի տեսք ունի փարավոնների նավով շքեղ զբոսանքը Նեղոսի վրա14:21, 5 հոկտեմբերի

13:13, 5 հոկտեմբերի

12:33, 5 հոկտեմբերի
OnlyFans-ի աստղը խիստ պատասխանել է Փիթ Դևիդսոնին՝ կին ինֆլյուենսերներին ծաղրելու համար. «Թող ինքը փորձի»12:15, 5 հոկտեմբերի
Քայլի Ջենները խորասուզվել է էրոտիկ ֆենտեզիի մեջ. 29-ամյա աստղը անսպասելիորեն բացահայտել է իր նոր կիրքը11:39, 5 հոկտեմբերի
«Ես պետք է բուժվեի». Քիմ Քարդաշյանը խոստովանել է, թե ինչու է Քանյե Ուեսթից հետո տղամարդկանց հեռու պահել իրենից11:17, 5 հոկտեմբերի
ՀԴԲ տնօրենը նշանադրվել է քանթրի երգչուհու հետ10:50, 5 հոկտեմբերի
Մայքլ Դուգլասը հերքել է սեռական կախվածության մասին լուրերը՝ իրեն անվանելով «վաթսունականների առողջ պրոդուկտ»