Օսկար Ուայլդի հանրահայտ պիեսը Երևանի դրամատիկական թատրոնի նորարարական հարթակում․ ի՞նչ կարող է բացահայտել Սալոմեի պատմությունը ժամանակակից հանդիսատեսի համար։
Որոշ պատմություններ ժամանակի ընթացքում չեն կորցնում իրենց սրությունը, որովհետև դրանց հիմքում մարդկային բնույթի հակասություններն են։ Ցանկանալ, տիրանալ, մերժվել, պայքարել սեփական զգացմունքների և հասարակության սահմանած կանոնների դեմ․ այս թեմաներն են ընկած իռլանդացի գրող Օսկար Ուայլդի «Սալոմե» պիեսի հիմքում։ Հենց այս ստեղծագործությունն է ընտրվել Երևանի Հրաչյա Ղափլանյանի անվան դրամատիկական թատրոնի նոր՝ DramaLab հարթակի մեկնարկային ներկայացման համար։
Ռեժիսոր Արմինե Աբրահամյանի բեմադրությունը հանդիսատեսին հնարավորություն է տալիս կրկին անդրադառնալու մի պատմության, որտեղ անձնական ցանկությունը բախվում է բարոյական արգելքներին, իսկ մարդկային հարաբերությունները վերածվում են իշխանության և կամքի բախման դաշտի։
Սալոմեն՝ ավելին, քան առեղծվածային կերպար
Օսկար Ուայլդի ստեղծագործության կենտրոնում Սալոմեն է՝ մի կին, որի կերպարը համաշխարհային մշակույթում հաճախ կապվել է գայթակղության, գեղեցկության և ճակատագրական կրքի հետ։ Սակայն պիեսը կարելի է դիտարկել նաև ավելի խորքային տեսանկյունից՝ որպես պատմություն այն մասին, թե ինչ է տեղի ունենում, երբ մարդու ցանկությունը դառնում է նրա որոշումների գլխավոր շարժիչ ուժը։
Սալոմեի կերպարը միանշանակ գնահատական չի ենթադրում։ Նա միաժամանակ կարող է ընկալվել որպես սեփական կամքի հետևից գնացող անհատ և որպես մոլուցքի ազդեցության տակ հայտնված մարդ։ Այս երկակիությունն էլ կերպարին դարձնում է հետաքրքիր՝ ստիպելով հանդիսատեսին ոչ միայն հետևել իրադարձություններին, այլև սեփական դատողություններն անել հերոսուհու ընտրությունների մասին։
Պիեսի դրամատիկական լարվածությունը ձևավորվում է ցանկության և մերժման, իշխանության և անհնազանդության, մարմնական գրավչության և հոգևոր համոզմունքի հակադրություններից։ Այդ պատճառով «Սալոմեն» միայն մեկ կնոջ պատմությունը չէ․ այն նաև մարդկային հարաբերություններում ուժի, սահմանների և պատասխանատվության մասին ստեղծագործություն է։
Դասական պիեսը՝ նոր թատերական միջավայրում
Ներկայացման ընտրությունն առանձնահատուկ նշանակություն ունի նաև թատրոնի համար։ DramaLab-ը ստեղծվել է որպես ստեղծագործական միջավայր, որտեղ երիտասարդ թատերական գործիչները կարող են փորձարկել նոր մոտեցումներ և առաջարկել դասական ու ժամանակակից ստեղծագործությունների սեփական մեկնաբանությունները։
«Սալոմե»-ի ռեժիսոր Արմինե Աբրահամյանը բեմադրությունն իրականացրել է դեռևս ուսանողական տարիներին՝ որպես կուրսային աշխատանք։ Թատրոնի տնօրենի պաշտոնակատար Գրիգոր Խաչատրյանի գնահատմամբ՝ աշխատանքն աչքի է ընկել պիեսի ընտրության և մեկնաբանության ինքնատիպությամբ, ինչպես նաև դերաբաշխմամբ։ Այդ փորձն էլ հիմք է դարձել ներկայացումն ընտրելու DramaLab-ի բացման համար։
Նոր հարթակի գաղափարը կարևոր է հատկապես այն առումով, որ թատրոնը դիտարկվում է ոչ միայն որպես պատրաստի ներկայացումներ ցուցադրելու վայր, այլև որպես գաղափարների մշակման, փորձարկման և մասնագիտական աճի տարածք։
DramaLab-ի ձևաչափն ունի նաև տարածական առանձնահատկություն․ հանդիսատեսը ներկայացման է մուտք գործում թատրոնի ծառայողական մուտքից։ Այս մոտեցումը թույլ է տալիս այլ կերպ զգալ թատերական միջավայրը և տեսնել այն տարածքները, որոնք սովորաբար մնում են հանդիսատեսի ուշադրությունից դուրս։
Ինչո՞ւ է «Սալոմեն» արդիական այսօր
Ժամանակակից հանդիսատեսի համար Ուայլդի պիեսը կարող է նոր իմաստներ ստանալ։ Մարդու անձնական ազատության, սեփական ցանկությունների գիտակցման, ուրիշի սահմանները հարգելու և ընտրությունների հետևանքների մասին հարցերը շարունակում են մնալ արդիական։
Սալոմեի պատմությունը պատրաստի պատասխաններ չի առաջարկում։ Փոխարենը այն ստեղծում է երկխոսության հնարավորություն՝ ստիպելով մտածել, թե որտեղ է ավարտվում ազատությունը և սկսվում մոլուցքը, արդյոք ցանկությունը կարող է արդարացնել ցանկացած քայլ, և ինչպե՞ս են իշխանությունն ու զգացմունքները փոխում մարդկանց վարքը։
Թատրոնի լեզվով այս հարցերը կարող են արտահայտվել ոչ միայն երկխոսությունների, այլև դերասանական խաղի, շարժման, տարածության և լռության միջոցով։ Հենց այդ հնարավորությունն է դասական դրամատուրգիան դարձնում բաց նոր բեմադրությունների և տարբեր մեկնաբանությունների համար։
Հետևեք NEWS.am STYLE-ին Facebook-ում, Twitter-ում և Instagram-ում
23:01, 4 նոյեմբերի
«Սեքս՝ պարտքի զգացումից ելնելով». Գիտնականները պարզել են, թե ինչու են զուգընկերները համաձայնվում մտերմության՝ առանց դա ցանկանալու22:31, 4 նոյեմբերի
Հպում, որը ստիպում է լաց լինել. Ի՞նչ է «տխուր պտուկի համախտանիշը»21:16, 4 նոյեմբերի
Ինչպես Բեռնար Արնոյի 28-ամյա որդին Louis Vuitton ժամացույցները վերածեց հավաքորդական իրերի20:25, 4 նոյեմբերի
«Փարիզ, մենք խնդիր ունենք». Ինչու են եվրոպական շքեղ ապրանքանիշերը կորցնում իրենց դիրքերը Չինաստանում19:16, 4 նոյեմբերի
Անսպասելի ավարտով կողոպուտ. գողը վերադարձրել է 292,000 դոլար արժողությամբ ժամացույցը՝ «Կներեք» գրությամբ16:35, 4 նոյեմբերի
Անժամանակյա դասականները նոր մեկնաբանություններով. Երևանը հյուրընկալում է 18-րդ Շեքսպիրյան փառատոնը15:52, 4 նոյեմբերի
Նորաձև սանրվածք, որից ճաղատանում են. Մասնագետները զգուշացնում են Բելլա Հադիդի միտման վտանգների մասին15:27, 4 նոյեմբերի
Bugatti-ի գործադիր տնօրենի Chiron-ը գողացել են գործարանից. Միլիարդատերը հետապնդել է գողին14:34, 4 նոյեմբերի
Փեսան խորանի մոտ անպարկեշտ շոու է սարքել. հարսանեկան համբույրը վերածվել է սկանդալի, հյուրերը շոկի մեջ էին14:14, 4 նոյեմբերի
Մերկ որովայն և կաշվե բաճկոն. Վերա Վոնգը 77 տարեկանում նորաձևության սադրանք է կազմակերպել13:33, 4 նոյեմբերի
«Ես նրան դավաճանել եմ երեք կանանց հետ և պոռնո դիտել». Քրիս Ռոքն առաջին անգամ բացահայտել է, թե ինչու է իր երկարատև ամուսնությունը ձախողվել12:41, 4 նոյեմբերի
Շերը արձագանքել է Մայքլ Դուգլասի քննադատությանը իր «Օսկար» մրցանակի վերաբերյալ