«The Last Breath». Սևան Շահմիրյանը հանդիսատեսին է ներկայացնում իր երաժշտական աշխարհը

Լողազգեստով լուսանկարներ. ազատ ինքնարտահայտո՞ւմ, թե՞ չափի զգացում

Կարմիր խնձորը… Արդյո՞ք այն դեռ ակտուալ է

Տղամարդիկ ուժեղ չեն. դերասանուհի Մարի Գրիգորյան

Մեկնարկեց «Ոսկե ծիրան» Երևանի 23-րդ միջազգային կինոփառատոնը

Արսեն Ալբարյան․ բեմի լույսերի տակ՝ զգացմունքների, ընտրությունների ու անկեղծության մասին

Հրաժեշտ Արտիստին. Արտաշես Ալեքսանյանի հոգեհանգիստը՝ Կոնդի Սուրբ Հովհաննես եկեղեցում

Դերասան լինելու որոշումն եմ կայացրել՝ չնայած բոլորի դեմ կարծիքին. Հովհաննես Դիշչյան

Վահե Վայան. Ինչքան մարդիկ շատ են իմանում մարդու մասին, այնքան բարդ է դառնում ապրելը

Նիկոս Վերտիսը «ԱԿՎԱ ԲԻԼԴԻՆԳՍ» ընկերության հրավերով արդեն 3-րդ անգամ ելույթ կունենա Հայաստանում

Մալյան թատրոնի դերասանները՝ Թումանյանի «Հեքիաթներ» ներկայացման զվարճալի դեպքերի մասին

Մի երեկո Նեմրայի հետ․ զրույցներ և պատմություններ, որոնք մնում են երաժշտությունից հետո

Մեկ բաժակ ավել՝ հյուրի համար․ սուրճ, արվեստ և Գյումրվա ժպիտը «Վառեմ-Մարեմ»-ում

«Վառեմ-Մարեմ». Գյումրու ստեղծարար ոգին՝ արվեստի և հիշողությունների հանդիպման վայրում

Ինչպե՞ս եք վերաբերվում լողազգեստով լուսանկարներին

Վերջին զանգ․ արցունք, ծիծաղ ու հրաժեշտ մանկությանը

Ժամանակից շուտ մի՛ մեծացեք․ խորհուրդներ երիտասարդներին

Արժի, արդյոք, որ Հայաստանը շարունակի մասնակցել «Եվրատեսիլին»

Միլիոնատերը ետնախորշերից. Ինչպես Ալեքս Մանուկյանը իրականացրեց ամերիկյան երազանքը՝ գրպանում ընդամենը 50 դոլարով

20:30, 16 հուլիսի

Ալեքս Մանուկյանի պատմությունն ավելի շատ նման է Հոլիվուդյան սցենարի, քան իրական կենսագրության: Լինելով Օսմանյան կայսրությունից փախստական, որը Միացյալ Նահանգներ էր ժամանել ընդամենը 50 դոլարով, նա կարողացավ կառուցել միլիարդ դոլարանոց բիզնես կայսրություն, վերափոխել սանտեխնիկական շուկան, դառնալ 20-րդ դարի ամենամեծ հայ բարերարը և արժանանալ Հայաստանի ազգային հերոսի կոչմանը։

Այնուամենայնիվ, նույնիսկ Ամերիկյան երազանքի խորհրդանիշ համարվող մարդու անունը տասնամյակներ անց խառնվել է քաղաքական սկանդալների, ինժեներական վեճերի և քաղաքային լեգենդների մեջ։

Աշխատավորից միլիարդատեր

Ալեքս Մանուկյանը ծնվել է 1901 թվականին Օսմանյան կայսրությունում: Հայոց ցեղասպանությունից հետո նա ստիպված է եղել փախչել հայրենիքից և 1920 թվականին ժամանել է Միացյալ Նահանգներ։

Ամերիկան ​​նրան դիմավորել է մի երազով, որը շատ հեռու էր նրա խոստումներից: Տասնինը տարեկան երիտասարդը գործնականում անգլերեն չէր խոսում, կապեր կամ կապիտալ չուներ և ստիպված էր ընդունել ցանկացած աշխատանք: Դետրոյթում նա աշխատել է որպես մեքենաների լվացող, մեքենավար, մեխանիկ և բանվոր։

Մի քանի տարվա քրտնաջան աշխատանքը նրան թույլ տվեց խնայել մոտ հինգ հազար դոլար: Այս գումարը դարձավ Masco Screw Products-ի մեկնարկային կապիտալը, որը Մանուկյանը գործընկերների հետ հիմնադրեց 1929 թվականի դեկտեմբերին: Այս փոքր ձեռնարկությունը հետագայում վերածվեց միջազգային Masco Corporation-ի, որը կենցաղային ապրանքների խոշորագույն արտադրողներից մեկն էր։

Գործարարություն, որը հրաշքով փրկվեց

1929 թվականի վերջին սեփական բիզնես սկսելը թվում էր մաքուր խելագարություն: Ընդամենը մի քանի շաբաթ առաջ ԱՄՆ-ում փլուզվեց ֆոնդային շուկան՝ սկիզբ դնելով Մեծ ճգնաժամին: Հազարավոր բիզնեսներ փակվեցին, բանկերը դադարեցին վարկեր տրամադրել, և գործազրկությունը կտրուկ աճեց։

Չնայած դրան, Մանուկյանը ռիսկի դիմեց և բացեց իր սեփական արտադրական կենտրոնը: Շատերը վստահ էին, որ ընկերությունը արագ կսնանկանա։

Այնուամենայնիվ, նրա հաշվարկները ճիշտ դուրս եկան: Masco-ն սկսեց մատակարարել ավտոմոբիլային հսկաներին, այդ թվում՝ Ford-ին և Chrysler-ին, աստիճանաբար ամրապնդելով իր դիրքերը նույնիսկ ծանր տնտեսական ճգնաժամի պայմաններում։

Ծորակը, որը փոխեց միլիոնավոր տներ

Մանուկյանի գյուտը, որը միլիարդավոր մարդիկ օգտագործում են ամեն օր, նրան բերեց համաշխարհային ճանաչում և հսկայական հարստություն։

манукяналекс.jpg (920 KB)

Նա ձեռք բերեց ամերիկացի ինժեներ Լենդիս Փերիի արտոնագրային իրավունքները, վերաձևավորեց դիզայնը և ստեղծեց առևտրային առումով առաջին հաջողակ միակողմանի գնդիկավոր ծորակը, որը շուկայահանվեց Delta ապրանքանիշի ներքո։

Մինչ այդ գրեթե բոլոր ծորակներն ունեին երկու առանձին փականներ։ Հարմարավետ ջերմաստիճան ապահովելու համար օգտատերերը ստիպված էին անընդհատ կարգավորել տաք և սառը ջրի հոսքը։ Մանուկյանի գյուտը թույլ էր տալիս ջուրը կառավարել ձեռքի մեկ շարժումով։ Ժամանակի ընթացքում այս դիզայնը դարձավ համաշխարհային չափանիշ և վերափոխեց միլիոնավոր խոհանոցների և լոգարանների դիզայնը ամբողջ աշխարհում։

Հենց այս հաջողության շնորհիվ էր, որ ամերիկյան մամուլը հաճախ Ալեքս Մանուկյանին անվանում էր «Ծորակների արքա»։ Այս մականունը արտացոլում էր ոչ միայն նրա առևտրային հաջողությունը, այլև Delta-ի և Masco-ի հսկայական ազդեցությունը ամբողջ սանտեխնիկական արդյունաբերության զարգացման վրա։

Արդյո՞ք Մանուկյանը իսկական գյուտարար էր

Չնայած իր համաշխարհային հռչակին, այն հարցը, թե ով է հորինել ծորակը, մնում է քննարկման առարկա։ Քննադատները նշում են, որ միակողմանի ծորակի սկզբնական գաղափարը առաջարկել և արտոնագրել է ամերիկացի ինժեներ Լենդիս Փերին։ Սակայն նրա նախագիծը տեխնիկապես թերի էր. ծորակը արտահոսում էր և անպիտան էր զանգվածային արտադրության համար։

манукяналекс3.jpg (40 KB)

Մանուկյանը գնեց արտոնագրային իրավունքները, ամբողջությամբ վերաձևավորեց ներքին մեխանիզմը, ներդրեց գնդաձև համակարգ և նախագիծը հասցրեց առևտրային հաջողության։

Հետևաբար, ոմանք նրան անվանում են գյուտարար, իսկ մյուսները՝ ականավոր ինժեներ և ձեռնարկատեր, ով կարողացավ ձախողված գաղափարը վերածել համաշխարհային չափանիշի։

Միլիոնավոր դոլարներ Հայաստանի համար

Մինչ Մանուկյանը միլիարդատեր դարձավ բիզնեսում, հայկական սփյուռքի պատմության մեջ նա ավելի հաճախ հիշվում է որպես անցյալ դարի մեծագույն բարերարներից մեկը։

Ավելի քան երեսուն տարի նա ղեկավարել է Հայկական բարեգործական ընդհանուր միությունը (ՀԲԸՄ), ֆինանսավորելով դպրոցների, եկեղեցիների, թանգարանների, հիվանդանոցների և մշակութային կենտրոնների շինարարությունը ամբողջ աշխարհում։

Մանուկյանը հատուկ ուշադրություն էր դարձնում իր պատմական հայրենիքին։ Չնայած ամերիկացի արդյունաբերող և շուկայական տնտեսության համոզված կողմնակից լինելուն, սառը պատերազմի տարիներին նա նաև աջակցել է Խորհրդային Հայաստանում իրականացվող նախագծերին։

Այս համագործակցությունը հարցեր է առաջացրել ինչպես ամերիկացի քաղաքական գործիչների, այնպես էլ խորհրդային պաշտոնյաների շրջանում։ Մանուկյանն ինքը անփոփոխ պատասխանում էր, որ օգնում է հայ ժողովրդին, այլ ոչ թե քաղաքական ռեժիմներին։

Մանուկյանի առանձնատունը դարձավ սեռական սկանդալի կենտրոն

Նրա անվան հետ կապված ամենաաղմկոտ սկանդալներից մեկը տեղի ունեցավ Մանուկյանի կողմից իր շքեղ առանձնատունը Դետրոյթ քաղաքին նվիրաբերելուց շատ տարիներ անց։

манукяналекс1.jpg (192 KB)

1966 թվականին գործարարը բնակարանը նվիրաբերեց քաղաքային իշխանություններին։ Այդ ժամանակվանից ի վեր առանձնատունը ծառայել է որպես Դետրոյթի քաղաքապետի պաշտոնական տուն։ Սակայն 2000-ականների սկզբին այն ժամանակվա քաղաքապետ Քվամե Քիլպատրիկի շուրջ մեծ քաղաքական ճգնաժամ բռնկվեց։

Մամուլում լուրեր տարածվեցին Մանուկյանի առանձնատանը մերկապարուհիների մասնակցությամբ մասնավոր երեկույթի մասին: Հետագայում պատմությունը խորացավ՝ բազմաթիվ մանրամասներով և դատական ​​​​հայցերով: Չնայած մանրամասների մեծ մասը երբեք լիովին չհաստատվեց, Մանուկյանի անունը անընդհատ հայտնվեց խոշոր վերնագրերի կողքին։

Այնքան հաճախ, որ 2010 թվականին Դետրոյթի պաշտոնյաները նույնիսկ քննարկեցին բնակարանի վերանվանումը՝ բարերարի և քաղաքական սկանդալների միջև կապը խզելու համար: Ի վերջո, Մանուկյանի առանձնատուն անվանումը պահպանվեց։

Գաղտնի հովանավորներ և նոր դավադրության տեսություններ

Մանուկյանի մահից տասնամյակներ անց նույնիսկ նրա անունը շարունակում է պարբերաբար հայտնվել լրատվամիջոցներում: Վերջին տարիներին հասարակական ակտիվիստները պահանջել են բացահայտել Մանուկյան առանձնատան պահպանման համար ֆինանսավորվող մասնավոր դոնորների ցուցակը։

Պատմական շենքը կառավարող հիմնադրամը հրաժարվում է հրապարակել այս տեղեկատվությունը, հղում անելով դոնորների գաղտնիությանը: Սա պարբերաբար դառնում է Դետրոյթի ամենահայտնի տներից մեկի շուրջ նոր քննարկումների և դավադրության տեսությունների պատճառ:


Հետևեք NEWS.am STYLE-ին Facebook-ում, Twitter-ում և Instagram-ում





  • Related News

TV SHOWS PHOTO VIDEO


@NEWSam_STYLE

  • Archive
Search