Հինգ հազար տարին կարող է թվալ անսահման հեռավոր անցյալ։ Սակայն երբեմն տասնհինգ րոպեն բավական է, որ այդ անցյալը դադարի լինել աբստրակցիա։ Հենց սա է առաջարկում «Լյանչժուի դարաշրջան․ Ծիսական կարգի աշխարհը» ցուցահանդեսը, որն այժմ ցուցադրվում է Հայաստանի նկարիչների միության ցուցասրահներում և նվիրված է Չինաստանի ամենահին քաղաքակրթություններից մեկին։
Պարզվում է, որ հինգ հազար տարի առաջ, երբ Նեղոսի և Ինդոսի հովիտներում նոր էին ձևավորվում մեծ պետություններ, ժամանակակից Չինաստանի տարածքում արդեն գոյություն ուներ զարգացած կառավարման համակարգով, մեծածավալ հիդրավլիկ կառույցներով և սեփական ծիսական մշակույթով քաղաք։

Ճանապարհորդությունը սկսվեց իրական հնագիտական գտածոներով։ Հայտնաբերված առաջին առարկաները նեֆրիտից ցուններ (ծիսական անոթներ), գավազաններ, սանրեր, զարդեր և այլ առարկաներ էին, որոնք հայտնաբերվել էին Լյանչժուի թագավորական դամբարաններում։ Դրանցից շատերը մի ժամանակ պատկանել են իշխող վերնախավի անդամներին և օգտագործվել են հին պետության հասարակական կարգը սահմանող ծեսերի ժամանակ։

Մոտիկ զննումը բացահայտեց նրբագեղ փորագրություններ, պարուրաձև նախշեր, առասպելական արարածների պատկերներ և խորհրդանիշներ, որոնք հինգ հազար տարի առաջ արտացոլում էին մարդկանց պատկերացումները իշխանության, աշխարհի կառուցվածքի և հոգևոր կյանքի մասին։ Ցուցանմուշների թվում էր Ֆանշան լեռան վրա գտնվող թագավորական դամբարանում հայտնաբերված հազվագյուտ ծիսական գավազանը, ինչպես նաև այլ նեֆրիտային առարկաներ, որոնք վկայում էին դամբարանի տիրոջ բացառիկ բարձր կարգավիճակի մասին։
Ցուցահանդեսի առանձին բաժինը նվիրված է թագավորական դամբարաններին և Յաոշանի խորանին։ Հնագետները այստեղ հայտնաբերել են 13 թաղում և երկուսուկես հազարից ավելի առարկաներ, որոնց մեծ մասը պատրաստված է նեֆրիտից։ Այս գտածոները թույլ են տվել գիտնականներին ավելի լավ հասկանալ Լյանչժու հասարակության կառուցվածքը և ծեսերի կարևորությունը Չինաստանի ամենահին քաղաքակրթություններից մեկի կյանքում։

Հնագիտական գտածոներն ուսումնասիրելուց հետո հաջորդ կանգառը վիրտուալ իրականության սենյակն է, որտեղ դուք կճանապարհորդեք հինգ հազար տարի ընդամենը տասնհինգ րոպեում։ Ճանապարհորդությունը բաժանված է երեք «գլուխների»։ Առաջին գլուխը՝ «Քաղաքակրթության ակունքները», ձեզ տանում է 1936 թվական, երբ կատարվեցին առաջին հնագիտական հայտնագործությունները։ Հայտնաբերված առաջին կավագործական իրերից մինչև Լյանչժոու քաղաքակրթության աշխարհին բացահայտման պահը, այցելուները ականատես են լինում դրա վերագտնմանը և ապրում են նույն ճանապարհորդությունը, ինչ հետազոտողները։

Երկրորդ գլխում երթուղին անցնում է նեֆրիտի արհեստանոցով, ծիսական արահետով, և տանում դեպի Մոջյաոշան հարթակ՝ հին քաղաքի գլխավոր ծիսական կառույցը, որտեղ կատարվում էին ամենակարևոր ծեսերը։
Վերջին գլուխը՝ «Ծեսը միավորում է աշխարհը», առաջարկում է Լյանչժոուի թռչնի թռիչքը:
Տասնհինգ րոպե առաջ ձեր աչքերի առաջ ապակու ետևում փոքրիկ նեֆրիտային արտեֆակտներ էին։ Հիմա, յուրաքանչյուրի ետևում, կարող եք տեսնել մի ամբողջ քաղաք, դրա մարդկանց, ծեսերը և հինգ հազար տարվա պատմությունը։ Հենց սա է այն զգացողությունը, որը դուք պահպանում եք
Լյանչժուն ուսումնասիրելուց հետո։ Ցուցահանդեսը բաց կլինի Հայաստանի նկարիչների միությունում՝ մինչև օգոստոսի 31-ը։
Լիանա Աղաջանյան
Հետևեք NEWS.am STYLE-ին Facebook-ում, Twitter-ում և Instagram-ում
17:08, 28 հոկտեմբերի
«Վարդանյան եղբայրներ» կրկեսը՝ հյուրախաղերով Հայաստանի մարզերում16:51, 28 հոկտեմբերի
«Ես գիտեմ՝ քեզ մոտ ամեն ինչ լավ է լինելու». Քիմ Քարդաշյանը պատմել է հոր հետ ունեցած վերջին զրույցի մասին16:05, 28 հոկտեմբերի
Էվելինա Խանոյանի 31-ամյակն ու անակնկալը՝ հյուրերին (VIDEO)15:30, 28 հոկտեմբերի
Վանեսա Թրամփը քաղցկեղը հաղթահարելուց հետո Թայգեր Վուդսի հետ ապագայի ծրագրեր է կազմում14:05, 28 հոկտեմբերի
Միխայիլ Բոյարսկին կրկին վերադարձել է «Երեք հրացանակիրների» աշխարհ13:05, 28 հոկտեմբերի
Բիանկա Սենսորին հերթական նորաձև սադրանքն է արել՝ բյուրեղներով զարդարված բոդիով12:47, 28 հոկտեմբերի
«Մարդիկ անընդհատ ինձ այդ մասին են հարցնում». Քիմ Քարդաշյանը մտածում է քաղաքական կարիերայի մասին11:30, 28 հոկտեմբերի
Քևին Ջոնասը պատահաբար իր սեռական օրգանի լուսանկարն է ուղարկել ֆուտբոլային չաթում10:18, 28 հոկտեմբերի
«Սերը մեզ բերեց այստեղ». Էլեն Սաֆարյանի առաջին հրապարակումն ամուսնությունից հետո09:00, 28 հոկտեմբերի
ՀՈԿՏԵՄԲԵՐԻ 28-Ի ՁԵՐ ՌՈՄԱՆՏԻԿ ՀՈՐՈՍԿՈՊԸ23:01, 27 հոկտեմբերի
Բեմբիի դիմահարդարման թրենդը՝ հայ հայտնիների մատուցմամբ (VIDEO)22:30, 27 հոկտեմբերի
Ժամանակը` տիեզերքի օրենքներով. Van Cleef & Arpels-ը ներկայացնում է շարժվող արևով և լուսնով ժամացույց