Կանանց զուգարանից՝ հասարակության հայելի. «Toilet կանանց համար»

Մանկությանս տիկնիկը կուզեի վերադարձնել

Armenia Marriott-ում կրկին համաշխարհային գաստրոնոմիկ շոու է՝ Le Petit Chef-ը վերադարձել է Երևան

Երբևէ ասե՞լ եք «Ես քեզ սիրում եմ»՝ իրականում այդպես չզգալով

«The Last Breath». Սևան Շահմիրյանը հանդիսատեսին է ներկայացնում իր երաժշտական աշխարհը

Լողազգեստով լուսանկարներ. ազատ ինքնարտահայտո՞ւմ, թե՞ չափի զգացում

Կարմիր խնձորը… Արդյո՞ք այն դեռ ակտուալ է

Տղամարդիկ ուժեղ չեն. դերասանուհի Մարի Գրիգորյան

Մեկնարկեց «Ոսկե ծիրան» Երևանի 23-րդ միջազգային կինոփառատոնը

Արսեն Ալբարյան․ բեմի լույսերի տակ՝ զգացմունքների, ընտրությունների ու անկեղծության մասին

Հրաժեշտ Արտիստին. Արտաշես Ալեքսանյանի հոգեհանգիստը՝ Կոնդի Սուրբ Հովհաննես եկեղեցում

Դերասան լինելու որոշումն եմ կայացրել՝ չնայած բոլորի դեմ կարծիքին. Հովհաննես Դիշչյան

Վահե Վայան. Ինչքան մարդիկ շատ են իմանում մարդու մասին, այնքան բարդ է դառնում ապրելը

Նիկոս Վերտիսը «ԱԿՎԱ ԲԻԼԴԻՆԳՍ» ընկերության հրավերով արդեն 3-րդ անգամ ելույթ կունենա Հայաստանում

Մալյան թատրոնի դերասանները՝ Թումանյանի «Հեքիաթներ» ներկայացման զվարճալի դեպքերի մասին

Մի երեկո Նեմրայի հետ․ զրույցներ և պատմություններ, որոնք մնում են երաժշտությունից հետո

Մեկ բաժակ ավել՝ հյուրի համար․ սուրճ, արվեստ և Գյումրվա ժպիտը «Վառեմ-Մարեմ»-ում

«Վառեմ-Մարեմ». Գյումրու ստեղծարար ոգին՝ արվեստի և հիշողությունների հանդիպման վայրում

Մրգերն ու բանջարեղենը 50%-ով պակաս սննդարար են, քան 1960-ականներին. գիտնականները զգուշացնում են սննդանյութերի «արտահոսման» մասին  

14:17, 12 հոկտեմբերի

Մրգերն ու բանջարեղենը կարող են զգալիորեն ավելի քիչ սննդանյութեր պարունակել, քան 60 տարի առաջ: Նոր ուսումնասիրության համաձայն՝ գյուղատնտեսական արտադրանքի մեջ մի քանի կարևոր հանքանյութերի և վիտամինների պարունակությունը նվազել է 20-50%-ով: Հետազոտողները որպես հիմնական պատճառներից մեկը նշում են հողի որակի վատթարացումը, հաղորդում է NYP-ն:

Այս եզրակացությանն են հանգել բրիտանական Deep Science Ventures հետազոտական ընկերության մասնագետները: Նրանց տվյալների համաձայն՝ այսօր ԱՄՆ-ում աճեցված մրգերն ու բանջարեղենը պարունակում են ավելի քիչ կենսական սննդանյութեր, այդ թվում՝ վիտամին C, կալցիում և երկաթ:

1960-ականներին նույն քանակությամբ որոշակի հանքանյութեր, ինչպիսիք են պղինձը, մագնեզիումը և կալիումը, ստանալու համար մարդիկ այժմ կարող են երկու անգամ ավելի շատ միրգ և բանջարեղեն ուտել: Մի քանի կարևոր սննդանյութերի անկումը ազդել է նաև հացի, հացահատիկի, խնձորի, ոլոռի և գազարի վրա: «60 տարի շարունակ մենք չափել ենք սննդի անվտանգությունը կալորիաների ընդունմամբ... Եվ այդ չափանիշով մենք հասել ենք տպավորիչ արդյունքների», - գրել է զեկույցի հեղինակներից մեկը՝ Ուիլ Սամերսը։

«Սակայն այս ամբողջ ընթացքում մենք աննկատ քայքայել ենք մեր սննդի մեջ եղածը», - հավելել է հետազոտողը։

1960-ականներին այսպես կոչված «Կանաչ հեղափոխությունից» հետո գյուղատնտեսությունը զգալիորեն աճել է համաշխարհային սննդի արտադրության և հացահատիկի բերքատվության մեջ։ Սակայն, ինչպես նշում են ուսումնասիրության հեղինակները, սննդային արժեքի նկատմամբ առաջնահերթությունը տրվել է քանակին։

Սա հանգեցրել է մի խնդրի, որը գիտնականները անվանում են «թաքնված քաղց». մարդը կարող է բավարար քանակությամբ կալորիաներ ստանալ, բայց դեռևս անհրաժեշտ վիտամիններ ու հանքանյութեր պակաս լինեն։ Հետազոտողները գնահատում են, որ թերսնման այս ձևը ազդում է ամբողջ աշխարհում մոտ երկու միլիարդ մարդու վրա։

Իրավիճակը սրվում է բարձր վերամշակված սննդամթերքի տարածմամբ, որոնք հաճախ բարձր կալորիականությամբ են, բայց զուրկ են անհրաժեշտ սննդանյութերից։ Սա հանգեցնում է այսպես կոչված «թերսնման եռակի բեռի», որի դեպքում ճարպակալումը կարող է համակեցություն ունենալ միկրոէլեմենտների պակասի հետ։

Այս փոփոխությունները գնահատելու համար հետազոտողները համեմատել են սննդի կազմի պատմական տվյալների բազաները և գյուղատնտեսական մշակաբույսերի գրառումները։ Մասնավորապես, նրանք ուսումնասիրել են 160 տարվա ընթացքում հավաքված ցորենի նմուշներ: Նրանց կողմից ստացված տվյալները ցույց են տալիս մի շարք հիմնական սննդամթերքների հանքային և սպիտակուցային խտության համակարգված անկում՝ որոշ դեպքերում՝ 20-50%-ով:

Հետևանքները տարածվում են շատ ավելի հեռու, քան սննդային արժեքը: Ուսումնասիրության հեղինակների խոսքով՝ միկրոէլեմենտների անբավարարությունը առանձին երկրներին տարեկան արժենում է մինչև 3%-ի չափով ՀՆԱ՝ արտադրողականության նվազման և առողջապահության ծախսերի աճի պատճառով: Սննդանյութերի անբավարարությունը նաև մեծացնում է քրոնիկ հիվանդությունների, հղիության բարդությունների և երեխաների մոտ զարգացման խանգարումների առաջացման ռիսկը:

Հետազոտողները զգուշացնում են, որ խնդիրը կարող է վատթարանալ առաջիկա տասնամյակներում: Ռիսկի գործոնների շարքում նրանք նշում են մթնոլորտում ածխաթթու գազի կոնցենտրացիաների աճը, հողի քայքայումը և գյուղատնտեսական քաղաքականությունը, որը հիմնականում կենտրոնացած է բերքի բերքատվության բարձրացման վրա: Այս խնդիրը լուծելու համար հեղինակները առաջարկում են վերանայել սննդի անվտանգության նկատմամբ մոտեցումը՝ գնահատելով ոչ միայն սննդի առկայությունը և քանակը, այլև դրա սննդային արժեքը: Այլ միջոցառումներից են սննդամթերքի սննդանյութերի պարունակության մոնիթորինգի ազգային համակարգերի ստեղծումը և հողի օրգանական նյութի վերականգնմանն ուղղված գյուղատնտեսական գործելակերպի խթանումը:

Հետազոտողների կարծիքով՝ հողի որակի բարելավումը կարող է օգուտ բերել ոչ միայն մարդու առողջությանը, այլև հենց ֆերմերներին՝ բարելավելով բերքի որակը և գյուղատնտեսության տնտեսական կայունությունը:


Հետևեք NEWS.am STYLE-ին Facebook-ում, Twitter-ում և Instagram-ում





  • Related News



@NEWSam_STYLE

  • Archive
Search