Սոցիալական ցանցերում ժամերով սքրոլինգ անելը կարող է շատ ավելի լուրջ առողջական հետևանքներ ունենալ, քան ընդունված է ենթադրել։ Մի խոշոր գիտական ուսումնասիրություն կապել է էկրանի չափազանց օգտագործումը հոգեկան առողջության խնդիրների պատճառով կյանքի կրճատման հետ։
Գիտնականները հաշվարկել են, որ էկրանի առջև անցկացրած ժամանակը կարող է պատասխանատու լինել հոգեկան առողջության խանգարումների պատճառով աշխարհում կորցրած գրեթե 2.8 միլիոն տարվա կյանքի համար։ Սմարթֆոնների և այլ սարքերի օրական երկու ժամից ավելի օգտագործումը կապված է վատ հոգեկան առողջության և դեպրեսիայի ռիսկի բարձրացման հետ։
Հետազոտողները ենթադրում են, որ պատճառներից մեկն այն է, որ էկրանի առջև անցկացրած չափազանց ժամանակը փոխարինում է քունը, ֆիզիկական ակտիվությունը և դեմ առ դեմ շփումները։ Ավելին, օգտատերերը անընդհատ ենթարկվում են սոցիալական հարթակների գործառույթների, որոնք հատուկ մշակված են նրանց ուշադրությունը հնարավորինս երկար պահելու համար։
Instagram-ում և TikTok-ում սքրոլինգ անելը կարող է նաև կապված լինել ամբողջ աշխարհում ճարպակալման պատճառով կորցրած մոտավորապես 240,000 տարվա կյանքի հետ։
Այս տպավորիչ գնահատականները ներկայացված են էկրանի օգտագործման բացասական հետևանքներին նվիրված լայնածավալ գիտական ուսումնասիրության մեջ։ Ուսումնասիրությունը հիմնված է մոտ 9 միլիոն երիտասարդների տվյալների վրա։
Հեղինակավոր The Lancet բժշկական ամսագրում հրապարակված ուսումնասիրության հեղինակները Եվրոպայի, Հյուսիսային Ամերիկայի և Ասիայի համալսարանների մասնագետների միջազգային թիմ են: Գիտնականները առօրյա կյանքի թվայնացման աճը կապում են երիտասարդների շրջանում հոգեկան առողջության խնդիրների, քնի խանգարումների և ֆիզիկական անգործության աճի հետ։
Մասնագետները վերլուծել են 121 նախորդ ուսումնասիրությունների արդյունքները և գտել են հետևողական կապ թվային մեդիայի խնդրահարույց, կախվածություն առաջացնող օգտագործման և առողջական մի շարք խնդիրների միջև: Դրանք ներառում են անհանգստություն, դեպրեսիա, քնի խանգարումներ և նյարդա-զարգացման խանգարումներ, այդ թվում՝ ուշադրության դեֆիցիտի և աուտիզմի համախտանիշ (ADHD) և աուտիզմ:
Գիտնականները նաև մեղադրել են տեխնոլոգիական ընկերություններին գլոբալ առողջությունը արդյունավետորեն առաջնահերթ համարելու մեջ և կոչ են արել «համակարգված գլոբալ գործողություններ» ձեռնարկել՝ հնարավոր վնասը նվազեցնելու համար: Մասնավորապես, հետազոտողները կարծում են, որ անհրաժեշտ է բացահայտել թվային հարթակների որոշակի «կախվածություն առաջացնող» առանձնահատկությունների օգտագործողների առողջության վրա ազդեցության մասին տեղեկատվությունը:
«Թվային մեդիայի օգտագործումը այժմ դարձել է մանկության և երիտասարդների կյանքի անբաժանելի մասը», - ասել է պրոֆեսոր Իլոնա Քիքբուշը, որը ղեկավարել է Lancet-ի ակնարկը: «Կառավարությունները թույլ են տվել տեխնոլոգիական ընկերություններին սահմանել իրենց սեփական կանոնները, ինչը հանգեցրել է ուշադրություն գրավելու և տվյալներ հավաքելու վրա կառուցված բիզնես մոդելների ի հայտ գալուն, մինչդեռ առողջությունը դարձել է երկրորդական մտահոգություն»։
Թվային տեխնոլոգիաները այժմ գրեթե անընդհատ ներկայություն են երիտասարդների կյանքում։ Երեխաները ավելի ու ավելի վաղ տարիքից հասանելիություն են ստանում սմարթֆոններին և սոցիալական ցանցերին։
Այս նոր արդյունքները հրապարակվել են էկրանի առջև անցկացրած ժամանակի երեխաների և դեռահասների վրա ազդեցության վերաբերյալ աճող մտահոգության ֆոնին։ Այս տարվա սկզբին JAMA Pediatrics-ում հրապարակված լայնածավալ ուսումնասիրությունը պարզել է, որ էկրանի առջև անցկացրած ժամանակի մեծ մասը կապված է ակադեմիական ցածր առաջադիմության և հուզական և լեզվական դժվարությունների ռիսկի բարձրացման հետ։
Հետազոտողները նշել են, որ էկրանի առջև անցկացրած ժամանակի ազդեցությունը համեմատելի է, իսկ որոշ դեպքերում՝ նույնիսկ ավելի մեծ, քան այլ գործոններ, որոնք հայտնի են երեխայի զարգացման վրա ազդելու համար, ներառյալ ընտանիքի սոցիալ-տնտեսական կարգավիճակը, ծնողների վարքագիծը և վաղաժամ ծննդաբերությունը։
Հետևեք NEWS.am STYLE-ին Facebook-ում, Twitter-ում և Instagram-ում
23:01, 16 նոյեմբերի
Շուրջ 6000 ուղևոր, առանց հագուստի երեկույթներ և հատուկ սենյակներ․ ինչպե՞ս է կազմակերպված սվինգերների աշխարհի ամենամեծ կրուիզը22:13, 16 նոյեմբերի
Cartier-ը ոսկերչական գամերը վերածել է 4700 դոլարանոց պայուսակի. նոր Clash մոդելը մեկ շարժումով փոխում է ձևը21:21, 16 նոյեմբերի
Տոնածառ՝ ասես մանկությունից. ինչու են 2026-ին կրկին նորաձև դարձել հին խաղալիքներն ու փայլազարդերը20:30, 16 նոյեմբերի
Ինչպե՞ս են միլիարդատերերն ու թոփ-մենեջերները հանրությունից թաքցնում իրենց սիրավեպերը և ստուգում ապագա սիրելիներին19:26, 16 նոյեմբերի
Հրաժարում շքեղությունից՝ հանուն գոյատևման․ ինչո՞ւ են միլիարդատերերն ու Թոմ Հենքսը մեկնում անապատ՝ իրենց տոկունությունը փորձելու16:28, 16 նոյեմբերի
Yandex Music-ը սկսում է համագործակցել հայ արտիստների հետ․ առաջին հատուկ նախագիծը՝ Սևակ Խանաղյանի «Голоса» («Ձայներ») երգի կենդանի կատարումը օդապարիկում16:18, 16 նոյեմբերի
Սիրային կապ ավելի քան 200 տղամարդու հետ և ծխախոտ՝ մեկը մյուսի հետևից․ ո՞վ էր «Կաբարեի» իրական Սալի Բոուլզը15:23, 16 նոյեմբերի
«Նեշվիլի ամենաատելի մարզիկի կնոջը» ծաղրել են փառքի հետևից ընկնելու և ձախողված նախագծերի համար14:37, 16 նոյեմբերի
Ռոբերտ Փաթինսոնը՝ Ջեյմս Բոնդի դերի գլխավոր հավակնորդ․ դերասանին ամենախոշոր հոնորարն են առաջարկել14:14, 16 նոյեմբերի
«Ես քո հայրն եմ» տեսարանից Դարթ Վեյդերի լուսային թուրը վաճառվել է 4,9 մլն դոլարով13:28, 16 նոյեմբերի
Մեգան Ֆոքսը՝ «առնետ», Անջելինա Ջոլին՝ «գորտ». TikTok-ում տարօրինակ թրենդ է տարածվում12:40, 16 նոյեմբերի
Քիմ Քարդաշյանը կերպարանափոխվել է Louis Vuitton-ի բուժքրոջ