Սոցիալական ցանցերում ժամերով սքրոլինգ անելը կարող է շատ ավելի լուրջ առողջական հետևանքներ ունենալ, քան ընդունված է ենթադրել։ Մի խոշոր գիտական ուսումնասիրություն կապել է էկրանի չափազանց օգտագործումը հոգեկան առողջության խնդիրների պատճառով կյանքի կրճատման հետ։
Գիտնականները հաշվարկել են, որ էկրանի առջև անցկացրած ժամանակը կարող է պատասխանատու լինել հոգեկան առողջության խանգարումների պատճառով աշխարհում կորցրած գրեթե 2.8 միլիոն տարվա կյանքի համար։ Սմարթֆոնների և այլ սարքերի օրական երկու ժամից ավելի օգտագործումը կապված է վատ հոգեկան առողջության և դեպրեսիայի ռիսկի բարձրացման հետ։
Հետազոտողները ենթադրում են, որ պատճառներից մեկն այն է, որ էկրանի առջև անցկացրած չափազանց ժամանակը փոխարինում է քունը, ֆիզիկական ակտիվությունը և դեմ առ դեմ շփումները։ Ավելին, օգտատերերը անընդհատ ենթարկվում են սոցիալական հարթակների գործառույթների, որոնք հատուկ մշակված են նրանց ուշադրությունը հնարավորինս երկար պահելու համար։
Instagram-ում և TikTok-ում սքրոլինգ անելը կարող է նաև կապված լինել ամբողջ աշխարհում ճարպակալման պատճառով կորցրած մոտավորապես 240,000 տարվա կյանքի հետ։
Այս տպավորիչ գնահատականները ներկայացված են էկրանի օգտագործման բացասական հետևանքներին նվիրված լայնածավալ գիտական ուսումնասիրության մեջ։ Ուսումնասիրությունը հիմնված է մոտ 9 միլիոն երիտասարդների տվյալների վրա։
Հեղինակավոր The Lancet բժշկական ամսագրում հրապարակված ուսումնասիրության հեղինակները Եվրոպայի, Հյուսիսային Ամերիկայի և Ասիայի համալսարանների մասնագետների միջազգային թիմ են: Գիտնականները առօրյա կյանքի թվայնացման աճը կապում են երիտասարդների շրջանում հոգեկան առողջության խնդիրների, քնի խանգարումների և ֆիզիկական անգործության աճի հետ։
Մասնագետները վերլուծել են 121 նախորդ ուսումնասիրությունների արդյունքները և գտել են հետևողական կապ թվային մեդիայի խնդրահարույց, կախվածություն առաջացնող օգտագործման և առողջական մի շարք խնդիրների միջև: Դրանք ներառում են անհանգստություն, դեպրեսիա, քնի խանգարումներ և նյարդա-զարգացման խանգարումներ, այդ թվում՝ ուշադրության դեֆիցիտի և աուտիզմի համախտանիշ (ADHD) և աուտիզմ:
Գիտնականները նաև մեղադրել են տեխնոլոգիական ընկերություններին գլոբալ առողջությունը արդյունավետորեն առաջնահերթ համարելու մեջ և կոչ են արել «համակարգված գլոբալ գործողություններ» ձեռնարկել՝ հնարավոր վնասը նվազեցնելու համար: Մասնավորապես, հետազոտողները կարծում են, որ անհրաժեշտ է բացահայտել թվային հարթակների որոշակի «կախվածություն առաջացնող» առանձնահատկությունների օգտագործողների առողջության վրա ազդեցության մասին տեղեկատվությունը:
«Թվային մեդիայի օգտագործումը այժմ դարձել է մանկության և երիտասարդների կյանքի անբաժանելի մասը», - ասել է պրոֆեսոր Իլոնա Քիքբուշը, որը ղեկավարել է Lancet-ի ակնարկը: «Կառավարությունները թույլ են տվել տեխնոլոգիական ընկերություններին սահմանել իրենց սեփական կանոնները, ինչը հանգեցրել է ուշադրություն գրավելու և տվյալներ հավաքելու վրա կառուցված բիզնես մոդելների ի հայտ գալուն, մինչդեռ առողջությունը դարձել է երկրորդական մտահոգություն»։
Թվային տեխնոլոգիաները այժմ գրեթե անընդհատ ներկայություն են երիտասարդների կյանքում։ Երեխաները ավելի ու ավելի վաղ տարիքից հասանելիություն են ստանում սմարթֆոններին և սոցիալական ցանցերին։
Այս նոր արդյունքները հրապարակվել են էկրանի առջև անցկացրած ժամանակի երեխաների և դեռահասների վրա ազդեցության վերաբերյալ աճող մտահոգության ֆոնին։ Այս տարվա սկզբին JAMA Pediatrics-ում հրապարակված լայնածավալ ուսումնասիրությունը պարզել է, որ էկրանի առջև անցկացրած ժամանակի մեծ մասը կապված է ակադեմիական ցածր առաջադիմության և հուզական և լեզվական դժվարությունների ռիսկի բարձրացման հետ։
Հետազոտողները նշել են, որ էկրանի առջև անցկացրած ժամանակի ազդեցությունը համեմատելի է, իսկ որոշ դեպքերում՝ նույնիսկ ավելի մեծ, քան այլ գործոններ, որոնք հայտնի են երեխայի զարգացման վրա ազդելու համար, ներառյալ ընտանիքի սոցիալ-տնտեսական կարգավիճակը, ծնողների վարքագիծը և վաղաժամ ծննդաբերությունը։
Հետևեք NEWS.am STYLE-ին Facebook-ում, Twitter-ում և Instagram-ում
23:01, 6 հոկտեմբերի
Նապոլեոնի գաղտնիքը բացահայտվել է 217 տարի անց. արհեստական բանականությունը կոտրել է կայսեր գաղտնի կոդը22:10, 6 հոկտեմբերի
Սմարթֆոնները գողանում են կյանքի տարիները. գիտնականները զգուշացնում են անվերջ սքրոլինգի հետևանքների մասին21:33, 6 հոկտեմբերի
Լյուքս դասի ապրանքները անկում են ապրում ֆոնդային շուկայում. ինչու են LVMH-ը և Prada-ն վաճառում գրեթե զանգվածային շուկայի գներով20:24, 6 հոկտեմբերի
Տղամարդը պատմել է, որ 18 օր կոմայի մեջ գտնվելուց հետո հանդիպել է Հիսուսին19:30, 6 հոկտեմբերի
Patek Philippe–ից մինչև F.P. Journe. Goldman Sachs-ը հարուստներին սովորեցնում է՝ ինչպես գնել ժամացույցներ որպես արվեստի գործեր17:31, 6 հոկտեմբերի
«Գոյ» թատրոնը վերադառնում է նոր պրեմիերայով՝ «Խելագարը» ներկայացմամբ17:06, 6 հոկտեմբերի
Աղաս Մանուկյանը՝ «Բարի Գալուստի» մասին․ առաջին պրոդյուսերական փորձը, Հունաստանում նկարահանումներն ու չնկարահանվելու որոշումը16:27, 6 հոկտեմբերի
The Ordinary-ն ներկայացրել նոր աչքի կրեմ Lacto-PDRN-ով. փայլուն աչքեր ընդամենը մեկ քսումից հետո15:36, 6 հոկտեմբերի
Վիկտորիա Բեքհեմը 3 մլն դոլար է ներդրել իր դստեր՝ Հարփերի գեղեցկության ապրանքանիշում. 15-ամյա ժառանգորդուհին պատրաստվում է իր բիզնես դեբյուտին15:15, 6 հոկտեմբերի
Քայլի Ջենները կմարմնավորի սպանված հարսնացուին Hulu-ի նոր թրիլերում. Քիմ Քարդաշյանը սերիալ է նկարահանում14:47, 6 հոկտեմբերի
Le Labo-ն ներկայացրել է բետոնե դիֆուզոր՝ բուրմունք, լույս և արդյունաբերական շքեղություն14:23, 6 հոկտեմբերի
Գնված 30 դոլարով, վաճառված 1.3 միլիոն դոլարով. մոռացված նկարը դարձել է աճուրդի սենսացիա