• Կատարյալ մանիպուլյատորներ. ինչու է հասարակությունն անպաշտպան թաքնված հոգեպաթների առջև

  Երկար ժամանակ հոգեպաթիայի մասին ավանդական պատկերացումները հիմնված էին բացառապես բանտային հետազոտությունների վրա։ Սակայն այսօր գիտնականներն ուշադրություն են դարձնում բարձր ֆունկցիոնալությամբ օժտված հոգեպաթներին․ սրանք կայուն գիշատչի գծերով (Persistent Predatory Personalities) մարդիկ են, որոնք հիանալի հարմարված են հասարակության մեջ, հաջող կարիերա ունեն կորպորացիաներում, քաղաքականությունում ու այլ ոլորտներում՝ միևնույն ժամանակ մնալով անպատիժ, գրում է Guardian-ը...

• Մերժվածության վախը մարդկանց վերածում է կարգավիճակի և հարստության որսորդների

  Հինգ երկրներում անցկացված միջազգային ուսումնասիրությունը պարզել է, որ հարաբերությունների անապահովությունը կարող է անմիջականորեն ազդել մարդու՝ հարստության, հեղինակավոր ունեցվածքի և սոցիալական կարգավիճակի ձգտման վրա․․․

• 13 ամենատարածված երազները և դրանց իրական նշանակությունը

  Հոգեբանը բացահայտել է ամենատարածված 13 երազների իմաստը՝ հանրության մեջ մերկ հայտնվելուց մինչև դավաճանություն և շարժվելու անկարողության զգացում․․․

• Երբ մայրն է թելադրում կանոնները. ամուսնու՝ 11 ցավոտ սովորություններ, որոնք կփչացնեն ձեր հարաբերությունները

  Մեր առաջին հարաբերությունները ձևավորվում են տանը։ Եթե մանկության տարիներին ծնողների հետ առողջ հուզական կապ է եղել, մեծահասակը կարող է ներդաշնակ կապեր կառուցել․․․

• «Էներգետիկ վամպիրների» ազդեցությունը. Ինչպես են թունավոր մարդիկ արագացնում ծերացումը

  Քրոնիկ սթրեսը կարող է արագացնել կենսաբանական ծերացումը՝ լինի դա ֆինանսական խնդիրներ, գերծանրաբեռնվածություն, թե անընդհատ անհանգստացնող ազգական․․․

• Շուրթերն ավելին են ասում, քան խոսքերը. հոգեբաններն ու գիտնականները բացահայտում են համբույրի կախարդանքը

  Մեկ համբույրը կարող է երկարատև տպավորություն թողնել՝ թե՛ իրական կյանքում, թե՛ մեծ էկրանին։ Բայց ի՞նչն է այն դարձնում այդքան նշանակալից․․․

• Երբ է պատերազմը մտնում ննջասենյակ. Ինչպես են կոնֆլիկտները ազդում սեռական ցանկության և մտերմության վրա

  Երբ լրատվական հոսքերը լի են պատերազմներով ու աղետներով, դա միայն քաղաքականություն և աշխարհաքաղաքականություն չէ. այն թափանցում է մեր կյանք․․․

• Երջանիկ ամուսնության գաղտնիքը բացահայտված է. միասին պառկել քնելու

  2000 ամերիկացի զույգերի շրջանում անցկացված նոր հարցումը ուսումնասիրել է այսպես կոչված «քնելու ժամանակի տարբերությունը»՝ մեկ զուգընկերոջ քնելու և մյուսի միանալու միջև ընկած ժամանակահատվածը, և դրա ազդեցությունը ամուսնական բավարարվածության վրա…

Պսիխոպատները կարող են անգիտակցաբար բացահայտել իրենց ներքին ապրումները, և երբեմն բավական է ուսումնասիրել նրանց սիրելի գույնը։

Հետազոտողները պարզել են, որ կապույտի նկատմամբ հակված մարդիկ ավելի հակված են հոգեկան առողջության խնդիրներ ունենալ, այդ թվում՝ դեպրեսիա և հոգեոպաթիա։

Գույների և հոգեբանության միջև այս կապը նկատվել է դեռևս 1961 թվականին. «American Journal of Psychology» ամսագրում հրապարակված ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ հոգեբուժական հիվանդների ավելի քան 40%-ը կապույտը նշել է որպես իրենց սիրելի գույն։

Ժամանակակից հետազոտությունները միայն հաստատել են դա։ 2017 թվականին Չինաստանում դեպրեսիայով հիվանդները նախընտրել էին զով երանգներ՝ կապույտ և մանուշակագույն, և միայն թերապիայից հետո էին սկսել ձգվել դեպի ավելի պայծառ գույներ, ինչպիսին է դեղինը։

Սակայն 2019 թվականին Ջորջ Վաշինգտոնի համալսարանի հոգեբան Մարկ Նեմիրոֆը ցույց տվեց, որ կապույտն ունի մեկ այլ կողմ։

Նա ասում է, որ կապույտն ունի հանգստացնող ազդեցություն, իջեցնում է սրտի զարկերը և թեթևացնում սթրեսը։ Կապույտ օվկիանոսին կամ երկնքին նայելը առաջացնում է կայունության, անվտանգության և ներքին հավասարակշռության զգացում։ Սակայն անհանգստություն կամ դեպրեսիա ունեցող մարդկանց մոտ այս նույն գույնը կարող է արտացոլել տխրություն և միայնություն։ Մարդիկ, ովքեր փնտրում են վերահսկողություն, հաճախ կապույտն օգտագործում են որպես «հոգեբանական անվտանգության ցանց»։

Նույնիսկ հոգեկան խանգարում ունեցող մարդիկ, որոնք, ընդհանուր առմամբ, համարվում են հուզականորեն սառը, հակված են դեպրեսիայի: Նրանք, ովքեր իմպուլսիվ են և չունեն կարեկցանք, կարող են դեռևս ներքին անհարմարություն զգալ և կայունություն փնտրել «սառը» երանգների միջոցով։

ԱՄՆ-ից և Ասիայից գիտնականների միջազգային խումբը պարզել է, որ պսիխոպատի արտաքին հանգստությունը թաքցնում է ներքին անհանգստությունն ու իմպուլսիվությունը: Այս թաքնված անկայունությունը, զուգորդված մռայլ անհատականության գծերի հետ, ավելի է սրում տառապանքը, քան «անջատում» էմոցիաները։

Հոգեոպատները հաճախ ցուցաբերում են այսպես կոչված «մութ եռյակ». սառնություն և անողոքություն (հոգեախտություն), մանիպուլյատիվություն և իշխանության տենչ (մաքիավելիզմ) և նարցիսիզմ՝ հիացմունքի և ինքնասիրության կարիք։

Եվ չնայած առաջին հայացքից նրանք անհոգի են թվում, «Անհատականության հետազոտությունների ամսագրում» (փետրվար 2025) հրապարակված ուսումնասիրությունը պարզել է, որ այս անհատները տառապում են մեկուսացման զգացումներից: «Մութ եռյակը ուժեղ կապված է դեպրեսիվ ախտանիշների հետ», - եզրակացրել են հետազոտողները: Պսիխոպատ և մաքիավելյան գծեր ունեցող մարդիկ ավելի հակված են դեպրեսիվ ախտանիշներ ցուցաբերելուն, մինչդեռ նարցիսիստները՝ ոչ։

Այսպիսով, կապույտը միայն հանգստության գույնը չէ։ Նրանց համար, ովքեր պայքարում են ներքին դևերի դեմ, այն դառնում է թաքնված անհանգստության և հուզական խառնաշփոթի արտացոլում, գաղտնի ազդանշան այն մասին, որ սառը ճակատի հետևում կարող է թաքնված լինել շատ ավելին։

Հետևեք NEWS.am STYLE-ին Facebook-ում, Twitter-ում և Instagram-ում