• Ինչպես պահպանել տան համը աշխարհի մյուս կողմում. Ֆրանսիայում կհրատարակվի Զարզավաջյան եղբայրների գիրքը՝ հայկական սփյուռքի խոհանոցի մասին

  Արգենտինայից և Լիբանանից մինչև Ավստրալիա և Ճապոնիա. հայկական խոհանոցը երկար ժամանակ ապրել է Հայաստանի սահմաններից շատ հեռու՝ փոխվելով նոր երկրների, ապրանքների և ընտանեկան պատմությունների ազդեցության տակ․․․

• Նախնադարյան կիրք և հիպնոսացնող նրբագեղություն. Էրվե Կուբիի «Բարբարոս գիշերներ» ներկայացումը ցուցադրվել է Հայաստանում «Théâtrons» փառատոնում  

  «Բարբարոս գիշերներ, կամ մարդկության առաջին արշալույսները» ներկայացումը Կուբիի կողմից 2015 թվականին ստեղծված ներկայացում է...

• Կանանց զուգարանից՝ հասարակության հայելի. «Toilet կանանց համար»

  «Toilet կանանց համար». կանանց ձայնը՝ բեմում...

• Լեգենդի վերադարձը. Ռոմանտիկա, «դրայվ» և սիրո խոստովանություններ. Գարուի համերգը՝ Երևանում

  Սեպտեմբերի 22-ին Երևանը կրկին դիմավորեց Գարուին՝ ֆրանս-կանադացի երգչին, որը միլիոնավոր մարդկանց հայտնի է «Փարիզի Աստվածամոր տաճարը» ներկայացման մեջ Քվազիմոդոյի դերակատարմամբ...

• Ռուսական դրամատիկական թատրոնը բացեց 89-րդ թատերաշրջանը «Սովորական պատմություն» ներկայացմամբ

  Երևանի Կ․ Ստանիսլավսկու անվան ռուսական դրամատիկական թատրոնը սեպտեմբերի 18-ին բացեց իր 89-րդ թատերաշրջանը...

• Նոր բեմի առաջին ծափերը. Երևանում բացվեց Հայ և ռուս արդի դրամայի թատրոնը  

  Սեպտեմբերի 15-ի երեկոն Երևանի թատերական կյանքում պարզապես հերթական ներկայացման օր չէր։ Հայաստանի թատերական գործիչների միության դահլիճում առաջին անգամ իր ներկայությունը հաստատեց նորաստեղծ Հայ և ռուս արդի դրամայի թատրոնը...

• Սունդուկյանի թատրոնը մեկնարկում է 105-րդ թատերաշրջանը․ նոր բեմադրություններ, կրթական ծրագրեր ու նոր համագործակցություններ

  Գ․ Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնի 105-րդ թատերաշրջանը մեկնարկում է ոչ միայն նոր ներկայացմամբ, այլև թատրոնի աշխատանքի նոր շեշտադրումներով…

• «Գոյ»-ը վերադարձ չէ, շարունակություն է․ դերասան Արսեն Ազիզյանը՝պայքարի, կորսված բեմի և չլռող թատրոնի մասին

  «Գոյ» թատրոնի շուրջ վերջին տարիների պատմությունը վաղուց դուրս է եկել պարզապես թատերական կառույցի սահմաններից․․․

«Ես արվեստում ոչնչով չեմ ուզում զբաղվել, բացի մարդուց»։
Հենրիկ Մալյանի այս մի նախադասությունը, թերևս, նրա ամբողջ ստեղծագործական ճանապարհի ամենաճիշտ բանաձևն է։ Ռեժիսոր, բեմադրիչ, մանկավարժ, կինոյի ու թատրոնի մարդ, բայց նախևառաջ՝ մարդուն դիտող ու ուսումնասիրող արվեստագետ։

1925 թվականի սեպտեմբերի 30-ին Թելավում ծնված Մալյանի անունը հայ մշակույթում վաղուց արդեն միայն կենսագրական փաստ չէ։ Նրա ֆիլմերը՝ «Եռանկյունին», «Մենք ենք, մեր սարերը», «Հայրիկը», «Նահապետը», «Կտոր մը երկինքը», տարբեր ժամանակների ու տարբեր մարդկանց պատմություններ են, բայց նրանց միավորում է նույն կենտրոնը՝ մարդը։

Մալյանն ասում էր.

«Ես գիտեմ մարդուն»։

Այս վստահությունը նրա կինոյում զգացվում է։ Նա մարդուն չի դիտում հեռվից։ Նրա հերոսների կողքին է։ Նրանց հետ ծիծաղում է, տխրում, երբեմն էլ՝ լռում։

Մալյանի համար կինոն միայն պատմություն պատմելու միջոց չէր։ Նա հավատում էր, որ յուրաքանչյուր ժամանակաշրջան իր կինոն ունի։

Եվ գուցե հենց սա է պատճառը, որ նրա ֆիլմերը միայն անցյալի մասին չեն թվում։ Մարդկային հարաբերությունները, կարոտը, հումորը, միայնությունը, ընտանիքը, հայրենիքի զգացողությունը ժամանակի հետ չեն հնանում։

Մալյանի հայացքը

Հենրիկ Մալյանի լուսանկարներում մի բան հատկապես գրավիչ է՝ հայացքը։ Խիստ չէ, բայց խորն է։ Հանգիստ է, բայց կարծես անընդհատ ինչ-որ բան է ուսումնասիրում։

Նրա դստերը՝ Նարինե Մալյանին, տարբեր առիթներով տեսնելիս այդ նմանությունն միշտ նկատելի է եղել։ Նույն կեցվածքը, նույն աչքերը, նույն հայացքի առանձնահատուկ հանգստությունը։

Երբեմն նմանությունը պարզապես դեմքի գծերի մեջ չէ։ Այն մարդու նստելու, նայելու, լռելու ձևի մեջ է։ Եվ Նարինեի դեպքում հենց դա է ամենահետաքրքիրը։

Նարինեն այսօր շարունակում է իր հոր ստեղծած թատերական ճանապարհը։ 1980 թվականին Մալյանի հիմնադրած կինոդերասանի թատրոն-ստուդիան այսօր կրում է նրա անունը։

Եվ հենց այդ թատրոնում էլ այսօր՝ սեպտեմբերի 30-ին, Հենրիկ Մալյանի ծննդյան օրը, բեմ կբարձրանա «Հեքիաթներ» ներկայացումը։

Թումանյանի հեքիաթների հիման վրա Մալյանը «Հեքիաթները» բեմադրել էր 1981 թվականին։ Հետաքրքիր է, որ Թումանյանը նրա կյանքում հայտնվել էր շատ ավելի վաղ՝ դեռ մանկության տարիներին։ Նարինե Մալյանի պատմելով՝ փոքրիկ Հենրիկը, դեռ տառաճանաչ չլինելով, հեքիաթների գրքերի նկարներից սեփական պատմություններ էր հորինում։

Այսօր այդ պատմությունները կարծես փակ շրջան են կազմում․ երեխան, որը հեքիաթներ էր հորինում, տարիներ անց դրանք բերեց բեմ։

Մալյանի մասին խոսելիս հաճախ առաջինը հիշում ենք նրա ֆիլմերը։ Բայց գուցե ավելի ճիշտ է հիշել նրա հարցը մարդու մասին։

Ի՞նչն է մարդուն դարձնում մարդ։
Ի՞նչ է մնում նրա մեջ, երբ փոխվում է ժամանակը։
Ինչո՞ւ է երբեմն ամենապարզ պատմությունն այդքան խորն ու ազդեցիկ լինում։

Մալյանն իր արվեստով փորձում էր պատասխանել այդ հարցերին։

Եվ այսօր նրա ծննդյան օրը նրա անունը կրող թատրոնում կրկին հեքիաթ է պատմվելու։

Գուցե սա նրա մասին խոսելու ամենագեղեցիկ ձևերից մեկն է։

Ոչ թե պարզապես հիշել նրան, այլ նրա բեմում նորից բացել վարագույրը։

Հետևեք NEWS.am STYLE-ին Facebook-ում, Twitter-ում և Instagram-ում