Կանանց զուգարանից՝ հասարակության հայելի. «Toilet կանանց համար»

Մանկությանս տիկնիկը կուզեի վերադարձնել

Armenia Marriott-ում կրկին համաշխարհային գաստրոնոմիկ շոու է՝ Le Petit Chef-ը վերադարձել է Երևան

Երբևէ ասե՞լ եք «Ես քեզ սիրում եմ»՝ իրականում այդպես չզգալով

«The Last Breath». Սևան Շահմիրյանը հանդիսատեսին է ներկայացնում իր երաժշտական աշխարհը

Լողազգեստով լուսանկարներ. ազատ ինքնարտահայտո՞ւմ, թե՞ չափի զգացում

Կարմիր խնձորը… Արդյո՞ք այն դեռ ակտուալ է

Տղամարդիկ ուժեղ չեն. դերասանուհի Մարի Գրիգորյան

Մեկնարկեց «Ոսկե ծիրան» Երևանի 23-րդ միջազգային կինոփառատոնը

Արսեն Ալբարյան․ բեմի լույսերի տակ՝ զգացմունքների, ընտրությունների ու անկեղծության մասին

Հրաժեշտ Արտիստին. Արտաշես Ալեքսանյանի հոգեհանգիստը՝ Կոնդի Սուրբ Հովհաննես եկեղեցում

Դերասան լինելու որոշումն եմ կայացրել՝ չնայած բոլորի դեմ կարծիքին. Հովհաննես Դիշչյան

Վահե Վայան. Ինչքան մարդիկ շատ են իմանում մարդու մասին, այնքան բարդ է դառնում ապրելը

Նիկոս Վերտիսը «ԱԿՎԱ ԲԻԼԴԻՆԳՍ» ընկերության հրավերով արդեն 3-րդ անգամ ելույթ կունենա Հայաստանում

Մալյան թատրոնի դերասանները՝ Թումանյանի «Հեքիաթներ» ներկայացման զվարճալի դեպքերի մասին

Մի երեկո Նեմրայի հետ․ զրույցներ և պատմություններ, որոնք մնում են երաժշտությունից հետո

Մեկ բաժակ ավել՝ հյուրի համար․ սուրճ, արվեստ և Գյումրվա ժպիտը «Վառեմ-Մարեմ»-ում

«Վառեմ-Մարեմ». Գյումրու ստեղծարար ոգին՝ արվեստի և հիշողությունների հանդիպման վայրում

Ռուդոլֆ Խաչատրյան. ով է կեցվածք ընդունել «Աբու Լալա Մահարիի» համար

20:14, 26 ապրիլի

Վերջերս մշակութային հանրությունը նշում էր Հայաստանի ժողովրդական նկարիչ, հոգեբանական դիմանկարի վարպետ Ռուդոլֆ Խաչատրյանի 80-ամյակը:

Նրա ինքնատիպ գեղարվեստական ոճն ու բացառիկ տեխնիկան միանգամից սիրելի են դառնում, իսկ նրա մեկնաբանությամբ դիմանկարներն, ասես, բիբլիական կերպար ստանան:
Նկարչի մի շարք աշխատանքներում ներկայացված է միեւնույն մարդը:


Հատկապես հիշվում է «Աբու Լալա Մահարի» դիմանկարը, որտեղ հերոսը ներկայացված է արեւելյան հանդերձանքով: Նկարչի համար բնորդ է եղել երիտասարդ էթնոգրաֆ Լեւոն Աբրահամյանը:
Այսօր Լեւոնը հայտնի գիտնական է, Ազգային ակադեմիայի թղթակից-անդամ: Եւ հետաքրիքր էր իմանալ, թե ինչպես են ստեղծվել նրա դիմանկարները: 

«Ռուդոլֆի հետ մենք բարեկամացանք Մոսկվայում: Բայց իրար գիտեինք եւ մինչեւ այդ: Ես սովորում էին ասպիրանտուրայում: Իմ ընկեր Զավեն Սարգսյանը մի անգամ ինձ տարավ նկարչի արվեստանոց, եւ կարելի է ասել, ես այնտեղ էլ մնացի: Ծանոթությունը վերածվեց ամուր բարեկամության: Իմ դիմանկարների ճիշտ թիվը չեմ հիշում, դրանք տարբեր հավաքածուների մեջ են:

Հիշում եմ այն մի քանիսը, որոնք մշտապես հրապարակվում եւ ցուցադրվում են: Ինչո՞ւ էր նա հաճախ ինձ նկարում: Թող չթվա, թե նա գտել էր սիրելի կերպար ու տարբեր մոտեցումներ էր փորձում: Ոչ, պարզապես ոչ բոլորին էր հարմար նստել երկար ու անշարժ:
Ես ուրախանում է նստելու եւ ոչինչ չանելու հնարավորությունից, հատկապես, որ նման պահեր Մոսկվայում հազվադեպ էին լինում: Իսկ այդպես ստացվում էր, թե պարզապես նստում ես, բայց իրականում կեցվածք ես ընդունում դիմանկարի համար:

Լինում էր, որ նկարը ստեղծվում էր մեկ սեանսի ժամանակ, լինում էր, որ դրա համար պահանջվում էր մի քանիսը:

Ինձ համար ուշագրավ է երկու դիմանկար, այն որն անվանում են «Աբու Լալա Մահարի», որը Ռուդոլֆը սկզբում «Արեւելյան կերպար» էր անվանել:
Երբ նա աշխատում էր դիմանկարների վրա, հատկապես, երբ մեծ չափի էին լինում, դրանց վրա մեծ էներգիա էր ծախսում, ու դրանից հետո նրան պետք էր լինում լիցքաթափվել: Ու քանի որ ես հաճախ էի լինում նրա մոտ, իսկ Ռուդոլֆն ասում էր, որ ընկերությունը շուրջօրյա հասկացություն է, ես մասնակցում է այդպիսի «լիցքաթափումների»:

Մի անգամ այդպիսի բուռն «լիցքաթափումից» վերադարձանք լուսադեմին, նա ինձ չալմա հագցրեց եւ սկսեց նկարել: Դիմանկարը շատ արագ ստացվեց: Նատաշան՝ նրա կինը, ով նույնպես նկարչուհի էր, եւ ով հեռախոսով հանդիմանանքի տարափ էր սկսել, զինաթափվեց, երբ տեսավ այն: Հարեւանուհին՝ հրաշալի նկարչուհի Իրինա Մեշչերյակովան, նույնպես հիացած էր եւ անգամ ցանկություն հայտնեց ինձ նկարել:

1978 թվականին, Գոգոլի զբոսայգում տեղի ունեցավ Ռուդոլֆ Խաչատրյանի անհատական ցուցահանդեսը, որտեղ ներկայացված էր նաեւ «Արեւելյան կերպարը»: Ինձ մոտ է վազում լեզվաբան Մելվար Մելքոնյանը, ով ինձ հետ «մրցակցում էր» Ռուդոլֆի կողմից ստեղծված դիմանկարների թվով, ու ասում. «Գնանք, տես՝ ինչ են այնտեղ գրել»: 


Կարծիքների գրքում գրված էր. «Ինչո՞ւ արեւելյան կերպարը մենք կարող ենք տեսնել միայն ցուցահանդեսում»: «Ես տեսա այդ գեղեցիկ աղջկան, նա երկար կանգնել էր դիմանկարի առջեւ: Գնանք՝ գտնենք, ասենք, որ դա կենդանի մարդու դիմանկար է»:
Աղջկան մենք չգտանք…

Ինձ համար երկրորդ նշանակալի դիմանկարը «Թովմա Անհավատն» էր: Երբ Ռուդոլֆը մտածում էր Քրիստոսի թեմայով եւ որոշել էր սկսել Թովմայից, ընտրեց ինձ: Ես գիտնական եմ, իսկ մենք, որպես կանոն, կասկածանքով ենք վերաբերվում ամեն ինչին: Սա նրա համար փուլային դիմանկար է, քանի որ դրանով է սկսվում նրա ստեղծագործության նոր էջը, այսպես կոչված, «լոնդոնյան փուլը»: 


Ռուդոլֆի հետ մենք ընկերություն էինք անում մինչեւ նրա կյանքի վերջը: Մենք երկար զրուցում էինք, երբ նա լինում էր Երեւանում կամ Մոսկվայում, եւ շատ էինք սիրում այդ պահերը: Ընդ որում, դրանք պարզապես խոսակցություններ չէին ինչ-որ բանի մասին: Նման զրույցեր կարող էին տեղի ունենալ Վերածննդի կամ անտիկ շրջանում:
«Ինձ թվում է, որ մենք անսահման տարբեր լինելով՝ լրացնում ենք միմյանց: Մեր հանդիպումները միշտ խթան ու նոր լիցքեր են տալիս՝ մեր հաջորդ աշխատանքների համար», -մի անգամ գրել է նա: 


Մի քանի արվեստագետներ կարծում են, որ նկարիչները սկզբում նկարում են, հետո՝ հորինում: Բայց Ռուդոլֆը չէր հորինում, նա գիտեր, որ ներսում, ինչ -որ տեղից արխաիկ մշակութային շերտեր են բացվում: Զարմանալի էր լսել այդ ամենը մի մարդուց, ով ոչ միայն գեղարվեստական, այլ անգամ միջնակարգ կրթություն չուներ: Եւ, հավանաբար, այդ իսկ պատճառով էր խուսափում շատ բաներից գեղարվեստական եւ կենցաղային մակարդակում:
Նրան անհրաժեշտ էր իմանալ միայն այն, ինչ պետք էր իմանալ՝ ամենանվիրական բաներն արտահայտելու համար:


Պավել Ջհանգիրով


Հետևեք NEWS.am STYLE-ին Facebook-ում, Twitter-ում և Instagram-ում





  • Related News

TV SHOWS PHOTO VIDEO


@NEWSam_STYLE

  • Archive
Search