Միկրոպլաստիկները արդեն հայտնաբերվել են մեր թոքերում, լյարդում, երիկամներում, արյան մեջ և նույնիսկ ուղեղում: Այժմ «Human Reproduction» ամսագրում հրապարակված նոր հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ այս փոքրիկ մասնիկները հասել են նաև մեր վերարտադրողական համակարգին:
Գիտնականները առաջին անգամ միկրոպլաստիկ են հայտնաբերել սերմնահեղուկում և ձվարաններում, ինչը լուրջ մտահոգություններ է առաջացնում ապագա սերունդների առողջության և բերրիության համար:
Մասնագետները վերլուծել են 29 կանանց և 22 տղամարդկանց ֆոլիկուլային հեղուկը և սերմնաժայթքումը: Արդյունքում, միկրոպլաստիկները հայտնաբերվել են սերմնահեղուկի նմուշների 55%-ում և ֆոլիկուլային հեղուկի նմուշների 69%-ում:
«Մենք արդեն գիտեինք, որ միկրոպլաստիկները կարող են կուտակվել մարդու տարբեր օրգաններում», - ասաց ուսումնասիրության ղեկավար դոկտոր Էմիլիո Գոմես-Սանչեսը Մարդու վերարտադրողականության և սաղմնաբանության եվրոպական ընկերության տարեկան հանդիպման ժամանակ.«Այսպիսով, այն փաստը, որ այն հայտնաբերվել է վերարտադրողական հեղուկներում, մեզ համար ցնցող չէր, բայց մեզ զարմացրեց այս երևույթի տարածվածությունը»: Սերմի մեջ ամենատարածված «խախտիչները» PTFE-ն էին, որը հայտնի տեֆլոնի քիմիական անվանումն է։ Այս մասնիկները հայտնաբերվել են նմուշների 41%-ում։ Հաջորդը ցանկում են պոլիստիրոլը (նման է փրփուրին)՝ 14%, պոլիէթիլեն տերեֆտալատը (պոլիեսթերների ընտանիք)՝ 9%, պոլիամիդը (նեյլոն)՝ 5%, և պոլիուրեթանը (օգտագործվում է ծածկույթներում և փրփուրներում)՝ 5%։
Դեռևս պարզ չէ, թե ինչպես է միկրոպլաստիկան ազդում մարդու վերարտադրողական առողջության վրա, բայց քիչ հավանական է, որ կարելի է որևէ լավ բան ակնկալել։
«Կենդանիների վրա կատարված ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ հյուսվածքները, որտեղ կուտակվում են միկրոպլաստիկան, կարող են բորբոքում զարգացնել, ազատ ռադիկալներ արտադրել, վնասել ԴՆԹ-ն, ծերացնել բջիջները և խաթարել էնդոկրին համակարգը», - բացատրեց Գոմես-Սանչեսը։ «Դա, հավանաբար, կարող է վատթարացնել մարդկանց ձվաբջիջների և սերմի որակը, բայց մենք դեռևս բավարար տվյալներ չունենք դա հաստատելու համար»։ Այնուամենայնիվ, գիտնականը կոչ է անում խուճապի չմատնվել։
«Դեռ վաղ է տագնապ հնչեցնելու համար։ Միկրոպլաստիկան բազմաթիվ գործոններից միայն մեկն է, որը կարող է ազդել բերրիության վրա», - նշեց նա։ «Սակայն ողջամիտ է քայլեր ձեռնարկել դրանց ազդեցությունը նվազեցնելու համար: Օրինակ, դուք կարող եք սնունդը պահել և տաքացնել ապակե տարաների մեջ և կրճատել պլաստիկե շշերից ջրի օգտագործումը»:
Իտալիայից գիտնականների առանձին խումբ վերջերս միկրոպլաստիկներ է հայտնաբերել նաև ուսումնասիրությանը մասնակցած 18 կանանցից 14-ի ձվարանների ֆոլիկուլյար հեղուկում:
Ուսումնասիրության գլխավոր հեղինակ Լուիջի Մոնտանոն այս տվյալները անվանել է «շատ մտահոգիչ»՝ ընդգծելով, որ իր նախորդ ուսումնասիրությունները ցույց են տվել սերմնահեղուկի քանակի և որակի նվազում միկրոպլաստիկների առկայության դեպքում:
Նախկինում գիտնականներն արդեն հայտնաբերել են միկրոպլաստիկներ արգանդում, ընկերքում և նույնիսկ ամորձիներում՝ և հաճախ զարմանալիորեն բարձր կոնցենտրացիաներով:
Օրգանիզմը աղտոտվում է երկու հիմնական եղանակով՝ օդից մասնիկներ ներշնչելով կամ սննդի միջոցով:
Ցավոք, միկրոպլաստիկները ամենուր են. գնահատվում է, որ ամեն տարի շրջակա միջավայր է արտանետվում 10-ից 40 միլիոն տոննա նման մասնիկներ:
Տարբեր գնահատականներով՝ մարդը շաբաթական ուտում է մոտ 5 գրամ միկրոպլաստիկ՝ սա մոտավորապես մեկ գդալ ապուր է: Մեկ տարվա ընթացքում սա կազմում է մոտ 250 գրամ՝ ըստ էության՝ «մի ամբողջ ափսե սնունդ, բայց պատրաստված պլաստիկից»։
Հետևեք NEWS.am STYLE-ին Facebook-ում, Twitter-ում և Instagram-ում
21:30, 6 սեպտեմբերի
Մաքուր միջավայրում մաքուր մտքեր են ծնվում․ Հակոբ Միկոյանի «ՄաքրաՊատումը»18:05, 6 սեպտեմբերի
«Գեղեցիկ կադրը դեռ կինո չէ». Հովհաննես Ղազարյանը՝ ռեժիսորի աչքի, դերասանի ազատության և ժամանակի մասին16:35, 6 սեպտեմբերի

15:57, 6 սեպտեմբերի
Էվիկն ու Յանն այսօր ամուսնանում են14:20, 6 սեպտեմբերի
Վազելին՝ կրեմի, դիմակի և բալզամի փոխարեն. կարո՞ղ է արդյոք մեկ միջոցը փոխարինել կոսմետիկ պարագաների կեսին12:20, 6 սեպտեմբերի
Հայկական ոճ. ճանապարհորդական գլամուր և քաղաքային շքեղություն11:35, 6 սեպտեմբերի


10:46, 6 սեպտեմբերի
Սիրված հիթեր և հայկական մոտիվներ. Սիրուշոն դարձավ Coca-Cola Fest 2026-ի բեմի գլխավոր աստղը10:30, 6 սեպտեմբերի
«Մարդիկ պետք է հասկանան, որ բժիշկներն էլ մարդ են». Դավիթ Տոնոյանը՝ բժշկության, բլոգինգի և այն թեմաների մասին, որոնցից ամաչում ենք խոսել09:00, 6 սեպտեմբերի
Հորոսկոպ. նշանների կարմիր դրոշները00:43, 6 սեպտեմբերի

22:46, 5 սեպտեմբերի
Իվետա Մուկուչյանը, Սուպեր Սաքոն ու Սարո Թովմասյանը երգել են Ալեն Սիմոնյանի հարսանիքին